Κνωσός: Η τεράστια επισκεψιμότητα και οι καιρικές συνθήκες καταστρέφουν τον αρχαιολογικό χώρο

Πριν από είκοσι χρόνια, ένας άνθρωπος ειχε χάσει τη ζωή του και έξι άλλοι ειχαν τραυματιστεί, όταν ειχαν καταπλακωθεί από τμήμα του στεγάστρου του αρχαιολογικού χώρου στο Ακρωτήρι Σαντορίνης, το οποίο ειχε καταρρεύσει.
Αυτό είναι ένα τραγικό γεγονός, στο οποιο αναφέρονται ξεναγοί και υπαλληλοι, για να καταδείξουν τον κίνδυνο που υπαρχει πλέον στην Κνωσό, από τη στιγμή που δεν μπαίνει σε διαδικασία συντήρησης το μνημείο. Οπως εχει επισημάνει το newshub.gr μέσα από εκτενες ρεπορτάζ του, το μνημείο είναι αφημένο στην τύχη του, μιας και το Υπουργείο δεν προχωρά το θέμα της χρηματοδότησης για μια τέτοια παρεμβαση.

Την ίδια ώρα η Κνωσός είναι υπό κατάρρευση, με τον κίνδυνο για το ίδιο το μνημείο, αλλά και για τους επισκέπτες να μεγαλώνει.

Ο κόσμος

Oπως λέει ο αρχαιοφύλακας κ. Μανολης Αποστολάκης και μελος ΔΣ Πανελλήνιας Ένωσης Υπαλλήλων Φύλαξης αρχαιοτητων, ο κοσμος που έρχεται στην Κνωσό είναι πάρα πολύς. Πέρυσι την επισκέφτηκαν συγκεκριμένα 1.038.000 πολίτες.
«Πιστεύω ότι για την Κνωσό επρεπε να υπαρχει ένας "κόφτης". Πάνω απο 600.000 άτομα δεν έπρεπε να μπαίνουν.

Και αυτό διότι υπαρχει μεγάλη φθορα, μιας και δεν υπαρχει υποχρεωτική πορεία την οποια πρέπει να ακολουθεί ένας επισκέπτης. Ετσι μπορεί να πατάει καθένας, όπου θελει και να πηγαίνει πάνω - κάτω.
Αυτό μεγαλώνει τη φθορα και ο γυψόλιθος που υπαρχει έχει υποστεί μεγάλη ζημιά. Είναι χαρακτηριστικό ότι θυμάμαι κολώνες- κομμάτια που ήταν στους 70 πόντους και τώρα ειναι στους 30, μέσα σε 40 χρόνια. Φοβάμαι ότι κάποια στιγμή το παλάτι θα καταρρεύσει», λέει ο κ. Αποστολάκης που προτείνει να γίνει ενας σχεδιασμός για να υπάρχει μια υποχρεωτική πορεία για τους επισκεπτες και φυσικά μια πολύ μεγάλη συντήρηση, όσο κι αν πρόκειται για ένα εγχείρημα δύσκολο και κοστοβόρο.

«Σε ολα τα μνημεία στην Ευρώπη υπαρχει κόφτης επισκεπτών. Γιατί να μην υπαρχει και αυτό στην Κνωσό; Γιατί το βλέπουμε μονο ως μια πηγή εσόδων. Αυτή είναι η απάντηση», συμπληρώνει ο κ. Αποστολάκης.
Τη μεγάλη φθορα του μνημείου επιβεβαίωνει και ο κ. Βαγγέλης Αλεφαντινος, πρώην πρόεδρος του Σωματειου Επαγγελματιών Ξεναγών Κρήτης και Σαντορίνης

«Είναι αλήθεια ότι η φθορά είναι πολύ μεγαλη. Οι γυψόλιθοι εχουν καταστραφεί από τα πατήματα του κοσμου, καθώς δεν έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα, όπως για παράδειγμα η τοποθετηση ενός πλέξιγκλας από πάνω, ώστε να φαίνονται, αλλά να μην μπορεί να τα πατήσει κανεις.
Ενώ και στο θέμα της συντήρησης των διαμερισμάτων του Βασιλιά και εκεί είχαμε μια διαδικασία λίγο περίεργη, μιας και φαίνονται τα τσιμέντα. Δεν είχαμε την αντικατάσταση τους με κάποιο άλλλο υλικό. Εκτός απο κάποιο σημείο στο οποίο έχουν βαλει τιτάνιο».

 
Για τα παραπάνω θέματα τοποθετήθηκε και η κ. Ελένη Σαμαριτάκη, πρόεδρος του Σωματειου Επαγγελματιών Ξεναγών Κρήτης και Σαντορίνης , η οποία αφού στέκεται και στην παράμετρο των καιρικών συνθηκών που επίσης πλήττουν την Κνωσό, προτείνει μια σειρά από λύσεις για τον αρχαιολογικό χώρο.

«Αυτό που λέμε όλοι για τους γυψόλιθους είναι πολύ σημαντικό, γιατί το υλικό αυτο υπέστη ζημιές μετά τη φωτιά που κατέστρεψε το ανάκτορο πριν απο πολλά χρόνια, σε κάποια σημεία έχει παραμορφωθεί και έχει γίνει λευκός και σε κάποια στιγμή έχει την ιδιότητα του κρυσταλλικού ασβεστόλιθου, οι οποιοι όμως, με τη βροχή που πέφτει που ειναι ξινη, διαβρώνεται και θρυμματίζεται.
Ολο το ανάκτορο θα πρεπει να μπει κατω από σκέπαστρο. Θα πρέπει, όχι μόνο να υπαρξει μέριμνα για την αντισεισμική του προστασία, αλλά και για τις καιρικές συνθήκες.

Δεν μπορεί ακόμη και σημερα να υπαρχουν κάποια σκέπαστρα, τα οποια είναι παλαιά και ακατάλληλα. Είναι ντροπή να τα βλεπει ο κόσμος, γιατί είναι σάπια και παλιά. Θα πρεπει να μπει ένα σκέπαστρο όπως μπηκε στη Σαντορίνη, στο Ακρωτήρι, γιατί σε λίγα χρόνια δεν θα έχει μείνει τίποτα από τον κρυσταλλικό ασβεστόλιθο, ο οποίος πλήττεται και από την μεγάλη επισκεψιμότητα του χώρου».

Οι διάδρομοι

Συμφωνα με την ίδια, μέσα στον αρχαιολογικό χώρο θα πρεπει να γίνουν διάδρομοι για τους επισκέπτες ωστε να μην μπορεί να περπατα όποιος θελει ανεξέλεγκτα στα αυθεντικά δάπεδα, μιας και υπαρχει απίστευτη φθορα λογω της χρήσης. «Το Υπουργείο θα πρεπει να δώσει επιτέλους από τα έσοδα του μνημείου ενα μέρος τους. Προφανώς να υπάρχει μέριμνα για όλους τους αρχαιολογικούς χώρους, όμως δεν μπορεί για ενα τόσο σημαντικό μνημειο όπως είναι η Κνωσός, να μην δίνεται ένα ευρώ.

Πρεπει να δεσμευτουν έσοδα και να γίνει μια συνολική συντήρηση του μνημείου. Από το Υπουργείο περιμένουν να γίνει οτι συνέβη και στην Ακρόπολη που κόντεψε να καταρρεύσει για να κοιτάξουν και την Κνωσό;
Φανταστείτε ότι ακόμη και τα σκοινάκια που υπαρχουν στα καγκελα εντός της Κνωσού για να περιορίζουν τους επισκέπτες και να μην πηγαίνουν σε επικίνδυνα σημεία, πρέπει να αλλάζουν κάθε χρονο. Ουτε αυτό δε γίνεται, που ειναι το πιο απλο.
 Να γίνει λοιπόν μια ολιστική μελέτη για να συντηρηθεί η Κνωσός, γιατί δε γίνεται να περιμένουμε να γίνει κάποιο ατύχημα ή δυστύχημα με κάποιον επισκέπτη για να κινητοποιηθούμε. Πρεπει να υπαρχει πρόληψη για το ίδιο το μνημείο», καταλήγει η κ. Σαμαριτάκη.

Οι απαντήσεις που δε δόθηκαν

Την ίδια ώρα, «οι ριπές του ανέμου και τα μεγάλα ανοίγματα στα παράθυρα ευθύνονται», κατά την κ. Μενδώνη, για την κατάρρευση του αντιγράφου της τοιχογραφίας των δελφινιών στην Κνωσσό. Η Υπουργός Πολιτισμού δεν απάντησε στον Φραγκίσκο Παρασύρη, Βουλευτή Ηρακλείου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, σχετικά με την επάρκεια του επιστημονικού και τεχνικού προσωπικού στην Κνωσσό, ενώ δεν έκανε καμία αναφορά σχετικά με το ποια τμήματα του ανακτόρου είναι επισκέψιμα.

Ο Βουλευτής απευθυνόμενος στην Υπουργό την κάλεσε να τον ενημερώσει σχετικά με το ύψος των χρηματοδοτήσεων που έχουν κατευθυνθεί για το αναστηλωτικό έργο στην Κνωσό, με δεδομένη μάλιστα την εξέλιξη της κλιματικής κρίσης και τις συνέπειές της σε ένα τέτοιο αρχαιολογικό μνημείο. Παράλληλα, ζήτησε ενημέρωση για τις μελέτες που έχουν εκπονηθεί, για το τεχνικό τους αντικείμενο, τον προϋπολογισμό τους και βεβαίως πότε και από ποιους πόρους έχει προκύψει ή θα προκύψει η χρηματοδότησή και η ένταξή τους.

Η Υπουργός από την πλευρά της παραδέχθηκε ότι τα βασιλικά διαμερίσματα παραμένουν κλειστά από το 1980.  Χαρακτηριστικό, επίσης, σημείο της απάντησης είναι το γεγονός ότι τα προηγούμενα χρόνια χρηματοδοτήθηκε από την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020, μόνο ένα έργο αναστήλωσης και συντήρησης με 1 εκ. ευρώ για το Μέγαρο του Βασιλέως. Χωρίς να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα η κ. Μενδώνη περιορίστηκε να αναφέρει πως το μοναδικό μελλοντικό έργο αναστήλωσης τμημάτων του μνημείου, αφορά στην αποκατάσταση του Μεγάρου της Βασίλισσας με 1.8 εκ. ευρώ, το οποίο αναμένεται να ενταχθεί στην Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση της Περιφέρειας Κρήτης. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν και μια σειρά άλλων έργων που αφορούν στην αναβάθμιση των εισόδων, σε συστήματα πυροπροστασίας και αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής σε σχέση με τις επιπτώσεις στους αρχαιολογικούς χώρους, τα οποία, ωστόσο, δεν σχετίζονται με τα έργα αποκατάστασης, αναστήλωσης και συντήρησης χώρων του μνημείου, αλλά έχουν εξασφαλισμένους πόρους από την ΟΧΕ.

Διαβάστε επισης:

Θέμα newshub.gr: Ενώ υπάρχουν εγκρίσεις και έτοιμες μελέτες, η Κνωσός είναι παρατημένη στη φθορά του χρόνου και καταρρέει!