Μ. Χνάρης: «Κίνδυνος απώλειας των αγροτικών ενισχύσεων λόγω της καθυστερημένης και ανεπαρκούς προετοιμασίας του νέου ΟΣΔΕ»

Ερώτηση κατέθεσε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, με πρωτοβουλία του Βουλευτή Ρεθύμνης και Υπευθύνου ΚΤΕ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του κόμματος Μανόλη Χνάρη, σχετικά με τα ζητήματα που έχουν προκύψει αναφορικά με το νέο ΟΣΔΕ 2026.

Όπως αναφέρουν οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ στην παρέμβασή τους, απευθυνόμενοι στον Υπουργό  , Κυριάκο Πιερρακάκη και στον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, «η Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης αποτελεί κάθε χρόνο την αναγκαία προϋπόθεση για την καταβολή των άμεσων ενισχύσεων, την καταβολή των εισφορών προς τον ΕΛΓΑ, και σειράς παρεμβάσεων και επιδοτούμενων προγραμμάτων Αγροτικής Ανάπτυξης». 

Στο πλαίσιο αυτό, υπογραμμίζουν την πάγια θέση του ΠΑΣΟΚ για την ολοκλήρωση των δηλώσεων ΟΣΔΕ εντός του πρώτου τριμήνου κάθε έτους.

Ειδικότερα, όπως επισημαίνεται, «από την έγκαιρη και αξιόπιστη ολοκλήρωση της διαδικασίας εξαρτώνται η ρευστότητα περίπου 600.000 αγροτών και κτηνοτρόφων, η ομαλή εκτέλεση του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ και η προστασία σημαντικών ευρωπαϊκών πόρων».

Ως εκ τούτου, «η καθυστερημένη έναρξη της διαδικασίας, σε συνδυασμό με τις ασφυκτικές προθεσμίες και την απουσία επαρκούς χρόνου για τη διενέργεια ελέγχων και τη διόρθωση σφαλμάτων», όπως ήταν προφανές, «θα έθετε σε κίνδυνο την έγκαιρη καταβολή των ενισχύσεων στους πραγματικούς παραγωγούς».
Παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις του ΠΑΣΟΚ ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα και παρά την κρισιμότητα αυτού, η Κυβέρνηση άφησε να παρέλθει σχεδόν ολόκληρη η καλλιεργητική περίοδος χωρίς να έχει θέσει σε ουσιαστική λειτουργία το ΟΣΔΕ 2026.
Μάλιστα, ενώ οι παραγωγοί περίμεναν την έναρξη των αιτήσεων ήδη από την άνοιξη, η διαδικασία καθυστέρησε αδικαιολόγητα, παρά τις διαδοχικές κυβερνητικές εξαγγελίες και δεσμεύσεις, με τελευταία εκείνη για έναρξη του ΟΣΔΕ στα μέσα Ιουνίου, φτάνοντας στις 4 Αυγούστου 2026 με την Κυβέρνηση να κάνει για ακόμα μία φορά μία επικοινωνιακή φιέστα, παρουσιάζοντας την εφαρμογή  myAGRO, ως «μεταρρύθμιση». 
Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία του τύπου, φορέων υποβολής δηλώσεων και ανθρώπους που παρακολουθούν καθημερινά τη διαδικασία, μέχρι σήμερα έχουν οριστικοποιηθεί λιγότερες από 500 αιτήσεις σε σύνολο περίπου 600.000 αιτήσεων που υποβάλλονται κάθε χρόνο. Δηλαδή, τρεις εβδομάδες μετά την επίσημη έναρξη παρουσία του πρωθυπουργού, δεν έχει ολοκληρωθεί ούτε το ένα τοις χιλίοις του αναμενόμενου όγκου. 
Αναφορικά με το ζήτημα αυτό, οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ζητούν από την Κυβέρνηση να επιβεβαιώσει άμεσα τον ακριβή αριθμό και να δημοσιοποιεί σε καθημερινή βάση την πραγματική πρόοδο της διαδικασίας, ενώ επισημαίνουν ότι «Η εικόνα αυτή αποδεικνύει ότι η διαδικασία άνοιξε τυπικά, χωρίς η Κυβέρνηση να έχει εξασφαλίσει στην πράξη τη δυνατότητα μαζικής, ομαλής και ασφαλούς οριστικοποίησης των αιτήσεων».
Έπειτα, αναφέρονται διεξοδικά στις δυσλειτουργίες του συστήματος και ειδικότερα στα προβλήματα στη λειτουργία της πλατφόρμας, στην καταχώριση των στοιχείων όπως στις περιπτώσεις συνιδιοκτησίας και τις δηλούμενες εκτάσεις μέσω ηλεκτρονικών μισθωτηρίων και ΑΤΑΚ, στις εκκρεμότητες στις εξουσιοδοτήσεις και στις ασυμφωνίες μεταξύ των διασυνδεδεμένων μητρώων όπως το Κτηματολόγιο, οι οποίες έχουν ως κοινό αποτέλεσμα την αδυναμία ολοκλήρωσης των δηλώσεων.
Ταυτόχρονα, ειδική μνεία γίνεται «στο νέο πλαίσιο ευθυνών για τα πρόσωπα και τους φορείς που υποβοηθούν την υποβολή, χωρίς καμία εκπαίδευση και πλήρη και έγκαιρη αποσαφήνιση των υποχρεώσεών τους», γεγονός που, όπως επισημαίνουν οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, «εντείνει την ανασφάλεια και λειτουργεί αποτρεπτικά για την οριστικοποίηση αιτήσεων» και καθιστά αυτονόητη την ανάγκη διαφάνειας και λογοδοσίας.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρουν ότι «Δεν μπορεί η Κυβέρνηση να μετατρέπει τους επαγγελματίες και τους αγροτικούς συνεταιρισμούς που δραστηριοποιούνται στην υποστήριξη των αγροτών, σε υποκατάστατο του κρατικού ελεγκτικού μηχανισμού ούτε να μεταφέρει σε αυτούς και στους παραγωγούς την ευθύνη για αστοχίες των δημόσιων πληροφοριακών συστημάτων».
Επίσης, γίνεται αναφορά στην απόφαση του Διοικητή  της ΑΑΔΕ, κατά την οποία «οι αιτήσεις που θα υποβληθούν έως τις 15 Σεπτεμβρίου μπορούν να συμπεριληφθούν στην προκαταβολή έως τις 31 Οκτωβρίου, ενώ για όσες υποβληθούν από τις 16 Σεπτεμβρίου έως τις 16 Οκτωβρίου η προκαταβολή μετατίθεται έως τις 30 Νοεμβρίου», με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα σύστημα πληρωμών δύο ταχυτήτων, στο οποίο, όπως υπογραμμίζεται, «ο αγρότης κινδυνεύει να τιμωρηθεί οικονομικά όχι για δική του υπαιτιότητα, αλλά επειδή το κράτος καθυστέρησε να οργανώσει και να θέσει σε πραγματική λειτουργία τη διαδικασία».
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω δεδομένα και καθώς ο χρόνος μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου είναι πλέον εξαιρετικά περιορισμένος και, με τον σημερινό ρυθμό οριστικοποιήσεων, επισημαίνεται στην εν λόγω παρέμβαση ότι «η επίτευξη του στόχου καθίσταται πρακτικά ανέφικτη». 
Η καθυστέρηση απειλεί ευθέως τη ρευστότητα της αγροτικής οικονομίας σε μια περίοδο αυξημένου κόστους παραγωγής και συσσωρευμένων υποχρεώσεων, ενώ παράλληλα η ελλιπής ή βεβιασμένη υποβολή αιτήσεων μπορεί να οδηγήσει σε αδυναμία έγκαιρης διενέργειας των αναγκαίων διασταυρωτικών ελέγχων, σε καθυστερήσεις πληρωμών, σε δημοσιονομικές διορθώσεις και σε απώλεια επιλέξιμων ενωσιακών πόρων.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρονται στο «σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, το οποίο στηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, ακριβώς σε αυτή τη διαχρονική παθογένεια: στον οριακά διαθέσιμο χρόνο για την υποβολή και επεξεργασία των αιτήσεων ενιαίας ενίσχυσης, ο οποίος δεν επέτρεπε τη διενέργεια επαρκών και ουσιαστικών διασταυρωτικών και επιτόπιων ελέγχων πριν από την καταβολή των ενισχύσεων» και ταυτόχρονα δημιούργησε πρόσφορο έδαφος για πλασματικές δηλώσεις, ευνοώντας όσους συμμετείχαν στο σκάνδαλο εις βάρος των πραγματικών αγροτών και κτηνοτρόφων. 
Αντί, λοιπόν, η Κυβέρνηση να εξαλείψει τις συνθήκες που επέτρεψαν την ανάπτυξη αυτών των φαινομένων, αναπαράγει και φέτος την ίδια πίεση χρόνου και τον ίδιο κίνδυνο ανεπαρκών ελέγχων, αποδεικνύοντας περαιτέρω ότι η κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και η μεταφορά του στην ΑΑΔΕ έγινε για επικοινωνιακούς λόγους και όχι για λόγους ουσίας.
Προσθετικά, οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ επισημαίνουν τους περαιτέρω κινδύνους που αναδεικνύονται από την αποκάλυψη ότι ο ελληνικός Οργανισμός Πληρωμών παρέμεινε επί δεκαοκτώ μήνες σε καθεστώς αναστολής διαπίστευσης, πριν από την αποκατάστασή της. 
Αντί, λοιπόν, η κυβέρνηση να επιδεικνύει αυξημένη θεσμική σοβαρότητα, επαναλαμβάνει την ίδια πρακτική: όταν καθυστερεί το κράτος, οργανώνονται φιέστες παρουσία του πρωθυπουργού· όταν καθυστερεί ο αγρότης, απειλείται με απώλεια εισοδήματος και κυρώσεις, ενώ την ίδια στιγμή ελλοχεύει ο κίνδυνος συμψηφισμού των αγροτικών ενισχύσεων με φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές ή πάσης φύσεως οφειλές προς το Δημόσιο, κάτι που δεν συνάδει με τον ακατάσχετο, υποστηρικτικό και αναπτυξιακό χαρακτήρα των ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων.
Δεδομένου ότι η έγκαιρη και αξιόπιστη υποβολή των δηλώσεων ΟΣΔΕ είναι προϋπόθεση για την ορθή, γρήγορη και διαφανή καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων στους πραγματικούς αγρότες της χώρας και καθώς οι συνέπειες της καθυστερημένης διαδικασίας μετακυλίονται στους Έλληνες Αγρότες και η διασφάλιση των πόρων της ΚΑΠ και της έγκαιρης καταβολής τους στους πραγματικούς δικαιούχους αποτελεί αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση της Πολιτείας, οι Βουλευτές του Κόμματος έθεσαν τα ακόλουθα ερωτήματα προς τους συναρμόδιους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων: 
1) Πόσες ακριβώς Αιτήσεις Ενιαίας Ενίσχυσης 2026 έχουν μέχρι σήμερα δημιουργηθεί, επεξεργαστεί και οριστικοποιηθεί; 
2) Με ποιο σχέδιο και σε ποιο χρονοδιάγραμμα θα αποκαταστήσετε τις δυσλειτουργίες του νέου συστήματος ΟΣΔΕ, ώστε να διασφαλίσετε την ολοκλήρωση περίπου 600.000 αιτήσεων έως την προθεσμία της 15ης Σεπτεμβρίου;
3) Έχετε προβλέψει σχέδιο έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση που το σύστημα δεν μπορέσει να υποστηρίξει εγκαίρως το συνολικό όγκο των αιτήσεων ούτως ώστε οι παραγωγοί να μην στερηθούν την προκαταβολή του Οκτωβρίου, λόγω δικής σας υπαιτιότητας; 
4) Προτίθεστε να αποκαταστήσετε τις συνέπειες τις με αρ. πρωτ. Α1161/03.08.2026 απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, όπου σύμφωνα με το άρθρο 4 της οποίας μόνο όσοι παραγωγοί υποβάλλουν ΕΑΕ έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2026 – πράγμα αδύνατο - δύνανται να λάβουν προκαταβολή έως τις 31 Οκτωβρίου 2026;
5) Προτίθεστε να κάνετε πράξη την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για την υποβολή των δηλώσεων ΟΣΔΕ έως το πρώτο τρίμηνο έκαστου έτους και αν ναι τι μέτρα έχετε λάβει για αυτή την κατεύθυνση; 
6) Ποια μέτρα έχουν λάβει για να διασφαλίσουν ότι δεν θα υπάρξει απώλεια επιλέξιμων πόρων της ΚΑΠ, δημοσιονομικές διορθώσεις ή νέες καθυστερήσεις εξαιτίας ελλιπών ή βεβιασμένων αιτήσεων και ελέγχων; Έχει ενημερωθεί σχετικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ποια είναι η ανταπόκρισή της;
7) Πόσοι παραγωγοί παραμένουν απλήρωτοι ή με εκκρεμείς διορθώσεις από τις ΕΑΕ 2024 και 2025, ποιο είναι το συνολικό ύψος των εκκρεμών ποσών και πότε θα ολοκληρωθούν οι διορθώσεις και οι πληρωμές τους;
8) Επί ποιας εθνικής νομοθεσίας (που δεν αντίκειται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία) είναι δυνατός ο συμψηφισμός από την ΑΑΔΕ των αγροτικών ενισχύσεων με φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές ή πάσης φύσεως οφειλές προς το Δημόσιο; Είστε σύμφωνοι με τον ανωτέρω όρο και αν όχι ποια μέτρα προτίθεστε να λάβετε για την αποτροπή της ανωτέρω κατάστασης;
9) Θα αποσαφηνίσετε το πλαίσιο ευθύνης των επαγγελματιών και των αγροτικών συνεταιρισμών που υποβοηθούν τις αιτήσεις αγροτών, ώστε να μην τους μεταφέρονται ελεγκτικές αρμοδιότητες του κράτους και να μην επιβαρύνονται παραγωγοί και φορείς για αστοχίες δημόσιων μητρώων και πληροφοριακών συστημάτων;
10) Ποιο ήταν το συνολικό κόστος σχεδιασμού, ανάπτυξης και λειτουργίας της νέας διαδικασίας και ποιοι έλεγχοι αποδοχής είχαν προηγηθεί πριν από την επίσημη παρουσίασή της;