Ηράκλειο: Τα «απλά» φάρμακα εξαφανίστηκαν - «Στέρεψε» η αγορά από παυσίπονα και αντιβιοτικά

Είδος υπό εξαφάνιση είναι τα «απλά» και συνηθισμένα φάρμακα από τα ράφια των φαρμακείων! Ειδικά το τελευταίο διάστημα η αγορά έχει «στερέψει»  η αγορά από ευρείας κυκλοφορίας όπως φαρμακα αντιπυρετικά, παιδιατρικά, αντιβηχικά σιρόπια καθώς και αντιικά, μέχρι φάρμακα για καρδιοπάθειες και καρκίνο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι καταγράφονται ελλείψεις σε 500 σκευάσματα στην Ελλάδα! Ηρακλειώτες σπεύδουν στα φαρμακεία για να αγοράσουν απλά αντιικά φάρμακα και αντιβιοτικά, συνηθισμένα παυσίπονα και εισπνεόμενα σκευάσματα, τα οποία είναι άφαντα, με τους φαρμακοποιούς να προτείνουν παραπλήσια φάρμακα, επιχειρώντας να καλύψουν με αυτό τον τρόπο τις ανάγκες.

Αυτή είναι μια κατάσταση με την οποία θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε, καθώς το 2023 αναμένεται οι ελλείψεις να κορυφωθούν σε ιστορικά υψηλά, κάνοντας την ανεύρεση ακόμα και ενός κοινού παυσίπονου... περιπέτεια.

Στη χώρα μας καταγράφονται ελλείψεις εκατοντάδων φαρμάκων όλων των ειδών, με την κυβέρνηση να προχωρά σε απαγόρευση εξαγωγών σε ορισμένα και τις ελληνικές εταιρείες να προσπαθούν να καλύψουν τη ζήτηση.

Ωστόσο το πρόβλημα κάθε άλλο παρά ελληνικό είναι. Στην υπόλοιπη Ευρώπη, στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι ελλείψεις φαρμάκων παίρνουν εκρηκτικές διαστάσεις. Τα σοβαρά προβλήματα όπως αυτό, με αιτίες που είναι πολυπαραγοντικές και πολύπλοκες, απαιτούν ακραίες λύσεις.

Για το θέμα μίλησε πρόσφατα στην ΕΡΤ η φαρμακοποιός Μαρία Πλατάρα η οποία επιβεβαίωσε ότι «οι ελλείψεις σε φάρμακα είναι μεγαλύτερες από κάθε άλλη χρονιά». «Οι ελλείψεις είναι μεγάλες. Μεγαλύτερες από κάθε άλλη χρονιά. Δυστυχώς αφορούν φάρμακα από πολύ απλά, όπως αντιπυρετικά, παιδιατρικά (αντι για παράδειγμα τα σιρόπια αντιβηχικά) αλλά και πιο σοβαρά φάρμακα όπως εισπνεόμενα που δίνονται σε περίπτωση βρογχίτιδας ή και αντιβιώσεις» δήλωσε στην ΕΡΤ η κ. Πλατάρα.

«Οι ελλείψεις είναι πολύ μεγάλες τις τελευταίες δεκαπέντε ημέρες» υπογράμμισε η ίδια. Εστίασε μάλιστα στο πρόβλημα που έχει ανακύψει και εμποδίζει τα εφημερεύοντα φαρμακεία από το να μπορούν να εξυπηρετήσουν τους ασθενείς τους αλλά και να διεκπεραιώσουν τις συνταγές των πασχόντων από χρόνια νοσήματα.

Όπως επισήμανε η κ. Πλατάρα στην ΕΡΤ οι αιτίες για τις ελλείψεις είναι πολλές με σημαντικότερες τις χαμηλές τιμές φαρμάκων στην Ελλάδα σε σχέση με την Ευρώπη, τις παράλληλες εξαγωγές και τις ελλείψεις πρώτων υλών τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Στην Ευρώπη

Στη Γαλλία, αυτές τις ημέρες, όσοι προσφεύγουν σε φαρμακεία, υποχρεούνται να κάνουν ένα τεστ, παρόμοιο με το rapid test που κάναμε για την COVID-19, το οποίο καταδεικνύει το είδος της γρίπης που έχουν και αν χρειάζεται να πάρουν αντιβίωση. Στις Ηνωμένες Πολιτείες επιστρατεύουν ρομπότ, τα οποία θα αναλάβουν να παρασκευάζουν φάρμακα 24 ώρες το 24ωρο ώστε να καλυφθούν οι τεράστιες ελλείψεις, ενώ η κυβέρνηση προειδοποιεί το κοινό ότι είναι επικίνδυνο να αγοράζει (αμφιβόλου ποιότητας) φάρμακα από παράνομα online φαρμακεία που κάνουν χρυσές δουλειές αυτό το διάστημα.
 
Στη Γερμανία, η κυβέρνηση θα παρουσιάσει κίνητρα για επιστροφή των φαρμακοβιομηχανιών στη χώρα, στο Ηνωμένο Βασίλειο ενεργοποιήθηκαν τα Πρωτόκολλα Σοβαρών Ελλείψεων για την πενικιλίνη που επιτρέπουν στους φαρμακοποιούς να δώσουν ό,τι εναλλακτικό φάρμακο βρουν. Στην Κίνα, ο πανικόβλητος κόσμος στοκάρει φάρμακα, με αποτέλεσμα να μην έχει μείνει ούτε καν ασπιρίνη.

Τα πράγματα είναι τόσο σοβαρά με τις ελλείψεις που υπάρχουν ευρωπαϊκές κυβερνήσεις οι οποίες εξετάζουν το ενδεχόμενο να «σκληρύνουν» τη συνταγογράφηση φαρμάκων - μέχρι και στο σημείο να απαιτείται συνταγή γιατρού ακόμα και για ένα απλό παυσίπονο, ένα Depon.

Οι ίδιες πηγές εξηγούν ότι έχει επίσης πέσει στο τραπέζι η ιδέα ανταλλαγής φαρμάκων που βρίσκονται σε έλλειψη μεταξύ Ε.Ε. και ΗΠΑ, καθώς και η με fast track διαδικασίες λειτουργία νέων εργοστασίων ή η συνεργασία με τρίτες χώρες. Αλλά σιγά-σιγά εμφανίζονται προβλήματα στην επάρκεια και κτηνιατρικών φαρμάκων, τα οποία έχουν 6 μήνες αναμονή σε όλη την Ευρώπη…
farmaka-2

Στην Ιταλία, στο Βέλγιο, στην Πορτογαλία και στη Νορβηγία, σύμφωνα με έρευνα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Προστασίας των Καταναλωτών (BEUC), υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις σε φάρμακα για τη θεραπεία της κατάθλιψης, των καρδιαγγειακών παθήσεων και των λοιμώξεων, σε σημείο που ένας στους τρεις ασθενείς εμφανίζει επιπλοκές στην υγεία του επειδή δεν καταφέρνει να τα βρει.

Σε Κίνα και Καναδά

Στην Κίνα καταγράφονται εφιαλτικές ελλείψεις ιβουπροφένης, ασπιρίνης και Panadol, βιταμίνης C και αντιβηχικών, ακόμα και υλικών για την παρασκευή παραδοσιακών φαρμάκων κατά της γρίπης. Στις Ηνωμένες Πολιτείες οι ελλείψεις διαφέρουν από Πολιτεία σε Πολιτεία, όμως σε ολόκληρη τη χώρα δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου τα αντιβιοτικά με αμοξικιλλίνη, το φάρμακο για τη θεραπεία αναπνευστικών συνδρόμων Adderall, τα φάρμακα κατά του διαβήτη και κυρίως τα αντιβηχικά σιρόπια και τα παιδικά φάρμακα.

Στον Καναδά τα ράφια έχουν αδειάσει από σιρόπια για τον βήχα και το κρύωμα, σταγόνες για τα μάτια, αντιβιοτικά, καθώς και τα σκευάσματα θεραπείας των παιδικών αλλεργιών. Στα παιδικά παυσίπονα υπάρχουν σκευάσματα στα οποία τα τελευταία κουτιά πουλήθηκαν τον... Μάιο.

Τι δεν υπάρχει

Δυσεύρετα είναι σχεδόν σε ολόκληρο τον πλανήτη κυρίως τα αντιβιοτικά αμοξικιλλίνη και κλαβουλανικό οξύ, τα αντιπυρετικά, τα αντιβηχικά σιρόπια, τα αντι-ιικά, τα κολλύρια, τα αντικαταθλιπτικά, η ουσία αριπιπραζόλη που χρησιμοποιείται στα άτομα με αυτισμό, κατάθλιψη, τα αντιδιαβητικά, τα αντιφυματικά και τα αντικαρκινικά φάρμακα, μέχρι και τα δημοφιλή Depon, Ronal, Algofren.
Στην Ε.Ε., σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ), 25 από τις 27 χώρες-μέλη έχουν δηλώσει πως υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις.
 

O Yπουργός

Υπενθυμίζεται ότι ο υπουργός, μιλώντας στην εκπομπή «Καλημέρα Ελλάδα»  μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε  στις ελλείψεις φαρμάκων.

Σχετικά με τις ελλείψεις φαρμάκων ο Υπουργός Υγείας ανέφερε: “Έλλειψη φαρμάκων υπάρχει σε παγκόσμιο επίπεδο για δύο λόγους. Λόγω της γενικής έλλειψης αλλά και λόγω των παράλληλων εξαγωγών.”

"Η μείωση παραγωγής φαρμάκων στην Ινδία και στην Κίνα, αλλά και η αυξημένη ζήτηση ιδιαίτερα σε παιδιατρικά φάρμακα, έχει ωθήσει στις ελλείψεις" είπε ο Θάνος Πλεύρης και και στη συνέχεια τόνισε, πως "η ελληνική βιομηχανία φαρμάκων, μπορεί να καλύψει με γενόσημα την έλλειψη. Πρόβλημα όπως επισημαίνει υπάρχει όταν δεν υπάρχει γενόσημο σε κάποιο φάρμακο από τη χώρα μας."

Όσον αφορά τις παράλληλες εξαγωγές, ο Υπουργός Υγείας τόνισε πως θα γίνουν πιο αυστηροί οι έλεγχοι και οι εταιρείες που πράττουν αντίθετα με τον νόμο θα κλείσουν όπως έγινε και σε δύο φαρμακαποθήκες στη Θεσσαλονίκη, που δεν δέχτηκαν τον έλεγχο.

“Ευελπιστούμε ότι προς το τέλος Ιανουαρίου που θα έχουμε τη δική μας έξαρση, δεν θα είναι τόσο μεγάλη η ζήτηση και από τα υπόλοιπα κράτη.” ανέφερε ο Θάνος Πλεύρης.

Πώς ορίζεται η έλλειψη ενός φαρμάκου
Ο ΕΟΦ σε παλαιότερη εγκύκλιό του είχε δώσει κάποιον ορισμό των ελλείψεων. Ειδικότερα, φάρμακο είναι σε έλλειψη όταν ο ΕΟΦ έχει 750 έγγραφες καταγγελίες από φαρμακεία της Αττικής. Ο Οργανισμός προβαίνει σε απαγορεύσεις εξαγωγών φαρμάκων σε σκευάσματα που είναι σε έλλειψη για "την προστασία της δημόσιας υγείας". "Με προσήλωση στο σκοπό του που είναι πρωτίστως η προστασία της δημόσιας υγείας, αλλά και η εξασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος γενικότερα στον τομέα της παραγωγής, εισαγωγής και διακίνησης των προϊόντων αρμοδιότητάς του, ο ΕΟΦ εργάζεται συνεχώς στην κατεύθυνση της εξεύρεσης των καταλληλότερων μέτρων για τον περιορισμό των ελλείψεων σε φαρμακευτικά προϊόντα", σημειώνει στην ιστοσελίδα του.

 Τα μέτρα

Στα μέτρα που έχουν ληφθεί ήδη και σχετίζονται με τον περιορισμό των παράλληλων εξαγωγών και την αύξηση της επάρκειας φαρμάκων στη χώρα αποφασίστηκε από τον Υπουργό η επικαιροποίηση των μέτρων ως ακολούθως:

1) Συνέχιση των ελέγχων των φαρμακαποθηκών για τη μη εξαγωγή των ελλειπτικών φαρμάκων, με μοναδική ποινή την αναστολή λειτουργίας σε όσες φαρμακαποθήκες δεν συνεργάζονται ή διατηρούν αποθεματικό.

2) Συνεχιση του ελέγχου στις φαρμακευτικές εταιρείες για να διαπιστωθεί ότι έχουν την επάρκεια των φαρμάκων για την κάλυψη της ελληνικής αγοράς, ιδίως αντιπυρετικών και παιδιατρικών φαρμάκων.

3) Αύξηση των παραγγελιών από τον ΙΦΕΤ για τις δραστικές ουσίες για τις οποίες παρουσιάζεται η παγκόσμια έλλειψη.

4) Ενημέρωση από τον ΕΟΦ για τα φάρμακα που λείπουν από την αγορά, ενώ παράλληλα θα γνωστοποιείται το που υπάρχει υποκατάσταση φαρμάκων. Με τον τρόπο αυτό οι πολίτες θα γνωρίζουν ότι αντί συγκεκριμένου επώνυμου φαρμάκου, ποιο γενόσημο, αντίστοιχης αποτελεσματικότητας, μπορούν να προμηθευτούν.

5) Επέκταση της συνταγογράφησης γενοσήμων φαρμάκων εκεί που υπάρχουν ελλείψεις.

6) Εξορθολογισμό των τιμών στα φάρμακα τα οποία είναι ελλειπτικά και πολύ χαμηλής κοστολογικής αξίας.

7) Ύπαρξη συνεχούς συνεργασίας με τους φαρμακοποιούς ώστε να μπορεί να εξυπηρετείται καλύτερα ο πολίτης, όταν προκύπτουν ελλείψεις.

8) αύξηση της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης στα ελλειπτικά φάρμακα.

9) ενημέρωση των γιατρών για τις ελλείψεις φαρμάκων, ώστε να προσαρμόζεται η συνταγογράφηση σε αντίστοιχα θεραπευτικής αξίας.

10) Επιπλέον αποφασίστηκε ότι η ελληνική φαρμακοβιομηχανία θα εξαντλήσει τις δυνατότητες αύξησης παραγωγής των γενοσήμων και οι πολυεθνικές εταιρίες θα εντείνουν την εισαγωγή των ελλειπτικών φαρμάκων.