Πώς προχωρούν 3+2 μεγάλα projects 6 δισ. ευρώ της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ-Τα δυο στην Κρήτη

Η προώθηση 3+2 μεγάλων projects, συνολικού ύψους σχεδόν 6 δισ. ευρώ, ξεχωρίζουν, μεταξύ άλλων, στο ευρύ επενδυτικό πλάνο του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.

Πρόκειται για οδικά έργα – συμβάσεις παραχώρησης, όπως ο ΒΟΑΚ (τμήμα Κίσσαμος – Χανιά – Ηράκλειο, άνω των 2 δις), ο Ε 65 (βόρειο τμήμα που απομένει προς ολοκλήρωση), η Εγνατία Οδός (παραχώρηση 1,35 δισ.), η μεγάλη επένδυση με το Νέο Αεροδρόμιο Κρήτης (Καστέλι, μια παραχώρηση με την ινδική GMR) αλλά και το γνωστό και ως IRC (Integrated Resort Complex), δηλαδή το Ολοκληρωμένο Τουριστικό Συγκρότημα με καζίνο στο Ελληνικό (1,5 δισ, κοινοπραξία με Hard Rock). Αυτές οι επενδύσεις προφανώς διαφέρουν μεταξύ τους ή βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια ωρίμανσης ή υλοποίησης.

Αεροδρόμιο Καστέλι 

Ο νέος διεθνής αερολιμένας Ηρακλείου Κρήτης θα είναι ένας από τους πιο σύγχρονους της Μεσογείου. Αναπτύσσεται από την εταιρεία Διεθνής Αερολιμένας Ηρακλείου Κρήτης, με μετόχους το ελληνικό Δημόσιο (45,9%), τον όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (32,46%) και τον ινδικό Όμιλο GMR (21,64%), ενώ κατασκευάζεται από την ΤΕΡΝΑ Α.Ε., τον κατασκευαστικό βραχίονα του Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Αναφορικά με την πρόοδο της κατασκευής, τείνουν προς την ολοκλήρωσή τους οι βαριές κατασκευαστικές εργασίες του αεροδρομίου που θα εκτείνεται σε 6.030 στρέμματα, με την πρόοδο υλοποίησης να διαμορφώνεται σε περίπου 50%.

Ο πύργος ελέγχου εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος της άνοιξης, ενώ ο αεροσταθμός βρίσκεται σε προχωρημένο κατασκευαστικό στάδιο. Η διάστρωση της τελικής επιφάνειας των ειδικών οδοστρωμάτων προσγείωσης / απογείωσης / στάθμευσης αεροσκαφών βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη με ποσοστό υλοποίησης 60%, ο φέρων οργανισμός του αεροσταθμού έχει ήδη ολοκληρωθεί (65.000 μ3 οπλισμένου σκυροδέματος), η κατασκευή των οικοδομικών & ΗΜ εργασιών βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, ενώ η πρόοδος υλοποίησης των εργασιών της νέας οδικής σύνδεσης βρίσκεται στο 60%.

Παρά το γεγονός ότι οι κατασκευαστικές εργασίες υλοποιούνται από την ΤΕΡΝΑ με ταχύτατο ρυθμό, ο ακριβής χρόνος έναρξης λειτουργίας του αερολιμένα θα εξαρτηθεί από τον χρόνο παράδοσης και τοποθέτησης των αεροναυτιλιακών συστημάτων από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), καθώς και από την εκπαίδευση του προσωπικού από την ΥΠΑ. Ετσι, ενώ αρχικά υπήρχε η πρόβλεψη ότι η λειτουργία θα εκκινήσει αρχές του 2027, εκτιμάται ότι θα έχουμε μετάθεση στο χρονοδιάγραμμα, χωρίς ευθύνη του επενδυτή.

Το νέο αεροδρόμιο θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, διάδρομο προσγείωσης-απογείωσης μήκους 3.200 μέτρων κατηγορίας κατά ICAO 4E, παράλληλο τροχόδρομο κίνησης αεροσκαφών ίσου μήκους, 8 συνδετήριους τροχόδρομους του διαδρόμου με τον παράλληλο τροχόδρομο, 2 συνδετήριους τροχόδρομους με τον διάδρομο του Στρατιωτικού Αεροδρομίου, χώρο στάθμευσης αεροσκαφών (Αpron) που αποτελείται από 5 σταθερές θέσεις κατηγορίας Ε (η 10 κατηγορίας C), 1 Τερματικό κτίριο Αεροσταθμού (Terminal Building) 7 επιπέδων συνολικής επιφάνειας 94.000 τ.μ., Πύργο Ελέγχου 780 τ.μ. και ύψους 44 μ. και Κτίριο Μετεωρολογικού σταθμού 3.100 τ.μ., 10 Κτίρια/Εγκαταστάσεις απαιτήσεων λειτουργίας αεροδρομίου: Πυροσβεστική, Αστυνομία, Συντήρησης Αεροδρομίου, Εγκατάστασης εταιρειών επίγειας εξυπηρέτησης, Κέντρο Ενέργειας, χώρους στάθμευσης και εξυπηρέτησης οχημάτων (400 μακράς και 200 μικρής διάρκειας για ΙΧ, 168 για Ταξί, 500 για ενοικιαζόμενα, 600 για Υπαλλήλους ,110 για Λεωφορεία), εσωτερικό δίκτυο οδοποιίας συνολικού μήκους 23 χλμ., χώρο Εμπορικών Χρήσεων επιφάνειας 400 στρεμμάτων.

Προβλέπονται επίσης οδός σύνδεσης Αεροδρομίου με τον ΒΟΑΚ στο ύψος του οικισμού Χερσονήσου μήκους περίπου 18 χλμ., 2 κλάδων με 2 λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση και παράπλευρο δίκτυο σε όλο το μήκος, οδός σύνδεσης Αεροδρομίου με την Οδό Αρκαλοχωρίου-Βιάννος μήκους περίπου 6 χλμ., με 1 λωρίδα κυκλοφορίας και διευρυμένη ΛΕΑ ανά κατεύθυνση και παράπλευρο δίκτυο σε όλο το μήκος, περιμετρική οδός Καστελίου μήκους 1,5 χλμ., εξωτερικό περιμετρικό δίκτυο Αεροδρομίου με την αναβάθμιση των χαρακτηριστικών των υφιστάμενων οδών που επηρεάζονται εκτιμώμενου συνολικού μήκους 20 χλμ.

Ο ΒΟΑΚ και η Εγνατία Οδός

Πρόκειται για δύο οδικές συμβάσεις παραχώρησης με τη δική τους… ιστορία και τις εκκρεμότητές τους. Για το έργο στην Κρήτη (ΒΟΑΚ), κατά βάση το τμήμα Χανιά – Ηράκλειο (συν την προαίρεση Κίσσαμος – Χανιά) πρόσφατα αναφερόμασταν στο «κλείδωμα» της δημόσιας χρηματοδότησης, με για εξελίξεις να «τρέχουν» (όχι βέβαια με γοργούς ρυθμούς).

Πάντως, μια και η σύμβαση έχει πάει στο Ελεγκτικό Συνέδριο, αναμένεται η υπογραφή της είτε άμεσα είτε τον Μάιο. Το θέμα είναι να «κλείσουν τα μέτωπα» με τους τοπικούς δήμους και να μην φτάσουμε στην εκδίκαση των προσφυγών τους στο ΣτΕ (φθινόπωρο). Το κατασκευαστικό κόστος του έργου υπολογίζεται σε περίπου 2 δισ. ευρώ, αν όχι παραπάνω. Αν δεν έχουμε καθυστερήσεις και «παρατράγουδα», μέσα στους επόμενους μήνες θα ενεργοποιηθούν η παραχώρηση και οι πρώτες «μπουλντόζες». Εντός του 2026, θεωρητικώς μέσα στους πρώτους 6 μήνες, θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί ένα σημαντικό αντικείμενο του έργου (π.χ. 15%).

Η περίοδος της παραχώρησης είναι 35 έτη, εκ των οποίων έως πέντε έτη (60 μήνες) είναι η περίοδος μελετών - κατασκευών. Το τμήμα Χανιά - Ηράκλειο του ΒΟΑΚ είναι μήκους 157,5 χλμ. (με δύο ΛΕΑ, πλήθος ανισόπεδων κόμβων και σηράγγων). Με την ολοκλήρωση του ΒΟΑΚ θα μειωθεί σημαντικά ο χρόνος για τη διαδρομή Χανιά - Ηράκλειο και τη διαδρομή Χανιά - Άγιος Νικόλαος, ενώ θα αναβαθμιστεί η οδική ασφάλεια, με αισθητή μείωση θανατηφόρων ατυχημάτων και σοβαρών τραυματισμών.

Η παραχώρηση της Εγνατίας Οδού (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Egis) αποτελεί άλλη μία… ιδιάζουσα περίπτωση επένδυσης. Η σύμβαση έχει υπογραφεί πριν από έναν χρόνο (Μάρτιος 2024), υπήρχε πλήθος εκκρεμοτήτων για διευθέτηση (πιστοποιήσεις σε σήραγγες, διόδια κ.α.) με τον επενδυτή να περιμένει τις απαραίτητες κινήσεις από το δημόσιο. Ένα από τα πιο σπουδαία προαπαιτούμενα αφορά στην πιστοποίηση των 39 σηράγγων από το Δημόσιο.

Εξίσου σημαντικό ορόσημο αποτελεί η κύρωση της σύμβασης παραχώρησης από τη Βουλή. Από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ανέμεναν εξελίξεις εντός α’ 6μήνου 2025, βέβαια, κατά καιρούς από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών πηγάζουν τα περί ολοκλήρωσης των διαδικασιών εντός… του έτους, δίχως να έχει δοθεί συγκεκριμένη ημερομηνία. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει η Εγνατία Οδός να περιέλθει στον παραχωρησιούχο χωρίς χρονοτριβή, διότι εκτός των άλλων θα πρέπει να γίνουν σημαντικά έργα βαριάς συντήρησης, αλλά και επέκτασης, όπως το τμήμα Χαλκηδόνα – Εύζωνοι, οπότε, στην αγορά κάνουν λόγο για αναγκαία επίσπευση ενεργειών από το δημόσιο και τον εν λόγω φορέα.