«Φουσκιές» Μοχού: Ένας νέος δανειοθάλαμος δίπλα στην τουριστική ζώνη- Προς συζήτηση ένα θέμα που γεννά ερωτήματα

Μια σημαντική περιβαλλοντική παρέμβαση σχεδιάζεται στη θέση «Φουσκιές», στην Κοινότητα Μοχού του Δήμου Χερσονήσου, στο πλαίσιο των έργων για τον Νέο Διεθνή Αερολιμένα Ηρακλείου στο Καστέλι και τις οδικές του συνδέσεις.

Πρόκειται για ένα θέμα που αναμένεται να τεθεί επι τάπητος στη διάρκεια της σημερινής συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Χερσονήσου. Στην Ημερήσια Διάταξη το θέμα είναι το εξής:

«Περί εξέτασης της μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) «για την τροποποίηση της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων του Νέου Διεθνή Αερολιμένα Ηρακλείου στο Καστέλι Κρήτης και των οδικών του συνδέσεων, ως προς την κατασκευή και λειτουργία νέου δανειοθαλάμου εκμετάλλευσης ασβεστολίθου στη θέση “Μοχός”, Π.Ε. Ηρακλείου, Περιφέρεια Κρήτης» (αριθμός απόφασης Δημοτικής επιτροπής 318/2026)»

Η Μελετη

Προκειται για ένα ζήτημα, το οποιο γεννά ερωτήματα, τα οποία αναδεικνύει σήμερα το newshub.gr.. Συμφωνα με τα στοιχεία που υπαρχουν, η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων προβλέπει τη δημιουργία νέου δανειοθαλάμου ασβεστόλιθου σε συνολική έκταση 61,1 στρεμμάτων. Παρά τον χαρακτηρισμό «δανειοθάλαμος», η δραστηριότητα που περιγράφεται είναι ιδιαίτερα έντονη: εκσκαφές σε βαθμίδες, διατρήσεις, χρήση εκρηκτικών και ανατινάξεων, θραύση και κοσκίνιση του πετρώματος, λειτουργία βαρέων μηχανημάτων και μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων υλικών.

Η θέση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της εγγύτητάς της με έναν από τους πλέον τουριστικούς άξονες της Κρήτης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας της ΜΠΕ, η Σταλίδα βρίσκεται σε απόσταση περίπου 2 χιλιομέτρων και ο ΒΟΑΚ περίπου 1,6 χιλιομέτρων, ενώ στην ευρύτερη περιοχή βρίσκονται ο Μοχός, οι Ποταμιές, το Κουτουλουφάρι και η Χερσόνησος.

Τα ερωτήματα

Το πρώτο μεγάλο ερώτημα, όπως τονίζουν τοπικές πηγές ενημέρωσης, αφορά την ίδια τη χωροθέτηση. Η ΜΠΕ αναφέρει ότι η περιοχή βρίσκεται εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών. Αυτό όμως δεν αρκεί από μόνο του για να απαντήσει στο ερώτημα εάν μια τέτοια εξορυκτική δραστηριότητα είναι συμβατή με όλες τις ισχύουσες χρήσεις γης και τον σχεδιασμό της ευρύτερης περιοχής. Χρειάζεται σαφής χαρτογραφική αποτύπωση της ακριβούς θέσης του έργου σε σχέση με τις θεσμοθετημένες χρήσεις και τους περιορισμούς που ισχύουν.

«Εξίσου κρίσιμο είναι το ζήτημα των εναλλακτικών θέσεων. Η μελέτη παρουσιάζει πλεονεκτήματα των «Φουσκιών», όπως την ποιότητα του ασβεστολιθικού υλικού, τη γεωλογία, τη μορφολογία και την προσβασιμότητα. Δεν προκύπτει όμως με την ίδια σαφήνεια μια ουσιαστική σύγκριση με άλλες εύλογες επιλογές, ώστε να είναι ξεκάθαρο γιατί η συγκεκριμένη φυσική έκταση αποτελεί την περιβαλλοντικά προτιμότερη λύση.

Το θέμα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς η επέμβαση στο ανάγλυφο δεν είναι πλήρως αναστρέψιμη. Η αποκατάσταση και οι φυτεύσεις μπορούν να περιορίσουν το περιβαλλοντικό και οπτικό αποτύπωμα, δεν μπορούν όμως να επαναφέρουν το βουνό στην αρχική του μορφή. Η ΜΠΕ προβλέπει φυτεύσεις περίπου 24,1 στρεμμάτων με 1.467 δένδρα και θάμνους, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια σαφή τελική εικόνα για το πώς θα διαμορφωθεί το σύνολο των 61 στρεμμάτων μετά την ολοκλήρωση της εκμετάλλευσης.

Σημαντικά είναι και τα ζητήματα της καθημερινής λειτουργίας. Οι ανατινάξεις δημιουργούν την ανάγκη συστηματικής παρακολούθησης θορύβου, δονήσεων και αεροκρουστικού κύματος. Αντίστοιχα, η διάτρηση, η θραύση, το κοσκίνισμα και η κίνηση φορτηγών αποτελούν πηγές σκόνης, γεγονός που επιβάλλει πραγματικές και μετρήσιμες παρακολουθήσεις της ποιότητας του αέρα, ιδιαίτερα κατά τους ξηρούς θερινούς μήνες

Ανοιχτό παραμένει και το κυκλοφοριακό ζήτημα. Η ΜΠΕ προβλέπει μέτρα για τη μεταφορά των υλικών, δεν προκύπτει όμως με σαφή και συγκεντρωτικό τρόπο σε πόσα δρομολόγια και κινήσεις βαρέων οχημάτων ανά ημέρα και ανά ώρα μεταφράζεται τελικά η δραστηριότητα. Σε έναν Δήμο όπου το καλοκαίρι η κυκλοφορία και ο πραγματικός πληθυσμός πολλαπλασιάζονται, η παράμετρος αυτή δεν μπορεί να υποτιμηθεί», σύμφωνα με όσα επισημαίνονται στο newshub.gr.

Παράλληλα, χρειάζεται ειδική διερεύνηση της φυσικής απορροής των υδάτων και των γειτονικών ρεμάτων, ώστε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η αλλαγή του ανάγλυφου, τα πρανή, οι δρόμοι και οι αποθέσεις υλικών να αυξήσουν τη διάβρωση, τη μεταφορά φερτών υλών ή την πλημμυρική επιβάρυνση κατάντη περιοχών.

Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι αν πρέπει να ολοκληρωθεί το νέο αεροδρόμιο. Η σημασία του έργου είναι δεδομένη. Το ερώτημα είναι διαφορετικό: έχει αποδειχθεί επαρκώς ότι οι «Φουσκιές» είναι η κατάλληλη θέση για μια επέμβαση αυτού του μεγέθους και ότι εξετάστηκαν ουσιαστικά οι εναλλακτικές;

Όταν μια προσωρινή ανάγκη ενός μεγάλου έργου μπορεί να αφήσει μόνιμο αποτύπωμα στο φυσικό περιβάλλον ενός κατεξοχήν τουριστικού Δήμου, οι απαντήσεις πρέπει να δοθούν πριν ξεκινήσουν οι ανατινάξεις και όχι μετά.