Ηράκλειο: Γιατί τα φράγματα Πλακιώτισσας και Φανερωμένης, αλλά και η εκτροπή του Πλατύ ποταμού έχουν «βαλτώσει»

Για μια ακόμη φορά έρχεται στο επίκεντρο το ζήτημα των έργων που είναι αναγκαίο να ολοκληρωθούν για να «ξεδιψάσει» ο Νομός Ηρακλείου και να στηριχθεί ο αγροτικός τομέας.

Ο λόγος για τα φράγματα Πλακιώτισσας και Φανερωμένης, αλλά και για το έργο της εκτροπής του Πλατύ Ποταμού που έχουν «βαλτώσει»! Οπως έχει γράψει μέσα από συνεχή ρεπορτάζ του το newshub.gr (ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ και ΕΔΩ)

έχει επισημανθεί ότι η Κρήτη και συγκεκριμένα περιοχές της, τα προηγούμενα χρόνια έχουν έρθει αντιμέτωπες με το ζήτημα της έλλειψης νερού, με τη Μεσαρα να είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Μια περιοχή αγροτική, η οποία έχει μεγάλη ανάγκη για νερό, που είναι σε έλλειψη, κάνοντας τους αγροτες κάθε χρονο να αγωνιούν για το πως θα ποτισουν τις καλλιέργειες τους. Εκεί εχουμε δει έργα όπως το Φράγμα Πλακιώτισσας να παραμένουν ανολοκληρωτα, εδω και πάρα πολλά χρονια (ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ).

Ενώ στη Μεσαρά έχουμε και το έργο της αξιοποίησης του νερού του Πλατύ Ποταμού. Δύο εγχειρήματα που όταν και αν ολοκληρωθούν θα δώσουν σημαντική λύση στο πρόβλημα της λειψυδρίας σε όλο τον κάμπο!

Το Φράγμα Πλακιώτισσας

Το έργο της κατασκευής του φράγματος της Πλακιώτισσας δημοπρατήθηκε το 2008, αλλά δεν υπήρχε πρόβλεψη για όλες τις αναγκαίες υποδομές (δίκτυα και δρόμος περιμετρικά). Αποτέλεσμα σήμερα είναι το φράγμα να είναι ολοκληρωμένο, αλλά να μην μπορεί να λειτουργήσει με συνέπεια εκατομμύρια κυβικά νερού να χάνονται στη θάλασσα, τη στιγμή που ο κάμπος της Μεσαράς, αντιμετωπίζει εντονότερα από ποτέ το πρόβλημα τη λειψυδρίας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι συμφωνα με πληροφορίες και υπολογισμούς περίπου 67 εκ. κυβικά νερού αντί να διοχετευθούν στα χωραφια και τον υδροφόρο ορίζοντα της Μεσαράς, εχουν καταλήξει στη θάλασσα, με την κατάσταση αυτή να συνεχίζεται.

Σημειωτέον δε ότι η χωρητικότητα του φράγματος είναι 19.000.000 κυβικά νερού και η έκταση που θα αρδεύει περίπου 37.000 στρέμματα. Ενώ ως προς την αναλογία, τα αρδευτικά δίκτυα μου λένε ότι θα είναι περίπου 50% - 50%, μοιρασμένα στους δύο Δήμους.  

Απαιτούνται πολλά ακόμη...

Οπως δε είχε ειπωθεί στη διάρκεια συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου, στις αρχές του περασμένου Νοέμβρη, χρειάζονται ακόμα 45 εκατομμύρια ευρώ για την ολοκλήρωση των εργασιών του φράγματος, για τα οποία ο Περιφερειάρχης Κρήτης έχει δεσμευτεί  ότι θα τα διαθέσει είτε από πόρους της Περιφέρειας είτε από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να κατασκευαστούν και τα αρδευτικά δίκτυα και έτσι ταυτόχρονα θα προχωρούν τα δύο έργα παράλληλα της έμφραξης και της κατασκευής των δικτύων διανομής του νερού προκειμένου να ολοκληρωθεί αυτό το τεράστιο έργο που θα αλλάξει την τύχη της ενδοχώρας της Ανατολικής Μεσσαράς.

Το φράγμα της Πλακιώτισσας μαζί και με όλα τα συνοδευτικά έργα του, όπως είναι η κατασκευή του δρόμου περιμετρικά είναι μια από της προτεραιότητες της Περιφέρειας Κρήτης για τους επόμενους μήνες, προκειμένου να ολοκληρωθεί και να παραδοθεί για χρήση στους πολίτες των δήμων Αρχανών Αστερουσίων και Γόρτυνας.

Υπενθυμίζεται ότι πρόκειται για ένα φράγμα χωρητικότητας 19.000.000 κυβικών μέτρων νερού που θα αποτελέσει μια σημαντική πρόσοδος ιδιαίτερα σε περιόδους κλιματικής κρίσης όπως αυτές που διανύουμε και παρατηρούμενης ξηρασίας και ένα σημαντικό έργο εμπλουτισμού του υδροφόρου ορίζοντα.

Φράγμα Φανερωμένης και Πλατύς ποταμός

Την ίδια ώρα, συνεχίζει να «καίει» και φέτος τη Μεσαρά το πρόβλημα του νερού, της άρδευσης και της ύδρευσης. Ενα ζήτημα διαχρονικό, για το οποίο παρά τις εκκλήσεις των τοπικών φορέων, επί της ουσίας δεν έχει λυθεί.

Κομβικής σημασίας θέματα, όπως αυτό του εμπλουτισμού του Φράγματος Φανερωμένης και του Πλατύ Ποταμού δεν έχουν ακόμη λυθεί με συνέπεια να υπαρχει κάθε χρόνο το ίδιο ζήτημα για την τοπική κοινωνία.

Σημειώνεται μάλιστα ότι στις 12 Οκτώβρη 2022 είχε γίνει σύσκεψη στην Περιφέρεια Κρήτης υπό τον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη, με θέμα τις δυνατότητες χρηματοδότησης του Φράγματος Πλατύ Ποταμού μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και της Τράπεζας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου με στόχο την ολοκληρωμένη αξιοποίηση του υδατικού δυναμικού σε περιοχές του Δήμου Αγίου Βασιλείου και στην περιοχή της Μεσαράς.

Στη Βουλη

Το θέμα αυτό επανέφερε ο αν. Τομεάρχης Ανάπτυξης & Επενδύσεων Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία, Βουλευτής Ηρακλείου, Χάρης Μαμουλάκης, έφερε στο Κοινοβούλιο την ανάγκη υλοποίησης αρδευτικών έργων στο νομό Ηρακλείου, με την συζήτηση της Επίκαιρης Ερώτησης που είχε καταθέσει προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων να πραγματοποιείται το πρωί της Τετάρτης 7/12.

Όπως ανάφερε ο Χάρης Μαμουλάκης, ο αγροτικός τομέας της οικονομίας βρίσκεται αντιμέτωπος με μία πολλαπλή κρίση, με το αρδευτικό ζήτημα να συνιστά ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα και τα αντίστοιχα έργα (φράγματα και δίκτυα) αντί να διατηρούν το δημόσιο χαρακτήρα τους να αποδίδονται από την Κυβέρνηση σε ιδιώτες, με Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα - Σ.Δ.Ι.Τ. μέσω του Ταμείου Ανθεκτικότητας & Ανάκαμψης.

Ασκώντας κριτική για το γεγονός ότι ενάμιση περίπου χρόνο μετά την δημοσιοποίηση ένταξης του προγράμματος αρδευτικών έργων στο Ταμείο Ανθεκτικότητας & Ανάπτυξης (Ιούλιο 2021), το τοπίο παραμένει θολό, τόνισε: «Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, το 4ο τρίμηνο του 2023 θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η ανάθεση Σ.Δ.Ι.Τ. για την κατασκευή και λειτουργία 18 αρδευτικών έργων και το 4ο τρίμηνο του 2025 να έχουν ολοκληρωθεί και να ξεκινήσει η λειτουργία τους. Ο δε Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, τον Νοέμβριο του 2021, είχε κάνει αναφορά σε 21 έργα ανά την Ελλάδα ενώ παρουσίασε μόλις τα 8. Που θα γίνουν αυτά τα έργα; Ποια είναι η πρόοδος ωρίμανσης του προγράμματος των 18 αρδευτικών έργων; Για τα επιπλέον 3, πέραν των 18, με δεδομένο ότι δε περιλαμβάνονται στο εθνικό σχέδιο Ελλάδα 2.0, ποιο χρηματοδοτικό εργαλείο έχει επιλεγεί; Ποιος είναι ο προϋπολογισμός τους; Εκτός από τα 8 που παρουσιάστηκαν, τα υπόλοιπα τι συγκεκριμένα αφορούν και σε ποιες περιοχές θα κατασκευαστούν;»

Ο Χάρης Μαμουλάκης καυτηρίασε επίσης την έλλειψη κάθε διαθέσιμης επιστημονικής πληροφορίας για τους αναπτυξιακούς ή περιβαλλοντικούς δείκτες που καθιστούν αυτά τα έργα σημαντικότερα από υπόλοιπα λέγοντας: «Είναι απολύτως ασαφές και, ας μου επιτραπεί η έκφραση, ολίγον τι «μαυρογιαλούρικο», το γιατί κάνετε λόγο για 21 έργα χωρίς να τα κατονομάζεται» ενώ υπενθύμισε ότι «Ως βουλευτής του νομού Ηρακλείου, έχω επανειλημμένα θέση το ζήτημα των φραγμάτων Φανερωμένης και Πλακιώτισσας και της εκτροπής του Πλατύ ποταμού. Τι θα γίνει με αυτά; Με ποια κριτήρια επιλέγεται τα έργα; Πως εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σχεδιασμό που καθιστά την χρήση και ιδιωτικών χρηματοδοτικών εργαλείων ως απαραίτητων;»

Ο Βουλευτής έκανε αναφορά και στο δυνητικό κόστος από την αύξηση της τιμής του νερού από την μορφή χρηματοδότησης που η Κυβέρνηση ΝΔ έχει επιλέξει, ασκώντας κριτική για το ότι δεν έχει δημοσιοποιήσει περισσότερα στοιχεία για τα ίδια τα φράγματα, το συνολικό τους κόστους, την συμμετοχή των ιδιωτών και τον τρόπο αποπληρωμής τους, με αποτέλεσμα να παραμένει κρυφό το εάν και κατά πόσο από τα έργα αυτά θα προκύψει επιβάρυνση της αγροτικής παραγωγής. «Εμείς κύριε Υπουργέ δεν έχουμε προβληματισμό για το μοντέλο των Σ.Δ.Ι.Τ. που έχετε επιλέξει επειδή είμαστε γενικώς ενάντια στην ιδιωτική πρωτοβουλία, αλλά επειδή φοβόμαστε ότι η εμπλοκή του ιδιωτικού χρηματοδοτικού τομέα θα οδηγήσει στην αύξηση του κόστους των καλλιεργειών» τόνισε ο Χάρης Μαμουλάκης και κατέληξε: «Αναλόγως, δεν ήμαστε επιφυλακτικοί απέναντι στα έργα που έχετε προκηρύξει επειδή δεν θεωρούμε απαραίτητα τα έργα στις συγκεκριμένες περιοχές, κάθε άλλο. Είμαστε όμως επιφυλακτικοί επειδή φοβόμαστε ότι και το πρόγραμμα Ύδωρ 2.0, όπως και κάθε άλλη λέξη στο ελληνικό σχέδιο του Ταμείου Ανθεκτικότητας & Ανάκαμψης, έχει γραφτεί από το χέρι των ενδιαφερόμενων επενδυτών που υπέδειξαν στην Κυβέρνηση τις προτεραιότητες τους κι αυτή στην συνέχεια τις παρουσίασε, άνευ επιστημονικής τεκμηρίωσης όπως και στην περίπτωση των δικών σας πεπραγμένων, ως εθνική προτεραιότητα».

Διαβάστε επισης:

Απαιτούνται ακόμη 45 εκ. ευρώ για να γίνει πράξη το έργο που θα ξεδιψάσει τη Μεσαρά!

Μεσαρά: «Το φράγμα Πλακιώτισσας θα έχει ολοκληρωθεί το 2023»

Μεσαρά: Το Φράγμα Φανερωμένης, ο Πλατύς ποταμός και το πρόβλημα του νερού

Μεσαρά: Αναζητούν τρόπους για τη χρηματοδότηση του έργου στον Πλατύ ποταμό