Κρήτη: Στην κορυφή του τζίρου εστίασης και καταλυμάτων - Το ενδιαφέρον για τα ξενοδοχεία

Εισοδηματικές ανισότητες μεταξύ των διαφόρων περιοχών της χώρας, με πηγή προέλευσης κυρίως τον τουρισμό, αναδεικνύουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον κύκλο εργασιών στους κλάδους των καταλυμάτων και της εστίασης.

Οι ανισότητες, μάλιστα, διευρύνονται χρόνο με τον χρόνο, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη να τεθεί και αυτή η σημαντική διάσταση στο πλαίσιο της συζήτησης που έχει ανοίξει για το πόσο και τι είδους τουρισμό θέλει η χώρα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο τζίρος στη Μύκονο από καταλύματα και εστίαση το 2023 έφτασε τα 504 εκατ. ευρώ, αποτελώντας το 2,5% του συνολικού αντίστοιχου τζίρου στη χώρα. Αντιθέτως, ο τζίρος σε ολόκληρη την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, περιλαμβανομένης της τουριστικής Θάσου, δεν ξεπερνάει τα 470 εκατ. ευρώ, το 2,3% της χώρας.

Στη Σαντορίνη, επίσης, ο τζίρος στους συγκεκριμένους κλάδους, καταλυμάτων και εστίασης, που σχετίζονται με τον τουρισμό ήταν 743,8 εκατ. ευρώ το 2023, αντιπροσωπεύοντας το 3,7% του συνόλου του κύκλου εργασιών στη χώρα. Αντιθέτως, σε ολόκληρη τη Δυτική Μακεδονία ο τζίρος ήταν μόλις 140 εκατ. ευρώ, το 0,7% της χώρας.

Περνώντας στο Ιόνιο, ο τζίρος στην Κέρκυρα είναι σχεδόν 700 εκατ. ευρώ, το 3,5% του συνολικού τζίρου των καταλυμάτων και της εστίασης της χώρας. Στην Κεφαλονιά ήταν 168,4 εκατ. ευρώ, το 0,8% της χώρας. Συνολικά, τα Ιόνια Νησιά είχαν τζίρο 1,4 δισ. ευρώ, το 7% της χώρας. Αντίθετα, ολόκληρη η Στερεά Ελλάδα είχε τζίρο 383 εκατ. ευρώ, το 1,9% της χώρας.

Το 18,3% του τζίρου της χώρας στους τομείς καταλυμάτων και εστίασης πραγματοποιείται στο Νότιο Αιγαίο, την κατ’ εξοχήν τουριστική περιφέρεια της χώρας. Και μεταξύ όλων των νησιών του Νοτίου Αιγαίου, τα πρωτεία στον τζίρο αυτό έχει η Ρόδος, με 1,3 δισ. ευρώ, το 6,5% του τζίρου της χώρας και το 1/3 του τζίρου του Νοτίου Αιγαίου.

Συνολικά στη χώρα, βεβαίως, τα πρωτεία έχει η Αττική, με τζίρο 6,5 δισ. ευρώ το 2023, ή το 32,5% του συνόλου της χώρας. Η Αθήνα έχει, ασφαλώς, και αυτή ευνοηθεί τα τελευταία χρόνια από τον τουρισμό, αφού έχει γίνει προορισμός από μόνη της και όχι ως ενδιάμεσος σταθμός για τα νησιά, όπως ήταν παλιά.

Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Θεσσαλονίκη, μια πόλη που φημίζεται για τον πλούτο των χώρων εστίασης που προσφέρει και η οποία έχει επίσης αναπτυχθεί τουριστικά τα τελευταία χρόνια. Ο τζίρος των σχετικών επιχειρήσεων το 2023 ήταν 1,4 δισ. ευρώ η 7% του συνόλου της χώρας.

Ψηλά στην κλίμακα του τζίρου εστίασης και καταλυμάτων είναι, φυσικά, η Κρήτη συνολικά, με πρώτο το Ηράκλειο, που έφτασε το 1,1 δισ. ευρώ, δεύτερα τα Χανιά με 754 εκατ. ευρώ, τρίτο το Ρέθυμνο με 468 εκατ. ευρώ και τέταρτο το Λασίθι με 406 εκατ. ευρώ.

Από την άλλη υπάρχει η Ηπειρος, με τις τόσο πολλές ομορφιές, που είχε τζίρο συνολικά το 2023 σε καταλύματα και εστίαση 368 εκατ. ευρώ, το 1,8% της χώρας.

Το ζήτημα των νέων ανισοτήτων που δημιουργούνται έχει υποπέσει στην προσοχή της κυβέρνησης. «Οι παλιές διαφοροποιήσεις μεταξύ πόλης και χωριού έχουν αντικατασταθεί από αυτές μεταξύ τουριστικών και μη τουριστικών περιοχών», σχολιάζει κυβερνητικός παράγων. «Ο τουρισμός δημιουργεί ανισότητες που δεν εντάσσονται στα κλασικά μοντέλα».

Καθώς το ζήτημα του υπερτουρισμού μπαίνει στην πολιτική ατζέντα, οι αναλυτές σημειώνουν ότι θα μπορούσαν να αναζητηθούν λύσεις που θα ανακούφιζαν τις κορεσμένες περιοχές, εις όφελος των λιγότερο ανεπτυγμένων και σαφώς φτωχότερων.

Τα εισοδήματα

Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ δείχνουν, μάλιστα, ότι οι ανισότητες επιτείνονται τα τελευταία χρόνια, καθώς καλπάζει το τουριστικό ρεύμα στη χώρα. Για παράδειγμα, ενώ το 2019 το δηλωθέν εισόδημα στις Κυκλάδες ήταν 894 εκατ. ευρώ, το 2022 αυτό ήταν 1,130 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας άνοδο 26%.

Την ίδια ώρα, το δηλωθέν εισόδημα στην Ξάνθη ήταν 624 εκατ. ευρώ το 2019 και ανέβηκε στα 694 εκατ. ευρώ το 2022, με ρυθμό 11%.

Στην Ευρυτανία, από 91 εκατ. ευρώ ανέβηκε στα 97 εκατ. ευρώ, κατά 6%, ενώ στην Κεφαλονιά από 282 εκατ. ευρώ στα 327 εκατ. ευρώ, κατά 16%. Στη Χαλκιδική από 706 εκατ. ευρώ στα 801 εκατ. ευρώ, κατά 13,4%. Στην Αθήνα από 28,3 δισ. ευρώ στα 34,7 δισ. ευρώ, άνοδος 22,6%.

Εννοείται ότι τα παραπάνω στοιχεία αφορούν δηλωθέντα εισοδήματα. Το «μαύρο» χρήμα που κυκλοφορεί στον τουρισμό είναι επίσης πολύ, καθιστώντας την εικόνα ακόμη πιο άνιση.

Τα ξενοδοχεία

Καθώς ο ελληνικός τουρισµός αναπτύσσεται, ολοένα και περισσότερες διεθνείς ξενοδοχειακές αλυσίδες επιδιώκουν να αυξήσουν το αποτύπωµά τους στην Ελλάδα.

Η διείσδυσή τους ως ποσοστό του συνολικού ξενοδοχειακού δυναµικού της χώρας παραµένει ιδιαίτερα χαµηλή σε σύγκριση µε το ευρωπαϊκό αλλά και τον διεθνή µέσο όρο και εντοπίζεται µόνο στις υψηλότερες κατηγορίες των τεσσάρων και κυρίως πέντε αστέρων.

Σε σύνολο 10.047 ξενοδοχείων στα τέλη του 2023 λειτουργούν 444.389 δωµάτια µε συνολικά 887.748 κλίνες, σύµφωνα µε το Ξενοδοχειακό Επιµελητήριο Ελλάδας. Οµως, µόνο 205 ξενοδοχεία, µε 29.204 δωµάτια λειτουργούν από 39 συνολικά διεθνείς ξενοδοχειακές αλυσίδες, σύµφωνα µε στοιχεία της GBR Consulting. Ο λόγος για διεθνείς αλυσίδες που δεν λειτουργούν στο πλαίσιο ενός ευρύτερου ταξιδιωτικού οργανισµού όπως για παράδειγµα η TUI.

Ενδιαφέρον

Τα τελευταία λίγα χρόνια όµως έχει αυξηθεί το διεθνές ενδιαφέρον και πολύ µεγάλες πολυτελείς αλυσίδες όπως η Mandarin, η One & Only, η Hilton Worldwide, η Six Senses και άλλες είτε έχουν ήδη κλείσει είτε εξετάζουν συµφωνίες για τη συνεργασία τους µε ελληνικές µονάδες υψηλής αξιολόγησης. Η εξέλιξη αποτελεί, σύµφωνα µε τους ειδικούς, προσαρµογή της χώρας στο διεθνές µοντέλο λειτουργίας των ξενοδοχείων, που πλέον διαχωρίζει την ιδιοκτησία του ακινήτου από τη διαχείριση του ξενοδοχείου και το branding του από µεγάλο οίκο φιλοξενίας. Μοντέλο που αντιδιαστέλλεται µε το παραδοσιακό για την Ελλάδα οικογενειακό µοντέλο ιδιοκτησίας και διαχείρισης των ξενοδοχείων. Το τελευταίο παραµένει ισχυρό σε ελληνικά brands που έχουν πλέον αποκτήσει διεθνή εµβέλεια όπως η Grecotel και το Mitsis Hotels και ακόµα περισσότερο στα ελληνικά brands που έχουν καταφέρει να επεκταθούν και στο εξωτερικό, όπως τα Ikos του οµίλου Sani/Ikos που λειτουργεί ήδη δύο ξενοδοχεία και τα επόµενα χρόνια θα λειτουργεί τέσσερα στη Δυτική Μεσόγειο και στην Ιβηρική.

Ωστόσο η χαµηλή ακόµα διείσδυση των ξένων ξενοδοχειακών αλυσίδων στην Ελλάδα αναµένεται να κινητοποιήσει περισσότερους τέτοιους οµίλους να αναζητήσουν συµφωνίες µε ελληνικές επιχειρήσεις.

Τα πεντάστερα

Αυτό είναι ήδη ορατό στα πολυτελή ξενοδοχεία. Με βάση τα στοιχεία της GBR Consulting, το 20% των πεντάστερων ξενοδοχείων, που διαθέτουν το 26% των δωµατίων της κατηγορίας, ελέγχεται από διεθνείς αλυσίδες ή συνεργάζεται µε τέτοιες, ενώ µόλις το 5% των τετράστερων ξενοδοχείων, που διαθέτουν το 11% των δωµατίων της κατηγορίας, έχει τέτοιες συνεργασίες.

Πριν από λίγες εβδοµάδες, τον φετινό Ιούλιο δηλαδή, η Hilton ανακοίνωσε ότι επέκτεινε το χαρτοφυλάκιό της στην Ελλάδα µε ακίνητα από τη συλλογή Small Luxury Hotels of the World (SLH), τα οποία είναι πλέον διαθέσιµα µέσω των καναλιών κρατήσεων του οµίλου. Η SLH διαθέτει 25 ξενοδοχεία στην Ελλάδα, αυξάνοντας τα συνολικά ξενοδοχειακά ακίνητα µε τα οποία συνεργάζεται η Hilton στη χώρα σε 34, µε πάνω από 2.200 δωµάτια. Περιλαµβάνει 8 ακίνητα της συλλογής Curio Collection και ένα Tapestry στα Χανιά. Με αυτή τη συµφωνία, η Hilton έχει εισέλθει στο top 10 των διεθνών αλυσίδων στην Ελλάδα.

Πώς διαµορφώνονται όµως τα µερίδια αγοράς αυτών των µεγάλων ξένων ξενοδοχειακών αλυσίδων σε όρους δωµατίων στο σύνολο των συγκροτηµάτων που έχουν τέτοιες συνεργασίες; Η Marriott International ελέγχει το µεγαλύτερο µερίδιο στην ελληνική αγορά, µε το 19% του συνολικού αριθµού να ελέγχεται από αυτήν και ακολουθούν µε 9% ο όµιλος Sani/Ikos και η Wyndham Hotels & Resorts. Στην επόµενη θέση είναι η Hilton Worldwide µε µερίδιο 7%. Από 5% µερίδιο ελέγχουν η HyattInternational, η Accor και η Domes Resorts. Ακόµα µερίδια αγοράς της τάξης του 4% εµφανίζονται να ελέγχουν η ισπανική Melia Hotels International και η InterContinental Hotels Group (IHG). Μικρότερα µερίδια ελέγχουν όµως 29 διεθνείς αλυσίδες που αθροιστικά αντιστοιχούν στο 28% των ξενοδοχείων µε τέτοιες συνεργασίες στην Ελλάδα.