Η ερευνητική ομάδα της MEDASSEΤ αποκαλύπτει στο newshub.gr το μεγαλύτερο πρόγραμμα προστασίας των θαλασσών

Ο Μεσογειακός Σύνδεσμος για τη Σωτηρία των Θαλάσσιων Χελωνών- MEDASSEΤ βρίσκεται στην Κρήτη για τις ανάγκες ενός ντοκιμαντέρ στο πλαίσιο της μεγαλύτερης προσπάθειας προστασίας της λεγόμενης μεγαπανίδας, για τη φώκια, τη φάλαινα, το δελφίνι και τα θαλασσοπούλια. Η ομάδα της οργάνωσης, με τη συμμετοχή και του Ιταλού σκηνοθέτη που έφτασε στο νησί μας για τις ανάγκες του ντοκιμαντέρ, παρουσιάζει μέσω του newshub.gr αυτό το φιλόδοξο project που καταγράφει την πορεία της επιστημονικής αποστολής για τη διατήρηση της θαλάσσιας ζωής στη Μεσόγειο.

Όπως τονίζει χαρακτηριστικά ο βιολόγος του ΕΛΚΕΘΕ και Συντονιστής του έργου LIFE MareNatura Παναγιώτης Κασαπίδης,  "το πρόγραμμα αυτό είναι το μεγαλύτερο που έχει εκπονηθεί αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, για την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και ο στόχος του είναι να προστατεύσουμε εννέα σημαντικά είδη  της μεγαπανίδας, που έχουν μεγάλο πληθυσμό στην περιοχή τη δική μας».

Το έργο επικεντρώνεται στην προστασία εννέα ευάλωτων ειδών θαλάσσιας πανίδας εξαιρετικής σημασίας για τη βιοποικιλότητα της Ελλάδας, της Μεσογείου και της Ευρώπης: τη Μεσογειακή φώκια, τη θαλάσσια χελώνα Καρέττα, την Πράσινη χελώνα, τον Φυσητήρα, τη Φώκαινα, τον Ζιφιό, το Κοινό δελφίνι, τον Μύχο της Μεσογείου και τον Αιγαιόγλαρο.

Σύμφωνα με όσα λέει ο Παναγιώτης Κασαπίδης, «το έργο αυτό περιλαμβάνει διάφορα στάδια. Στο πρώτο στάδιο πρέπει να συλλέξουμε στοιχεία από τις ελληνικές θάλασσες στις οποίες βρίσκονται αυτά τα είδη. Δεν εστιάζουμε μόνο κοντά στις ακτές που πολλές από αυτές τις περιοχές είναι υπό προστασία, αλλά θέλουμε να πάμε και εκτός των χωρικών μας υδάτων, στην λεγόμενη ΑΟΖ, σε περιοχές υπεράκτιες που είναι και αυτές σημαντικές για πολλά από τα είδη αυτά. Και από κει λοιπόν μαζεύουμε πολλά στοιχεία, με σύγχρονες τεχνικές, με οπτικές παρατηρήσεις, με σκάφη και αεροσκάφη, με μεθόδους τηλεμετρίας (βάζουμε πομπούς πάνω στα ζώα και παρακολουθούμε που πάνε. Με υδρόφωνα με τα οποία μπορούμε μέσα στη θάλασσα να ανιχνεύσουμε και να ακούσουμε που βρίσκονται πολλά από αυτά τα είδη που δεν βλέπουμε, αλλά και ποιο σύγχρονες μεθόδους όπως το e-DNA. Φιλτράρουμε νερό και μπορούμε να διαπιστώσουμε την παρουσία των ειδών μέσα στη θάλασσα, χωρίς να τα δούμε».

Το πρόγραμμα υλοποιείται από μια ευρεία κοινοπραξία από έμπειρους φορείς (ερευνητικά και ακαδημαϊκά ιδρύματα, δημόσιους φορείς, περιβαλλοντικές μη κυβερνητικές οργανώσεις και ιδιωτικές εταιρείες περιβαλλοντικών συμβούλων), με συντονιστή το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), ενώ βασικός εταίρος είναι ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), φορέας υπεύθυνος για τις προστατευόμενες περιοχές της Ελλάδας.

Οι υπόλοιποι φορείς που συμμετέχουν είναι το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, το Πανεπιστήμιο Κρήτης- Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης (ΠΚ-ΜΦΙΚ), το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, η Εταιρεία για τη Μελέτη και την Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας (MOm), ο ΑΡΧΕΛΩΝ, το MEDASSET, η Εταιρεία Περιβαλλοντικών Συμβούλων–NCC, το Ιταλικό Εθνικό Ινστιτούτο για την Περιβαλλοντική Προστασία και Έρευνα (ISPRA), και η εταιρεία Waterproof Marine Consultancy Services. Επίσης, ειδικός συνεργάτης του έργου για θέματα πολιτικής είναι το The Green Tank.

Ντοκιμαντέρ – Γυρίσματα έως σήμερα

Το MEDASSEΤ – Μεσογειακός Σύνδεσμος για τη Σωτηρία των Θαλάσσιων Χελωνών έχει αναλάβει τον συντονισμό, την οργάνωση και την παραγωγή του ντοκιμαντέρ για το έργο LIFE MareNatura — ένα φιλόδοξο project που καταγράφει την πορεία της επιστημονικής αποστολής για τη διατήρηση της θαλάσσιας ζωής στη Μεσόγειο.

Το ντοκιμαντέρ βρίσκεται σε εξέλιξη από τον Απρίλιο 2025, και φωτίζει τις δράσεις και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι 13 εταίροι του έργου, ο καθένας στο δικό του επιστημονικό πεδίο. Μέσα από τη δύναμη της οπτικής αφήγησης, στόχος μας είναι να μεταδώσουμε στο ευρύ κοινό την κρισιμότητα του έργου, την πολυπλοκότητα της επιστημονικής έρευνας αλλά και την ομορφιά της εξερεύνησης του φυσικού κόσμου.

Παράλληλα, το ντοκιμαντέρ αναδεικνύει τη σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας — από την έρευνα πεδίου και τις πολιτικές διαβουλεύσεις μέχρι την επικοινωνία των επιστημονικών αποτελεσμάτων στο ευρύ κοινό — ως απαραίτητο όχημα για την προστασία του περιβάλλοντος και την επίτευξη ουσιαστικής αλλαγής.

Μέσα από προσωπικά πορτρέτα των επιστημόνων που συμμετέχουν, μας δίνεται επιπλέον η ευκαιρία να γνωρίσουμε την ανθρώπινη πλευρά πίσω από την έρευνα· να δούμε τις προσωπικές ιστορίες, τα κίνητρα, τις αγωνίες και το πάθος αυτών που αφιερώνουν τη ζωή τους στην προστασία της θάλασσας και της βιοποικιλότητας της Μεσογείου.

Roberto Lo Monaco: Ο σκηνοθέτης για την Κρήτη

Με σπουδές στη Βιολογία και Θαλάσσια Βιολογία, ο Roberto Lo Monaco ενώνει επιστήμη και τέχνη μέσα από τη σκηνοθεσία ντοκιμαντέρ που αναδεικνύουν τη φυσική κληρονομιά και την ανάγκη για προστασία της.

 Έχει υπογράψει πολυβραβευμένα έργα όπως τα La lunga rotta και Life Delfi. Είναι υπεύθυνος για τη σκηνοθεσία και κινηματογράφηση του ντοκιμαντέρ LIFE MareNatura.

Μιλώντας στο newshub.gr λέει χαρακτηριστικά ότι θέλει να καλύψει τον  βασικό σκοπό του έργου που είναι η διεύρυνση των περιοχών Natura και η κάλυψη του στόχου 3030, που είναι εθνικός, ευρωπαϊκός και διεθνής. Και μέσα από τη δουλειά του, θέλει να αναδείξει όσο περισσότερο γίνεται και τα είδη στην συμπεριφορά τους. Γιατί μέσα από την έρευνα θα βοηθήσουν τα δεδομένα, ώστε να ανακύψουν περιοχές Natura ώστε να προτείνει αυτό το πρόγραμμα τις καινούργιες περιοχές που είναι για τη διεύρυνση του δικτύου.

Θέλει επίσης να αναδείξει και τη δουλειά που κάνουν οι επιστήμονες και οι ερευνητές και στο κομμάτι το τεχνικό αλλά και στο κομμάτι της πολιτικής. Και τόνισε πως ειδικά αυτό το κομμάτι της πολιτικής έχει μεγάλη σημασία για την επίτευξη του στόχου.

Η Μεσόγειος «βράζει»

Την ίδια ώρα, η Μεσόγειος «βράζει» λόγω της κλιματικής αλλαγής. Όπως απάντησε σε σχετικό ερώτημα μας ο Roberto Lo Monaco, υπάρχουν προβλήματα και αυτά έχουν να κάνουν κυρίως με τα ξένα είδη που μπαίνουν στη Μεσόγειο εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Αλλά ο ίδιος βλέπει μεγάλες διαφορές και σε σχέση με τη ρύπανση από τα πλαστικά. Μάλιστα, τόνισε πως η διαφορά από τότε που ο ίδιος κολυμπούσε ως παιδί με τη σημερινή κατάσταση είναι πολύ μεγάλη.

Η Νάντια Ανδρεανίδου για τα γυρίσματα στην Κρήτη

Η Υπεύθυνη Προγραμμάτων και Πολιτικής – MEDASSET Νάντια Ανδρεανίδου, (Δασολόγος / Περιβαλλοντολόγος με μεταπτυχιακές σπουδές στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τον Βιοκλιματικό Σχεδιασμό Ιστορικών Κτιρίων), δήλωσε στο newshub.gr ότι η Κρήτη είναι μια από τις περιοχές στις οποίες γίνονται τα γυρίσματα.

«Η αφήγηση του ντοκιμαντέρ έχει ως στόχο να αναδείξει την προσωπική ιστορία των επιστημόνων καθόλη τη διάρκεια της ζωής τους όπου έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην διατήρηση της βιοποικιλότητας και την σωστή διατήρηση των περιοχών Natura 2000. Ο στόχος του ντοκιμαντέρ είναι η  εκπλήρωση του στόχου του έργου που είναι η διεύρυνση των περιοχών Natura 2000, η δημιουργία καινούργιων θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών και η σωστή προστασία αυτών και των ήδη υπαρχόντων. Το ντοκιμαντέρ θα είναι το μέσο ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του κοινού για αυτήν την σημαντική προσπάθεια και θα είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον να αναδείξουμε την κοινή μας προσπάθεια».

Σύμφωνα με την ίδια,  «τα γυρίσματα ξεκίνησαν από τους Νήσους Τρέμιτι της Ιταλίας, όπου βρίσκονται 3 από τις προστατευόμενες περιοχές μελέτης του έργου. Συνολικά μελετούμε 44 περιοχές Natura 2000 και κάποιες από αυτές, βρίσκονται εδώ στην Κρήτη. Η Μεσόγειος θάλασσα συνολικά δέχεται πιέσεις όπως είναι η υπεραλίευση, η ρύπανση, η κλιματική αλλαγή, ο θαλάσσιος θόρυβος και άλλα και το πρόγραμμα έρχεται να τις αντιμετωπίσει ώστε συνολικά να προστατεύσει τα εννέα είδη και να βρεθούν και λύσεις για να αναχαιτιστούν αυτές οι πιέσεις».