Κρήτη: ΕΔΕ από Πολιτική Προστασία για το θάνατο του Στέλιου στο φαράγγι του Αμπά

Μία πρωτοφανής τραγωδία σε βουνό της Κρήτης προκαλεί νέα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα του συστήματος αεροδιακομιδών και του Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ. (Ενιαίο Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων) για ατυχήματα που συμβαίνουν σε βουνά ή δυσπρόσιτες περιοχές.

Η υπόθεση του Στέλιου Παπαδογιαννάκη που έχασε τη ζωή του στα Αστερούσια Όρη στην Κρήτη (ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ) είναι μία υπόθεση γεμάτη αδιευκρίνιστα ζητήματα σε τέτοιο βαθμό που ο υπουργός Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης διέταξε ΕΔΕ (ένορκη διοικητική εξέταση) για να εντοπιστούν τυχόν λάθη και παραλείψεις και να διασαφηνιστεί ποιος κρίκος της αλυσίδας «έσπασε» με αποτέλεσμα ο 37χρονος να περιμένει τραυματισμένος επί 20 ώρες ελικόπτερο για τη μεταφορά του στο νοσοκομείο. Όμως το πτητικό μέσο δεν έφτασε ποτέ.

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά μέχρι αυτή την ώρα -αφού από το υπουργείο Πολιτικής Προστασίας και την πυροσβεστική επικαλούνται τον απόρρητο χαρακτήρα της ΕΔΕ- από το Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ. δόθηκε εντολή στο Super Puma που σταθμεύει στη Λήμνο να απογειωθεί, να πετάξει μέχρι την Κρήτη και να παραλάβει τον τραυματία. Το ελικόπτερο μετά την απογείωση του από τη Λήμνο προσέγγισε το αεροδρόμιο της Ελευσίνας για ανεφοδιασμό. Όχι επειδή τα καύσιμα του δεν επαρκούσαν για τη διαδρομή Λήμνος-Κρήτη αλλά επειδή οι χειριστές δεν μπορούν να προβλέψουν πόση ώρα θα χρειαστεί να παραμείνουν στον αέρα και γι' αυτό περίπου στο μέσον της διαδρομής σταμάτησαν για ανεφοδιασμό καυσίμων.

Στο ερώτημα για ποιο λόγο απογειώθηκε το ελικόπτερο της Λήμνου και όχι κάποιο Super Puma από τη Ρόδο ή άλλη περιοχή στο νότιο Αιγαίο η απάντηση που έδωσαν αρμόδιες πηγές στο newsbomb.gr είναι πως το Super Puma της Λήμνου ήταν σε επιφυλακή. Στο επιχειρησιακό-σχεδιαστικό λάθος της επιχείρησης διάσωσης του τραυματισμένου ορειβάτη υπήρξε και άλλο σφάλμα: Στην Ελευσίνα διαπιστώθηκε ότι το Super Puma από τη Λήμνο είχε βλάβη και γι’ αυτό καθηλώθηκε μέχρι την επισκευή του.

Τότε -και αφού είχε χαθεί πολύτιμος χρόνος- για την μεταφορά του 37χρονου τραυματία δόθηκε εντολή στο πλήρωμα Super Puma από τη Ρόδο να προσεγγίσει τα Αστερούσια Όρη και να παραλάβει τον Στέλιο Παπαδογιαννάκη από το φαράγγι του Αμπά. Το Super Puma από τη Ρόδο έφτασε στη Νότια Κρήτη αλλά δεν μπόρεσε να παραλάβει τον τραυματία λόγω του δυσπρόσιτου της περιοχής που οι διασώστες της ΕΜΑΚ είχαν μεταφέρει τον τραυματία και των ισχυρών καθοδικών ρευμάτων που δημιουργούσαν σοβαρούς κινδύνους για το πλήρωμα και τους διασώστες που επέβαιναν στο Super Puma.

Οι κακές καιρικές συνθήκες, η καθυστέρηση προσέγγισης από ελικόπτερο και άλλα πιθανά λάθη και παραλείψεις είχαν ως αποτέλεσμα ο Στέλιος Παπαδογιαννάκης είκοσι ώρες μετά τον τραυματισμό του να σβήσει πάνω στο βουνό και να χάσει τη ζωή του.

Από τις πληροφορίες που υπάρχουν μέχρι στιγμής για το θανατηφόρο περιστατικό προκύπτουν και μία σειρά από άλλα ερωτήματα για την εικόνα της κατάστασης που μεταφερόταν στο Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ. από τους σπηλαιοδιασώστες. Το ατύχημα σημειώθηκε περίπου στις 13:30 το μεσημέρι της Κυριακής 7 Οκτωβρίου, δεν είναι ξεκάθαρο αν ο 37χρονος έπεσε από ύψος αρκετών μέτρων -τουλάχιστον 5- σε πλαγιά ή αν ακινητοποιήθηκε βίαια πάνω στο σχοινί που χρησιμοποιούσε επιχειρώντας να διασχίσει τον καταρράκτη στον Αμπά.

Λίγη ώρα μετά το ατύχημα, το μεσημέρι της Κυριακής ειδοποιήθηκε το ΕΚΑΒ κι ενώ μέλη της 3ης ΕΜΑΚ κατευθύνονταν ήδη στην πλαγιά, μέλη της ομάδας που επιχειρούσαν τη διάσχιση του καταρράκτη φέρονται να ενημέρωσαν ότι ο 37χρονος μπορούσε να περπατήσει υποβασταζόμενος.

Μετά την άφιξη της ομάδας της ΕΜΑΚ ο 37χρονος μεταφέρθηκε σε φορείο και οδηγήθηκε σε ένα σημείο που θεωρήθηκε ότι το αναμενόμενο ελικόπτερο θα μπορούσε να προσεγγίσει ευκολότερα. Αφού ακολούθησαν οι δύο απόπειρες από τα ελικόπτερα της Λήμνου και της Ρόδου περίπου στις 10:30 το πρωί της Δευτέρας 8 Δεκεμβρίου, σχεδόν 20 ώρες από τη στιγμή του ατυχήματος, ο Στέλιος Παπαδογιαννάκης έχασε τις αισθήσεις του και πέθανε.

Καθυστέρησαν τα ελικόπτερα SAR (Search and Rescue); Ηταν λάθος η επιλογή του ελικοπτέρου της Λήμνου που διατάχθηκε αρχικώς να προσεγγίσει το βουνό της Κρήτης αλλά έπρεπε να ανεφοδιαστεί στην Ελευσίνα διότι οι χειριστές δεν μπορούσαν να προβλέψουν πόση ώρα θα χρειάζονταν μέχρι να ολοκληρωθεί η παραλαβή του τραυματία; Ηταν διαφορετικές οι καιρικές συνθήκες το μεσημέρι της Κυριακής στο φαράγγι του Αμπά; Θα κατάφερνε πιθανώς ένα ελικόπτερο έρευνας και διάσωσης από κοντινότερη περιοχή να ολοκληρώσει με επιτυχία την μεταφορά του πολυτραυματία σε νοσοκομείο; Υπήρξε λάθος στην αρχική εκτίμηση ότι ο Στέλιος Παπαδογιαννάκης μπορούσε -μετά το ατύχημά του στην πλαγιά- να περπατήσει υποβασταζόμενος και πόσο αυτό επηρέασε την εκτίμηση των επιτελών του ΕΣΚΕΔΙΚ για τη σοβαρότητα του περιστατικού;

Τα ερωτήματα αυτά αναμένεται να απαντηθούν από την ΕΔΕ που δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί πριν περάσουν 20 ημέρες.

Το δυστύχημα στα Τζουμέρκα

Η απώλεια του Στέλιου στο φαράγγι του Αμπά θυμίζει την τραγωδία στα Τζουμέρκα το 2022 όταν πέθανε ο Ερμής Θεοχαρόπουλος ο οποίος ήταν αναρριχητής και αθλητής του ορειβατικού σκι.

Το πρωί της Κυριακής 30 Ιανουαρίου 2022, ο 21χρονος ορειβάτης ξεκίνησε για την προγραμματισμένη προπόνηση του στο ορειβατικό σκι, μαζί με τον πατέρα του, κοντά στο χωριό Καταρράκτης στα Τζουμέρκα.

Για άγνωστη αιτία, ο 21χρόνος, γλίστρησε και έπεσε σε γκρεμό 300 μέτρων, με τον πατέρα του να κατεβαίνει στην δύσβατη χαράδρα για να τον σώσει και να τον βρίσκει βαρύτατα τραυματισμένο με κακώσεις σε όλο του το σώμα.

Αμέσως στήθηκε μια δύσκολη επιχείρηση για τον απεγκλωβισμό του, με ομάδα της ΕΜΑΚ να καταβάλλει προσπάθειες για την διάσωση του, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να προσεγγίσει το σημείο με εναέρια μέσα. Μετά από αρκετές ώρες επιστρατεύτηκε ελικόπτερο του Πολεμικού Ναυτικού, που μετέφερε τον 21χρονο στο νοσοκομείο Ιωαννίνων, όπου και κατέληξε.