Μιχάλης Σκούλλος στο newshub.gr για το ζήτημα της λειψυδρίας: «Έχει αλλάξει η ισορροπία στον πλανήτη μας και όλα πρέπει να αναθεωρηθούν»

To ζήτημα της λειψυδρίας στην Κρήτη, το οποίο έχει αναχθεί σε μείζον, ως επίπτωση της κλιματικής κρίσης, ήταν το βασικό θέμα που απασχολήσε τα επιστημονικά στελέχη από την UNESCO και άλλους φορείς, που βρέθηκαν στο νησί.

Αφορμή για την παρουσία τους ήταν οι Ημερίδες που πραγματοποιήθηκαν στο Ν. Ηρακλείου, με επίκεντρο το «Απόθεμα Βιόσφαιρας» των Αστερουσίων, με την περαιτέρω ανάδειξη τους, τη διαχείριση τους και το μέλλον τους να αποτελουν - μαζί με το θέμα του νερού - τα βασικά αντικείμενα συζήτησης. Ανάμεσα στους επιστήμονες που βρέθηκαν στην Κρήτη ήταν και ο κ. Μιχάλης Σκούλλος.

Ο κ. Σκούλλος είναι Πρόεδρος της ελληνικής εθνικής Επιτροπής του Προγράμματος «Ανθρωπος και Βιόσφαιρα» της Unesco, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών με εδρα Unesco για την διαχείριση και Εκπαίδευση της Αειφόρου Ανάπτυξης στη Μεσόγειο και Ομότιμος Καθηγητής Χημείας Περιβάλλοντος και Ωκεανογραφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Είναι από τους ανθρώπους που με την πολύτιμη συμβολή του παρέχει τεχνογνωσία και Συμβουλευτική στο Απόθεμα και στην Κρήτη γενικότερα, όπου χρειάζεται. Μάλιστα ένα από τα θέματα με τα οποία ασχολείται είναι και αυτό της λειψυδρίας, με τον ίδιο να λέει πως εχει αλλάξει η ισορροπία στον πλανήτη μας και όλα πρέπει να αναθεωρηθούν...

-Τα Αστερούσια έχουν ενταχθεί από το 2020 στις περιοχές που χαρακτηρίζονται ως «Απόθεμα Βιόσφαιρας». Τι έχετε αποκομίσει από τη μελέτη της περιοχής ως σήμερα;

«Η μελέτη της περιοχής μας δείχνει ότι έχει τα Αστερούσια είναι μια πολύ σημαντική περιοχή με πλήθος ειδών, πανίδας και χλωρίδας που πρέπει να προστατευθουν, από την Ελλάδα, δεδομένου ότι είναι οικότοποι κοινοτικής σημασίας. Αυτό που νομίζω όμως ότι το Απόθεμα προσέφερε και προσφέρει είναι προς τους κατοίκους.

Είναι πρώτα απ΄ολα ότι ανήκουν σε μια περιοχή με ιδιαίτερη σημασία και αναγνώριση διεθνώς. Είναι μέσα στις 750 πιο σημαντικές περιοχές όλου του κόσμου. Οι κάτοικοι αργά μεν, αλλά σταθερά, βλέποντας και παραδείγματα άλλα, διαπιστώνουν πως και το σπίτι τους και τις δραστηριότητες τους μπορούν να τις προσαρμόσουν σε ένα είδος ανάπτυξης, η οποία είναι η ενδεδειγμένη και η ιδανική, όχι μόνο για αυτούς, αλλά και για τις επόμενες γενιές. Θέλουμε να διατηρήσουμε την ανάπτυξη και προϋποθέσεις για αυτήν, για το μέλλον.

Πιστεύω ακράδαντα πως επόμενες γενιές, ξανάρχονται πίσω αλλάζουν οι συνθήκες στο παγκόσμιο γίγνεσθαι και πρέπει να διατηρήσουμε τις δυνατότητες μιας ανθηρής ανάπτυξης, χωρίς να παραβλάπτει το φυσικό και πολιτισμικό Κεφάλαιο μας. Αυτή είναι η φιλοσοφία πίσω από αυτό το εγχείρημα»

-Και όλα αυτά τη στιγμή που βιώνουμε όλοι τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Συνδέεται αυτή η προσπάθεια με την αντιμετώπιση του φαινομένου;

«Πάρα πολύ. Η παγκόσμια κρίση είναι απόλυτα συνδεδεμένη με το καταναλωτικό πρότυπο της δεκαετίας του '70 - '80. Τότε που δεν είχε ο πιο πολύς κόσμος κατανόηση και έννοια ότι αυτό που αντλούμε ως νερό και ενέργεια από τον πλανήτη, έχει πεπερασμένα όρια. Αν δεν μείνουμε μέσα στα όρια του πλανήτη δεν μπορούμε να ενώσουμε άλλο πλανήτη δίπλα!

Αυξάνεται ο πληθυσμός της Γης πάρα πολύ και αυτό είναι κάτι που πρέπει να κατανοήσουμε, σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι ένα από τα στοιχεία που δεν πρέπει να το ξεχνάμε. Τη δεκαετία '60 στη Μεσόγειο, είχαμε τα δύο τρίτα του πληθυσμού της Ευρώπης στο Βορρά και το ένα τρίτο στο Νότο. Σήμερα αυτό έχει αντιστραφεί. Έχει αλλάξει αυτή η ισορροπία. Μέσα σε αυτή την αλλαγή, πρέπει όλα να αναθεωρηθούν»

-Βλέπουμε, όπως λέτε, μετακινήσεις πληθυσμών λόγω της έλλειψης νερού...

«Μοιραία γίνεται αυτό. Έχουμε ξεπεράσει ίσως τα 8 δις πληθυσμιακά. Από αυτά πάνω από 4 δις, δεν έχουμε στοιχειώδεις καταστάσεις για να ζήσουν και από τα αυτά, τα δυο δις δεν έχουν πρόσβαση καν σε καθαρό νερό, ούτε σε κάποια υγειονομική υποδομή. Δεν έχουν καν τουαλέτες. Μιλάμε για μια πολύ δύσκολη κατάσταση στον κόσμο, κοινωνική και οικονομική, την οποία έχουμε ξεχάσει στην Ελλάδα. Για να κατανοήσει κανείς τα παγκόσμια προβλήματα της κλιματικής αλλαγής, πρέπει να δει τον κόσμο όπως είναι και όχι, όπως νομίζουμε πως είναι»

-Για να συνδέσω την κλιματική κρίση με τα Αστερούσια, αυτή η οροσειρά της Κρήτης είναι δείκτης της κλιματικής αλλαγής;

«Θα μπορούσε να θεωρηθεί. Τα Αστερούσια πάντα ήταν και είναι στην πιο ξερή περιοχή, με τις λιγότερες βροχοπτώσεις, σε σχέση πχ με τη Δυτική Κρήτη. Το θέμα μας είναι ότι είχαμε και χιόνια στην Κρήτη, τα οποία έχουμε σε μικρότερο βαθμό τώρα, κάτι που είναι πολύ σημαντικό γιατί πρέπει να κατανοήσει ο κόσμος κάτι: Τι εννοούμε όταν λέμε υψηλότερες θερμοκρασίες. Όταν κάνουμε λόγο για αυτό εννοούμε ότι έχουμε περισσότερη εξάτμιση, άρα περισσότερους υδρατμούς στην ατμόσφαιρα. Αυτοί δεν μένουν εκεί, αλλά θα πέσουν πάλι. Συνεπώς το νερό είναι το ίδιο με παλαιότερα. Όμως το θέμα είναι ότι δεν πέφτει στο ίδιο μέρος. Έχει αλλάξει τα ρεύματα στη θάλασσα και αντί να πέσει σε 30 μέρες βροχής, να πέσει σε μια μέρα. Όλο αυτό το νερό δημιουργεί τα προβλήματα των πλημμυρών, τη διάβρωση και τις καταστροφές. Αυτό είναι η κλιματική αλλαγή. Υπάρχει νερό, αλλά είναι αλλού κατανεμημένο. Μέσα σε αυτό το στοιχείο και τα Αστερούσια έχουν πρόβλημα, γιατί αν πέσει το νερό σε αυτά τις μισές μέρες από ότι στο παρελθόν, αυτό είναι πιο ισχυρό και κάνει διάβρωση, αντί να μπορέσει να συγκρατηθεί και να λειτουργήσει, όπως λειτουργούσε πιο παλιά.

Αυτό το πράγμα προσπαθούμε να δούμε, πως με την ανθρώπινη παρέμβαση, μπορεί να διορθωθεί. Να γίνει η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Πως αυτό το φαινόμενο που δεν στα χέρια μου, μπορώ να το διαχειριστώ με μια σειρά από έργα, να μπορέσουμε να αντικαταστήσουμε το φυσικό φαινόμενο που είχαμε παλαιότερα»

- Έχουν γίνει βήματα προς αυτή την κατεύθυνση στα Αστερούσια; Θα δούμε κάτι να αλλάζει στο άμεσο μέλλον;

«Αυτό δυστυχώς δεν είναι στο χέρι μας. Εμείς προτάσεις μπορούμε να κάνουμε. Ελπίζουμε ότι από τα προγράμματα της Περιφέρειας και των αρμόδιων Υπουργείων θα φέρουμε αποτέλεσμα. Θεωρούμε ότι πρέπει να σπεύσουμε και να κάνουμε κάποια πράγματα, ώστε να εξασφαλίσουμε τη συνέχεια  αυτής της θετικής τροπής που έχουν πάρει τα πράγματα και να δείξουμε στον κόσμο ότι έχουμε λύσεις και μπορούμε να βοηθήσουμε ώστε να συνεχιστεί η ανάπτυξη με έναν καλό τρόπο στην περιοχή»

Διαβάστε επισης:

Το «Απόθεμα Βιόσφαιρας» και η διαχείριση του στο επίκεντρο της συζήτησης μελών της UNESCO και του Υβριδικού Πανεπιστημίου Αστερουσίων

Κρήτη: Μια σειρά εκδηλώσεων με επίκεντρο τα Αστερούσια, τη διαχείριση και το μέλλον τους

Μεσαρά: Επιστήμονες, φορείς και Δήμαρχοι συζήτησαν το ζήτημα της λειψυδρίας αναζητώντας λύσεις και καταθέτοντας προτάσεις