Ρεκόρ τουριστών στην Κρήτη: Ποιοι έρχονται, πόσα ξοδεύουν, τι τους δυσαρεστεί - Τεχνητή νοημοσύνη και στις διακοπές, αναλυτικά η έρευνα

Νέα ρεκόρ στις διεθνείς αφίξεις τουριστών καταγράφουν τα αεροδρόμια Χανίων και Ηρακλείου το 2026, σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του Παρατηρητηρίου Τουρισμού Δυτικής Κρήτης. Την ίδια ώρα, τα ευρήματα αποτυπώνουν σημαντικές αλλαγές στο προφίλ των επισκεπτών, στις επιλογές διαμονής και μετακίνησης, αλλά και στις ταξιδιωτικές τους συνήθειες.

Η έρευνα αναδεικνύει τη δυναμική της κρητικής γαστρονομίας και φιλοξενίας, τη στροφή προς τις αυθεντικές εμπειρίες και τον αγροτουρισμό, αλλά και τα προβλήματα που εξακολουθούν να επηρεάζουν την τουριστική εμπειρία, όπως η κυκλοφοριακή συμφόρηση, η έλλειψη χώρων στάθμευσης, η καθαριότητα και οι αδυναμίες στις μεταφορικές υποδομές.

Ρεκόρ αφίξεων σε Χανιά και Ηράκλειο

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Fraport-Greece, την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026, στο αεροδρόμιο Χανίων καταγράφηκαν περίπου 1,6 εκατομμύρια αφίξεις αλλοδαπών τουριστών, σημειώνοντας αύξηση 8,6% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η αύξηση αντιστοιχεί σε περίπου 123.000 επιπλέον αφίξεις, ενώ οι συνολικές αφίξεις εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 1,7 εκατομμύρια μέχρι το τέλος της τουριστικής περιόδου.

Η φετινή άνοδος προέρχεται κυρίως από τις αγορές εκτός Σκανδιναβίας, οι οποίες εμφανίζουν αύξηση 13%. Αντίθετα, οι Σκανδιναβοί καταγράφουν οριακή άνοδο, με τις αφίξεις των Νορβηγών να υποχωρούν κατά 4%, ενώ οι Σουηδοί σημειώνουν αύξηση 7,5%.

Σημαντική είναι η παρουσία των Γερμανών, των Βρετανών και των Πολωνών, οι οποίοι εμφανίζουν διψήφια ποσοστά αύξησης, με 19%, 13% και 11% αντίστοιχα. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η άνοδος των Ολλανδών κατά 28% και των Ιταλών κατά 23%. Στον αντίποδα, οι αφίξεις από την Κύπρο μειώθηκαν κατά 16%, ενώ για τη χειμερινή περίοδο διακόπτεται και η απευθείας αεροπορική σύνδεση Χανίων – Πάφου από τη Ryanair.

Στο αεροδρόμιο Ηρακλείου, για την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2026, οι αφίξεις αλλοδαπών τουριστών έφτασαν τα 4,2 εκατομμύρια, καταγράφοντας αύξηση 4,1% σε σχέση με τα περίπου 4 εκατομμύρια της αντίστοιχης περιόδου του 2025.

Οι Γερμανοί παραμένουν στην πρώτη θέση, αντιπροσωπεύοντας το 29% των συνολικών αφίξεων και σημειώνοντας αύξηση 2,3%. Ακολουθούν οι Βρετανοί με 16% και αύξηση 3,2% και οι Γάλλοι με 10% και άνοδο 1,4%. Στην τέταρτη θέση ανεβαίνουν οι Πολωνοί με ποσοστό 5,9%, ενώ ακολουθούν οι Ολλανδοί με 4,9%. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η αύξηση των Ισραηλινών κατά 18%, ενώ θετική πορεία καταγράφουν και οι αφίξεις Ιταλών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Γερμανοί διατηρούν την πρώτη θέση στο αεροδρόμιο Ηρακλείου από το 2014, με τις αφίξεις τους να ξεπερνούν φέτος τα 1,2 εκατομμύρια, σχεδόν διπλάσιες από εκείνες των Βρετανών.

Ποιοι είναι οι τουρίστες που επιλέγουν τη Δυτική Κρήτη

Η έρευνα του 2026 δείχνει ότι το προφίλ των επισκεπτών στη Δυτική Κρήτη παρουσιάζει πλέον σταθεροποίηση, μετά τις σημαντικές ανακατατάξεις της περιόδου 2020-2022.

Σχεδόν οι μισοί αλλοδαποί τουρίστες έχουν επισκεφθεί ξανά την περιοχή, ενώ στους Σκανδιναβούς το ποσοστό είναι ακόμη υψηλότερο, καθώς δύο στους τρεις δηλώνουν ότι έχουν βρεθεί στη Δυτική Κρήτη και στο παρελθόν, αρκετοί μάλιστα πολλές φορές.

Οι συστάσεις από συγγενείς και φίλους, αλλά και η προσωπική εμπειρία προηγούμενων διακοπών, αποτελούν τους βασικούς λόγους επιλογής του προορισμού. Οι παραλιακές παροχές παραμένουν το ισχυρότερο κίνητρο επίσκεψης, ενώ σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν η ποιότητα διαμονής, η ηρεμία, η γαστρονομία, η φιλοξενία και το φυσικό τοπίο.

Ο μέσος όρος του εισοδηματικού επιπέδου των επισκεπτών κυμαίνεται μεταξύ 60.000 και 70.000 ευρώ, παρουσιάζοντας μικρή υποχώρηση σε σχέση με πέρυσι. Η μεταβολή αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των Πολωνών και των Ιταλών επισκεπτών, οι οποίοι εμφανίζουν χαμηλότερα εισοδηματικά επίπεδα. Ωστόσο, ένα τέταρτο των τουριστών δηλώνει ετήσιο εισόδημα άνω των 100.000 ευρώ.

Οι μισοί επισκέπτες είναι ηλικίας 25-44 ετών, ενώ καταγράφεται μείωση στις νεότερες ηλικίες έως 24 ετών και αντίστοιχη αύξηση των τουριστών άνω των 55 ετών.

Επτά στους δέκα ταξιδεύουν με τον ή τη σύντροφό τους, με ή χωρίς παιδιά, και πραγματοποιούν διακοπές διάρκειας τουλάχιστον εννέα ημερών.

Περισσότερα διαμερίσματα και βίλες – Πού επιλέγουν να διαμένουν

Αλλαγές καταγράφονται και στις επιλογές διαμονής. Παρότι τα ξενοδοχεία τεσσάρων και πέντε αστέρων εξακολουθούν να συγκεντρώνουν σημαντικό μέρος των επισκεπτών, αυξάνεται η προτίμηση για ενοικιαζόμενα διαμερίσματα και δωμάτια, βίλες και καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Η πόλη των Χανίων συγκεντρώνει σημαντικό μερίδιο της συγκεκριμένης αγοράς, ενώ το 45% των τουριστών πραγματοποίησε τουλάχιστον μία διανυκτέρευση στην πόλη. Αντίστοιχο ποσοστό επέλεξε κυρίως ξενοδοχεία στις τουριστικές περιοχές της Αγίας Μαρίνας και του Πλατανιά, ενώ περίπου το 20% επέλεξε, μεταξύ άλλων, ενοικιαζόμενες βίλες στην περιοχή του Κολυμπαρίου.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι το 55% των επισκεπτών δεν επέλεξε κανένα πακέτο διατροφής στο κατάλυμα όπου διέμεινε. Τα πακέτα all inclusive και ημιδιατροφής εμφάνισαν μικρή υποχώρηση, χωρίς ωστόσο να επηρεάζεται η συνολική ικανοποίηση από τις παροχές των καταλυμάτων.

 Τεχνητή νοημοσύνη στις διακοπές – Τη χρησιμοποιεί το 43% των τουριστών

Ένα από τα νέα στοιχεία της φετινής έρευνας αφορά τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Συγκεκριμένα, το 43% των αλλοδαπών τουριστών δήλωσε ότι χρησιμοποίησε εφαρμογές AI κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του.

Η χρήση τους αφορά κυρίως την αναζήτηση αξιοθέατων και τον σχεδιασμό διαδρομών, αλλά και την εύρεση πληροφοριών για φαγητό, μετακινήσεις και άλλες πρακτικές ανάγκες.

Συνωστισμός στις δημοφιλείς παραλίες – Αναζητούν εναλλακτικές εμπειρίες

Το Ελαφονήσι, τα Φαλάσαρνα και ο Μπάλος παραμένουν στις πρώτες επιλογές των επισκεπτών. Ωστόσο, η έρευνα καταγράφει μείωση των ποσοστών επισκεψιμότητας σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, η οποία αποδίδεται στον συνωστισμό που παρατηρείται στις συγκεκριμένες περιοχές.

Το εύρημα αναδεικνύει την ανάγκη λήψης μέτρων για την αειφορική διαχείριση των δημοφιλών παραλιών και την προστασία των ευαίσθητων οικοσυστημάτων.

Την ίδια στιγμή, σημαντική δυναμική εμφανίζουν οι αγροτουριστικές δραστηριότητες. Διψήφια ποσοστά επισκεπτών επέλεξαν να επισκεφθούν μνημειακούς ελαιώνες, οινοποιεία, ελαιουργεία, μουσεία ελαιολάδου και το Βοτανικό Πάρκο Κρήτης.

Μάλιστα, οι συγκεκριμένοι προορισμοί προσελκύουν περισσότερο τους επαναλαμβανόμενους επισκέπτες, οι οποίοι αναζητούν νέες εμπειρίες πέρα από τις παραλίες. Αντίθετα, οι τουρίστες που επισκέπτονται για πρώτη φορά τη Δυτική Κρήτη εξακολουθούν να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στο παραλιακό μέτωπο.

Το 56% χρησιμοποιεί ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο

Το ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο παραμένει το βασικό μέσο μετακίνησης των τουριστών, με το 56% να δηλώνει ότι έκανε χρήση του συγκεκριμένου μέσου, κατά μέσο όρο 7,2 φορές. Το ποσοστό είναι αυξημένο σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά

Αντίθετα, μειωμένη εμφανίζεται η χρήση λεωφορείων και ταξί, στοιχείο που επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα των εναλλακτικών επιλογών μετακίνησης και της επάρκειας των δημόσιων συγκοινωνιών.

Πάνω από 90% η ικανοποίηση από τη γαστρονομία και τη φιλοξενία

Η κρητική γαστρονομία και η φιλικότητα των κατοίκων αποτελούν τα ισχυρότερα πλεονεκτήματα της Δυτικής Κρήτης, καθώς αξιολογούνται με ποσοστά ικανοποίησης άνω του 90%.

Υψηλή είναι επίσης η ικανοποίηση από τους χώρους εστίασης και φιλοξενίας. Ωστόσο, η εικόνα είναι διαφορετική σε ό,τι αφορά τις υποδομές και τις καθημερινές λειτουργίες του προορισμού.

Η γενική καθαριότητα, το οδικό δίκτυο, η ακρίβεια και η συχνότητα των λεωφορειακών δρομολογίων συγκεντρώνουν περιθώρια βελτίωσης. Ακόμη μεγαλύτερη πίεση εντοπίζεται στην κυκλοφορία, στη σήμανση, στη διαθεσιμότητα χώρων στάθμευσης και στους ποδηλατόδρομους.

Στα 1.000 ευρώ η μέση δαπάνη ανά ταξίδι

Η μέση συνολική δαπάνη των αλλοδαπών επισκεπτών διαμορφώνεται περίπου στα 1.000 ευρώ ανά ταξίδι, παραμένοντας ουσιαστικά στα ίδια επίπεδα με την προηγούμενη χρονιά.

Το 50% των εξόδων αφορά την εστίαση, το 30% την ενοικίαση οχήματος και το υπόλοιπο 20% τις αγορές προϊόντων.

Παράλληλα, περίπου το 90% των επισκεπτών δηλώνει ιδιαίτερα ικανοποιημένο από τη σχέση ποιότητας και κόστους των υπηρεσιών που προσφέρει η Δυτική Κρήτη.

 Ελαιόλαδο, τυριά, μέλι και τσικουδιά στις προτιμήσεις των επισκεπτών

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για την αγορά τοπικών αγροτικών προϊόντων. Το ελαιόλαδο και τα τοπικά τυριά εξακολουθούν να βρίσκονται στις πρώτες θέσεις των προτιμήσεων, με σχεδόν δύο στους τρεις επισκέπτες να αγοράζουν τα συγκεκριμένα προϊόντα.

Δυναμική εμφανίζουν επίσης το κρητικό μέλι και η τσικουδιά, ενώ το κρασί προτιμάται από σχεδόν τους μισούς τουρίστες, κυρίως από εκείνους που έχουν επισκεφθεί ξανά την περιοχή. Αύξηση καταγράφεται ακόμη στις αγορές αρωματικών φυτών, τοπικού φυσικού χυμού και παραδοσιακού παξιμαδιού.

Πάνω από το 70% των τουριστών αγόρασε τοπικά αγροτικά προϊόντα από εστιατόρια, σούπερ μάρκετ και παντοπωλεία, ενώ το 40% προτίμησε εξειδικευμένα καταστήματα, τοπικές αγορές και απευθείας αγορές από παραγωγούς.

Αντίθετα, μόλις ένας στους τέσσερις επισκέπτες προμηθεύτηκε προϊόντα από το ξενοδοχείο όπου διέμενε, γεγονός που, σύμφωνα με την έρευνα, αναδεικνύει την ανάγκη καλύτερης προβολής και διάθεσης των τοπικών προϊόντων μέσα στα καταλύματα.

Πάνω από το 80% των επισκεπτών αξιολογεί τα κρητικά αγροτικά προϊόντα ως υψηλής ποιότητας και με καλή σχέση ποιότητας και τιμής. Παράλληλα, σχεδόν δύο στους τρεις θεωρούν την κρητική γαστρονομία σημαντικό κίνητρο για να επισκεφθούν ξανά την περιοχή ακόμη και κατά τη χειμερινή περίοδο, ενώ δηλώνουν πρόθυμοι να αγοράζουν κρητικά προϊόντα και στη χώρα τους.

 Το στοίχημα της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης

Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η Δυτική Κρήτη διατηρεί την ελκυστικότητά της, με τους επισκέπτες να αναζητούν πλέον όχι μόνο παραλίες και διαμονή, αλλά και αυθεντικές εμπειρίες, επαφή με τους κατοίκους, την ιστορία, τον πολιτισμό και την ενδοχώρα.

Ωστόσο, η διατήρηση αυτής της δυναμικής προϋποθέτει την αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργεί η αυξημένη τουριστική κίνηση. Οι ίδιοι οι επισκέπτες επισημαίνουν την ανάγκη περιορισμού του συνωστισμού, καλύτερης διαχείρισης της κυκλοφορίας, περισσότερων χώρων στάθμευσης και προστασίας των φυσικών περιοχών και των παραλιών.

Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη για υπεύθυνη διαχείριση των υδάτινων και ενεργειακών πόρων, ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού και αποτελεσματικότερη προώθηση των τοπικών αγροτικών προϊόντων.

Η υλοποίηση της φετινής τουριστικής έρευνα στον Αερολιμένα Χανίων, εκτός από τις προσωπικές συνεντεύξεις και ερωτηματολόγια όπου χρειάζεται, πραγματοποιείται πλήρως με το αυτοματοποιημένο σύστημα οικειοθελούς συμμετοχής των αλλοδαπών τουριστών με την χρήση των προσωπικών τους συσκευών (PC, Smartphone και Tablet). Η επιλογή αυτής της δυνατότητας γνωστοποιείται στους επισκέπτες από τον εκπρόσωπο της έρευνας ή/και με ROLL UPS και ενεργοποιείται στην γλώσσα επιλογής του ενδιαφερόμενου μέσω οπτικής σάρωσης κατάλληλου Url ή QR Code από το laptop, smartphone ή tablet.

Αναφορικά με τα αποτελέσματα της έρευνας, οι τουρίστες που προτιμάνε το αεροδρόμιο Χανίων ως τελικό προορισμό για τις διακοπές τους, παρουσιάζουν μια σταθεροποιητική τάση ως προς το προφίλ τους σε σχέση με την περυσινή τουριστική περίοδο σε σημείο που να μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι οι όποιες ανακατατάξεις συντελέστηκαν στην περίοδο 2020-2022 έχουν παγιωθεί και βρισκόμαστε πλέον σ’ ένα καινούργιο σημείο ισορροπίας.

Σχεδόν οι μισοί αλλοδαποί τουρίστες έχουν ξαναεπισκεφθεί τη Δυτική Κρήτη, γεγονός που αναδεικνύει και την ελκυστικότητα του προοριαμού, με δύο στους τρεις Σκανδιναβούς να δηλώνουν ότι έχουν επισκεπτεί την περιοχήστο παρελθόν και μάλιστα πολλές φορές.

Οι αλλοδαποί τουρίστες επισκέπτηκαν την περιοχή κυρίως λόγω της θετικής σύστασης από συγγενείς και φίλους αλλά και λόγω της προσωπικής τους εμπειρίας από προηγούμενη επίσκεψη. Οι παραλιακές παροχές αποτελούν το ισχυρότερο κίνητρο επίσκεψης, η ποιότητα διαμονής και η αίσθηση ηρεμίας ενισχύουν σημαντικά την ελκυστικότητα του προορισμού, όπου μαζί με την γαστρονομία, τη φιλοξενία και το φυσικό τοπίο συμπληρώνουν ένα ισχυρό τουριστικό προφίλ.

Ο μέσος όρος του εισοδηματικού επιπέδου των επισκεπτών κυμαίνεται στα 60.000-70.000 ευρώ, παρουσιάζοντας μια μικρή μείωση σε σχέση με την προηγούμενη τουριστική περίοδο. Αυτή η μείωση οφείλεται κυρίως από την αύξση των Πολωνών και των Ιταλών, οι οποίοι είναι χαμηλότερου εισοδήματος. Αξιοσημείωτο είναι ότι το ένα τέταρτο των επισκεπτών δηλώνει υψηλό εισόδημα πάνω από 100.000 €.

Οι μισοί αλλοδαποί τουρίστες είναι ηλικίας 25-44 ετών, ενώ παρατηρείται μια μείωση τουριστών νεαρής ηλικίας έως 24 ετών, με μια συνεπακόλουθη αύξηση τουριστών μεγαλύτερης ηλικίας από 55 ετών και άνω. Επτά στους δέκα αλλοδαπούς τουρίστες πραγματοποιούν διακοπές με τον/την σύντροφο του με ή χωρίςς παιδιά, πραγματοποιώντας 9+ ημέρες διανυκτέρευσης κυρίως σε ξενοδοχεία 4 και 5 αστέρων με μειωμένο όμως ποσοστό, αφού αυξήθηκαν τα ενοικιαζόμενα διαμερίσματα/δωμάτια, οι βίλλες και τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης εντοπίζονται κυρίως στην Πόλη Χανίων, όπου γενικότερα το 45% των τουριστών πραγματοποίησαν τουλάχιστον μια διανυκτέρευση. Ίδιο είναι και το ποσοστό των τουριστών που προτίμησαν να διανυκτερεύσουν κυρίως σε ξενοδοχεία στις τουριστικές περιοχές της Αγίας Μαρίνας και του Πλατανιά, ενώ ένα 20% επέλεξε μεταξύ άλλων τις ενοικιαζόμενες βίλες στην περιοχή του Κολυμπαρίου.

Ένα 55% δεν προτίμησε κάνενα πακέτο διατροφής στα τουριστικά καταλύματα διαμονής, ενώ τα λεγόμενα πακέτα “all inclusive” και της ημιδιατροφής παρουσίασαν μια μικρή μείωση, εκφράζοντας όμως την απόλυτη ικανοποίηση τους από τις προσφερόμενες παροχές του καταλύματος.

Το 43% των τουριστών έκανε χρήση εργαλειών AI (τεχνητής νοημοσύνης) κυρίως για την ανακάλυψη αξιοθεάτων και σχεδιασμό κάποιας διαδρομής, ενώ φάνηκε χρήσιμη για φαγητό, μετακινήσεις και πρακτικές πληροφορίες.

Επισκέφθηκαν κυρίως τις παραλίες του Ελαφονησίου, Φαλασάρνων και Μπάλου, με μειωμένα όμως ποσοστά σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, λόγω του συνωστιμού που παρατηρείται στις παραλίες αυτές, γεγονός που υποδεικνύουν την άμεση λήψη μέτρων για αειφορική διαχείριση για να προστατευτούν μεταξύ άλλων και τα οικοσυστήματα τη περιοχής. Σημαντικά είναι τα διψήφια ποσοστά των αλλοδαπών τουριστών που προτίμησαν να επισκεπτούν αγροτουριστικές επιχειρήσεις όπως είναι μνημειακοί ελαιώνες, οινοποιεία, ελαιουργεία, μουσεία ελαιολάδου καθώς και το Βοτανικό Πάρκο Κρήτης. Μάλιστα, οι αγροτουριστικοί προορισμοί προτιμούνται περισσότερο από τους αλλοδαπούς τουρίστες που έχουν ξαναεπισκεφθεί την περιοχή, εκφράζοντας την ικανοποίηση τους αλλά και το ενδιαφέρον τους να αναζητήσουν και άλλους τέτοιους προορισμούς, σε αντίθεση με τις παραλίες που προτιμούνται περισσότερο από τους τουρίστες που έρχονται για πρώτη φορά στην Δυτική Κρήτη.

Οι μετακινήσεις τους πραγματοποιήθηκαν κυρίως με τη χρήση ενοικιαστικών αυτοκινήτων, αφού το 56% έκανε χρήση αυτών με κατά μέσο όρο 7,2 χρήσεις, ποσοστό υψηλότερο από την προηγούμενη χρονιά, σε αντίθεση με τα λεωφορία και τα ταξί, όπου παρουσιάστηκε μια μείωση στη χρήση αυτών των μέσων μεταφοράς.

Αναφορικά με το ποσοστό ικανοποίησης των τουριστών από τις προσφερόμενες υπηρεσίες, ο προορισμός κερδίζει πρώτα απ’ όλα στη γευστική εμπειρία και στο ανθρώπινο στοιχείο, αφού η κρητική γαστρονομία και η φιλικότητα των ντόπιων κατοίκων αξιολογήθηκαν με ποσοστά πάνω από 90%, ενώ απόλυτη ικανοποίηση υπήρξε επίσης από τους χώρους εστίασης και φιλοξενίας. Η μεσαία ζώνη δείχνει επάρκεια στις υπηρεσίες, αλλά και περιθώριο αισθητής αναβάθμισης, κυρίως όσον αφορά τη γενική καθαριότητα, το οδικό δίκτυο και την ακρίβεια/συχνότητα λεωφορείων. Το βασικό σημείο πίεσης της εμπειρίας είναι η λειτουργική υποδομή του προορισμού, κυρίως αναφορικά με τα θέματα της κίνησης, της σήμανσης, παροχών στάθμευσης και ποδηλατόδρομους.

Σε σχέση με το μέγεθος της μέσης δαπάνης που πραγματοποιεί ο επισκέπτης στις κύριες κατηγορίες εξόδων δεν διαφέρουν καθόλου ή στατιστικά σημαντικά από το προηγούμενο έτος  και κυμαίνονται στα 1000 ευρώ ανά ταξίδι. Οι μέσες δαπάνες για εστίαση καταλαμβάνουν το 50% των συνολικών δαπανών, ενώ ακολουθούν δαπάνες ενοικίασης οχήματος με 30% και αγορές προϊόντων αποτελούν το υπόλοιπο 20% των δαπανών.

Παρατηρώντας τα παραπάνω μπορούμε να συμπεράνουμε ότι το οικονομικό αποτύπωμα δαπανών των επισκεπτών δεν έχει αλλάξει. Το γεγονός αυτό ενισχύεται από την άποψη των επισκεπτών ότι η Δυτ. Κρήτη αποτελεί έναν προορισμό όπου οι υπηρεσίες που προσφέρει σε σχέση με το κόστος, είναι σε εξαιρετικό επίπεδο (ποσοστό Ικανοποίησης ~90%!).

Αναφορικά με τα τοπικά προϊόντα διατροφής, ο αλλοδαπός τουρίστας μένει πολύ ικανοποιημένος από τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των προϊόντων αυτών, ενώ φέτος δείχνει να προβαίνει σε μεγαλύτερες από άλλες χρονιές ποσότητες αλλά και ποικιλία προϊόντων. Tο ελαιόλαδο μαζί με τα τοπικά τυριά συνεχίζουν να βρίσκονται στις πρώτες θέσεις των προτιμήσεων των αλλοδαπών τουριστών, κυρίως από αυτούς που επισκέπονται για πρώτη φορά την περιοχή, με σχεδόν δύο στους τρεις αλλοδαπούς επισκέπτες να προβαίνουν σε αγορά αυτών των προϊόντων. Ιδιαίτερη δυναμική παρουσιάζει το κρητικό μέλι, και η τσικουδιά, τα οποία μαζί με το κρασί, προτιμούνται από σχεδόν τους μισούς τουρίστες, κυρίως από τους επαναλαμβανόμενους τουρίστες. Σημαντική επίσης είναι η αύξηση της αγοράς αρωματικών φυτών καθώς και του τοπικού φυσικού χυμού και παραδοσιακού παξιμαδιού.

Πάνω από 70% των αλλοδαπών τουριστών αγόρασαν τα τοπικά αγροτικά προϊόντα κυρίως στα εστιατόρια, σούπερ μάρκετ και παντοπωλεία, ενώ το 40% σε εξειδικευμένα καταστήματα τοπικών προϊόντων, τοπικών αγορών και ανοιχτών αγορών απευθείας από τους παραγωγούς. Σχεδόν ένας στους τέσσερις αλλοδαπούς τουρίστες τα αγόρασε από το ξενοδοχείο που διέμενε, ποσοστό πολύ χαμηλό κάτι που αντανακλά ότι τα τοπικά αγροτικά προϊόντα παρόλο που μπορεί διατίθενται στα καταλύματα δεν είναι τοποθετημένα σε περίοπτη θέση για να καταναλωθούν από τους τουρίστες.

Tοπικά αγροτικά προϊόντα, τα οποία ένα υψηλό ποσοστό αλλοδαπών τουριστών πάνω από 80% τα αξιολογούν ως υψηλής ποιότητας, με καλή σχέση ποιότητας και τιμής, συνεισφέροντας στη βελτίωση της συνολικής εμπειρίας στην Κρήτη, αφού θέλει να μάθει, να διερευνήσει και να συμμετάσχει σε γαστρονομικές και αγροτουριστικές δραστηριότητες, έρχοντας σε άμεση επαφή με τους ντόποιους κατοίκους και αναζητώντας βιωματικές εμπειρίες κυρίως με την επίσκεψη τους στην ενδοχώρα. Επίσης, σχεδόν δύο στους τρεις επισκέπτες δήλωσαν ότι η κρητική γαστρονομία αποτελεί ισχυρό κίνητρο επίσκεψης της περιοχής και κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου και πως προτίθενται να αγοράσουν τα κρητικά προϊόντα στη χώρα τους, ενισχύοντας την επέκταση της τουριστικής σεζόν, την ανταγωνιστικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Οι αλλοδαποί τουρίστες αισθάνονται ότι γίνονται αποδεκτοί απο την τοπική κοινότητα, τονίζοντας το στοιχείο της κρητικής φιλοξενίας, έχοντας ουσιαστική και άμεση επαφή με τους ντόπιους κατοίκους, ενδιαφέρονται να ανακαλύψουν άγνωστες πτυχές του νησιού, να εμβαθύνουν στην ιστορία και τον πολιτισμό, να αποκτήσουν και να βιώσουν την εμπειρία της αυθεντικής κρητικής κουλτούρας κυρίως μέσω των επισκέψεων τους στην ενδοχώρα, σε περιοχές όπου δέχονται λιγότερες τουριστικές πιέσεις, διατηρώντας την αυθεντικότητα τους.

Σύμφωνα με τις απόψεις των αλλοδαπών τουριστών, με τον μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων που προκαλεί ο συνωστισμός σε τουριστικές περιοχές και δημοφιλή αξιοθέατα, την εύρεση περισσότερων χώρων στάθμευσης, τον έλεγχο και περιορισμό της αυξημένης κίνησης κυρίως στην Πόλη των Χανίων, την προστασία φυσικών περιοχών και παραλιών, μέσω αειφόρας διαχείρισης των προορισμών αυτών, την ενθάρρυνση υπεύθυνης συμπεριφοράς από όλους και σε όλους τους τομείς, όπως είναι η σωστή διαχείριση και κατανάλωση υδάτων και ενέργειας, το ενδιαφέρον και την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού και την αποτελεσματική προώθηση των τοπικών αγροτικών προϊόντων, θα μπορέσει να επιτευχθεί βιώσιμη ανάπτυξη του τουρισμού με σημαντικά οφέλη στην τοπική κοινωνία.

Σημαντικό ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση θα παίξει η δημιουργία ενός καλά οργανωμένου διατομεακού δικτύου με την ενεργό συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων, την αποτελεσματική διαχείριση, τον ισχυρό συντονισμό, με αμοιβαία εμπιστοσύνη και οφέλη προς όλους.

ΕΡΕΥΝΑ ΠΡΟΦΙΛ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ 2026

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Παρατηρητήριο Τουρισμού Δυτικής Κρήτης, με τον συντονισμό του Τμήματος Οικονομίας και Διοίκησης του ΜΑΙΧ, σε συνεργασία με επιστημονικές ομάδες του Πολυτεχνείου Κρήτης, του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου και του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Για την ανάλυση του προφίλ των επισκεπτών αξιοποιήθηκαν 2.500 έγκυρα ερωτηματολόγια, τα οποία συλλέχθηκαν στο αεροδρόμιο Χανίων κατά την περίοδο Ιουλίου – Σεπτεμβρίου 2026. Η έρευνα συγχρηματοδοτήθηκε από την Περιφέρεια Κρήτης.

Μια δημοσιογραφική επισήμανση πριν από τη δημοσίευση: Στο αρχικό υλικό υπάρχει ένα εμφανές λάθος στη διατύπωση των αφίξεων στα Χανιά («1,6 αφίξεις»), το οποίο απέδωσα ως περίπου 1,6 εκατομμύρια. Επίσης, καλό είναι να επιβεβαιωθεί αν το 19%, 13% και 11% για Γερμανούς, Βρετανούς και Πολωνούς αφορά ποσοστά αύξησης ή ποσοστά συμμετοχής στις συνολικές αφίξεις. Στο κείμενο τα απέδωσα ως αυξήσεις, όπως προκύπτει από τη σύνταξη της ανακοίνωσης.

Ομάδα συγγραφής και ανάλυσης:

Δρ. Γεώργιος Μπαουράκης, Διευθυντής Μ.Α.Ι.Χ.

Δρ. Γεώργιος Αγγελάκης, Ερευνητής Τμ. Οικονομίας και Διοίκησης Μ.Α.Ι.Χ.

Περικλής Δράκος, ΕΔΙΠ, Τμ. Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Καθ. Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης, Ακαδημαϊκός, Διευθυντής Εργ. Συστημάτων Χρηματοοικονομικής Διοίκησης &  Ανάλυσης Δεδομένων και Πρόβλεψης του Πολυτεχνείου Κρήτης, Audencia Business School, France

Ομάδα επιστημονικής υποστήριξης:

Δρ. Κυριάκος Κώτσογλου, Εντεταλμένος Περιφερειακός Σύμβουλος Τουρισμού, Περιφέρεια Κρήτης

Καθηγητής Χρήστος Λεμονάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικής Οικονομικής και Συστημάτων Αποφάσεων, Τμ. Διοικητικής Επιστήμης & Τεχνολογίας, ΕΛΜΕΠΑ

Καθηγητής Γαγάνης Χρυσοβαλάντης, Τμ. Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Καθηγητής Ανδρέας Παναγόπουλος, Τμ. Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Αν. Καθηγητής Γεώργιος Ατσαλάκης, Σχολή Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Πολυτεχνείο Κρήτης

Επ. Καθηγητής Αθανάσιος Σπυριάδης, Τμ. Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Δρ. Βανέσσα Σημαντηράκη, Εκτελεστική Διευθύντρια ΕΛΜΕΠΑ