Ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης - Κύπρου: Αντίστροφη μέτρηση για τη NAVTEX μέσα στο Σαββατοκύριακο

Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την επανέναρξη των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, εντός του Σαββατοκύριακου αναμένεται να εκδοθεί η σχετική NAVTEX από την Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού.

Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, όχι μόνο για την πρόοδο του έργου, αλλά και για την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο, μετά την εμπλοκή που είχε σημειωθεί το 2024 εξαιτίας της παρέμβασης τουρκικών πολεμικών πλοίων.

Η επανεκκίνηση των ερευνών αναμένεται να αποτελέσει ένα νέο πεδίο δοκιμασίας των ελληνοτουρκικών σχέσεων, με την Αθήνα να επιδιώκει τη συνέχιση των εργασιών και την Άγκυρα να διατηρεί τις γνωστές διεκδικήσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες.

Η διαδικασία για την έκδοση της NAVTEX

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στις 2 Νοεμβρίου ενημερώθηκαν τα μέλη της ειδικής διυπουργικής επιτροπής που λειτουργεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Εξωτερικών, προκειμένου να υποβάλουν έως την Παρασκευή (6/11) τις εισηγήσεις τους για την αδειοδότηση του έργου.

Εφόσον δοθεί η αναμενόμενη θετική απάντηση, το Λιμενικό Σώμα θα προχωρήσει στην έκδοση της προβλεπόμενης «άδειας εξαίρεσης» για το γαλλικής σημαίας ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo.

Στη συνέχεια, η εταιρεία διαχείρισης του έργου θα υποβάλει το επίσημο αίτημα έκδοσης NAVTEX, το οποίο θα διαβιβαστεί στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ώστε η σχετική αναγγελία να εκδοθεί από την Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού.

Η ισχύς της NAVTEX αναμένεται να είναι άμεση, επιτρέποντας στο γαλλικό σκάφος, που παραμένει στο λιμάνι του Ηρακλείου, να αποπλεύσει προς την περιοχή των ερευνών.

Το ενδεχόμενο τουρκικής αντίδρασης

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση που θα τηρήσει η Τουρκία, καθώς η προηγούμενη απόπειρα διεξαγωγής ερευνών το 2024 είχε οδηγήσει σε ένταση, με την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή.

Κατά τις εκτιμήσεις πηγών που επικαλούνται γνώση των διπλωματικών διεργασιών, οι σημερινές διεθνείς συνθήκες ενδέχεται να περιορίσουν το ενδεχόμενο επανάληψης ενός αντίστοιχου επεισοδίου.

Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, δεν αποκλείεται η Άγκυρα να περιοριστεί σε προειδοποιητικές κλήσεις μέσω ασυρμάτου (hailing), χωρίς να επιχειρήσει ουσιαστική παρεμπόδιση των ερευνών.

Ωστόσο, η Τουρκία εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι θα προστατεύσει τα δικαιώματά της και ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει, όπως ισχυρίζεται, μη εξουσιοδοτημένες έρευνες σε περιοχές που θεωρεί τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας.

Η γαλλική φόρμουλα και τα «γκρίζα σημεία»

Καθοριστικό ρόλο στις διεργασίες φαίνεται ότι έχει διαδραματίσει η γαλλική πλευρά, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει προωθήσει μια φόρμουλα «ενημέρωσης» της Τουρκίας για τις επικείμενες έρευνες.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση φέρεται να έχει γίνει αποδεκτή από την Άγκυρα, προσφέροντας ένα περιθώριο αποφυγής νέας έντασης.

Ο οδικός χάρτης για τη NAVTEX, η παρέμβαση Μητσοτάκη στον ΟΗΕ και το «παζάρι»

Παράλληλα, ωστόσο, διατυπώνονται επιφυλάξεις για τη συγκεκριμένη διαδικασία, καθώς επισημαίνεται ότι η ενημέρωση τρίτου κράτους δεν αποτελεί προϋπόθεση αδειοδότησης ερευνών στην υφαλοκρηπίδα του παράκτιου κράτους.

Δεν αποκλείεται, μάλιστα, η τουρκική πλευρά να επιχειρήσει να παρουσιάσει την ενημέρωση ως αίτημα άδειας, προχωρώντας στην έκδοση δικής της NAVTEX για την περιοχή.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, αναμένεται η έκδοση αντί-NAVTEX από τον αρμόδιο ελληνικό σταθμό του Ηρακλείου, με την οποία θα επισημαίνεται ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ότι η αρμοδιότητα έκδοσης της σχετικής αναγγελίας ανήκει στην ελληνική πλευρά.