Το «έλα να δεις» γίνεται με τη νοθεία του μελιού σε ολόκληρη τη χώρα – Το 75% που διακινείται στην Ε.Ε. είναι νοθευμένο!

«Σύννεφο πάει» η νοθεία του μελιού στην Ελλάδα, όπου τουλάχιστον  το 75%  του μελιού που διακινείται στην Ε.Ε. είναι νοθευμένο. Και μάλιστα, η κύρια χώρα εξαγωγής του νοθευμένου μελιού είναι η Κίνα, αλλά το ταξίδι προς την Ε.Ε. νομιμοποιείται από χώρες που λειτουργούν ως «μεσολαβητές», όπως παλαιότερα  η Βουλγαρία και αυτή την περίοδο η Ουκρανία!

Είναι ενδεικτικά όσα λέει σε συνέντευξη του στην εφημερίδα «Έλληνας Αγρότης» ο  πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδίας Μελισσοκόμων Ελλάδας Γεώργιος Γκόρας:

«Η νοθεία έχει λάβει πλέον ανεξέλεγκτες διαστάσεις, με ένα πολύ καλά οργανωμένο  σύστημα που περιλαμβάνει τις χώρες εξαγωγής, τα σημεία εισόδου σε κάθε  χώρα, τα εργαστήρια αναλύσεων, αλλά και τους νομοθέτες της Ε.Ε. Επομένως, ο έλεγχος είναι εξαιρετικά δύσκολος, γιατί τα περιστατικά είναι πάρα πολλά.

Επιπλέον, υπάρχουν τρόποι νοθείας που κάνουν πολύ δύσκολο τον εντοπισμό του νοθευμένου προϊόντος. Για παράδειγμα, τα φίλτρα ρητίνης είναι σε θέση να συγκρατήσουν ουσίες που έχουν προκύψει από την κακοποίηση του μελιού, όπως είναι αντιβιοτικά, φυτοπροστατευτικές ουσίες,  ουσίες που παράγονται μετά τη θέρμανση του μελιού κ.α. Τα φίλτρα αυτά  αφαιρούν παράλληλα και γερεοκόκκους, οι οποίοι θα μπορούσαν να  χρησιμοποιηθούν ως εργαλείο για τον εντοπισμό της γεωγραφικής προέλευσης.

Εν ολίγοις, μιλάμε για ένα μέλι που μετά το φιλτράρισμα είναι πλέον μια γλυκαντική ύλη που δεν θα μπορούσε να διακινηθεί ως μέλι σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία 2021/110ΕΚ και 2024/1438ΕΕ».

Ο πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδίας Μελισσοκόμων Ελλάδος, καταγγέλλει ακόμη ότι: «Στα μέσα του 2023 δημοσιοποιήθηκε έρευνα της Ε.Ε. στο πλαίσιο της οποίας συλλέχθηκαν  320 δείγματα μελιού από συνοριακούς σταθμούς 16  κρατών – μελών της Ε.Ε. μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Από τα αποτελέσματα προέκυψε η ιδιαίτερα ανησυχητική πληροφορία πως, στο σύνολο αυτών των ευρωπαϊκών χωρών, το 75% αυτών ήταν νοθευμένα μέλια!

Τα μέλια που εισάγονται θα μπορούσαν να εντοπιστούν και να χαρακτηριστούν ως μη κανονικά, όπως έγινε και στην εν λόγω έρευνα, αν στους συνοριακούς σταθμούς υπήρχαν ο κατάλληλος εξοπλισμός και το προσωπικό, όπως ορίζει η Οδηγία της Ε.Ε. 97/78.

Το δυσάρεστο είναι πως οι εισαγωγείς φαίνεται να   γνωρίζουν για την ποιότητα αυτού του μελιού και να επιλέγουν να το χρησιμοποιούν, διαμορφώνοντας το όπως ορίζει η νομοθεσία πριν τοποθετηθεί στο ράφι, προσθέτοντας κατά τη μεταποίηση μικρές ποσότητες εγχώριου μελιού και διαμορφώνοντας έτσι την ταυτότητα του, ώστε σε ενδεχόμενο έλεγχο από τον ΕΦΕΤ το προϊόν να πληροί τις αγορανομικές διατάξεις.

Είναι χαρακτηριστικό πως με την προσθήκη μόνο 20 κιλών εγχώριου μελιού σε έναν τόνο υπερφιλτραρισμένου  μελιού θα προκύψουν ελάχιστοι γυρεόκοκκοι ελληνικού μελιού που θα εντοπιστεί στο ράφι σε ανταγωνιστική τιμή».

Επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία

Μάλιστα, τα νοθευμένα μέλια είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία! Σύμφωνα με κλινικές μελέτες, τέτοια μέλια έχει βρεθεί πως αυξάνουν τα σάκχαρα στο αίμα, προκαλούν υπεργλυκαιμία και διαβήτη τύπου II, αυξάνουν το βάρος του σώματος, προκαλούν παχυσαρκία, αύξηση του λίπους στο αίμα και το συκώτι, αυξάνουν τα τριγλυκερίδια των επιπέδων της κακής χοληστερόλης και του ουρικού οξέος, προκαλούν υψηλή αρτηριακή πίεση , χρόνια νεφρική ανεπάρκεια και πολλά άλλα. Αντιθέτως, για το φυσικό μέλι υπάρχει πλήθος δημοσιευμένων εργασιών οι οποίες μέσα από κλινικές μελέτες τεκμηριώνουν τις ευεργετικές και θεραπευτικές δράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό.

Στην Ευρωβουλή

Στο μεταξύ, να υπενθυμίσουμε, ότι οι Ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Μανιάτης, Σάκης Αρναούτογλου και Νίκος Παπανδρέου, ανέδειξαν με ερώτησή τους προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το επείγον ζήτημα της επιβίωσης του μελισσοκομικού κλάδου στην Ελλάδα, υπογραμμίζοντας τις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μελισσοκόμοι της χώρας μας.

Στην απάντησή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνώρισε τη σημασία της μελισσοκομίας και τόνισε ότι:

   •       60 εκατ. ευρώ ετησίως από τον προϋπολογισμό της ΕΕ διατίθενται μέσω της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής για τη στήριξη των μελισσοκόμων, με τουλάχιστον διπλάσια συγχρηματοδότηση από τα κράτη μέλη.

   •       Πρόσφατα εγκρίθηκαν έκτακτα μέτρα στήριξης των γεωργών (Οκτώβριος 2024), που περιλαμβάνουν δράσεις για την αντιμετώπιση των ακραίων κλιματικών φαινομένων.

   •       Θεσπίστηκαν αυστηρότεροι έλεγχοι και κανονισμοί για την πρόληψη της νοθείας στο μέλι και την προστασία των τοπικών παραγωγών, με την απαίτηση αυξημένης ιχνηλασιμότητας και αυθεντικότητας στις εισαγωγές.

Ωστόσο, η Επιτροπή δεν προβλέπει επί του παρόντος την καθιέρωση ενός ετήσιου επιδόματος επικονίασης ανά κυψέλη, παρά το γεγονός ότι αποτελεί μια πρόταση που θα προσέφερε ζωτική οικονομική ενίσχυση στους μελισσοκόμους.

Με αφορμή την απάντηση της Κομισιόν με δήλωσή τους οι Ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν την Ελληνική Κυβέρνηση να ασκήσει πίεση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την ενίσχυση των εθνικών προγραμμάτων στήριξης και την προώθηση νέων μέτρων όπως το ετήσιο επίδομα επικονίασης. Είναι απαραίτητο επισημαίνουν να διασφαλιστεί ότι ο μελισσοκομικός κλάδος θα παραμείνει βιώσιμος και ανταγωνιστικός, προστατεύοντας τόσο τη γεωργία όσο και τη φυσική κληρονομιά της Ελλάδας. Η μελισσοκομία στην Ελλάδα δεν είναι απλώς ένα επάγγελμα – είναι κομμάτι της εθνικής μας ταυτότητας και απαραίτητος παράγοντας για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της επισιτιστικής ασφάλειας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκανε ένα πρώτο βήμα, αλλά δεν αρκεί. Είναι απαραίτητο να υπάρξει περαιτέρω ευρωπαϊκή και εθνική δράση πριν να είναι αργά. Χρειάζονται άμεσα πρόσθετα μέτρα, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να βγει μπροστά και να διεκδικήσει τις λύσεις που χρειάζονται οι μελισσοκόμοι μας για να συνεχίσουν να προσφέρουν πολύτιμες υπηρεσίες στο οικοσύστημα και στην ελληνική οικονομία.

Οι καταγγελίες των μελισσοκόμων της Κρήτης

«Από παντού έρχονται μέλια και ελληνοποιούνται», είχε καταγγείλλει στο newshub.gr ο πρόεδρος του Μελισσοκομικού Συνεταιρισμού Ηρακλείου Στέλιος Μανωλίτσης.

Όπως είχε τονίσει σχετικά:

«Έρχονται από παντού. Τα βαπτίζουν εδώ «ελληνικά». Όλα είναι στο πρόγραμμα. Είναι χρόνια αυτό. Απλώς τώρα βρήκαν πιο πολύ έδαφος επειδή δεν υπάρχουν κρητικά μέλια. Δεν υπάρχουν ελληνικά μέλια. Εγώ πιστεύω ότι το μέλλον της κρητικής μελισσοκομίας και το μέλλον της Κρήτης στο μέλι, είναι το ΠΟΠ. Αυτό που δεν θα μπορούν να πειράξουν είναι να βγάλουμε μέλι με μία ενιαία εττικέτα, που να είναι ΠΟΠ. Ένα συγκεκριμένα βάζο, που θα ξέρουν ότι το βάζο αυτό είναι το κρητικό μέλι. Το θυμαρόμελο ΠΟΠ για όλη την Κρήτη. Αυτό, δεν το λέω εγώ. Η Γερμανία το κάνει αυτό δεκαετίες τώρα. Το Γερμανικό μέλι, είναι ένα βάζο με ένα καπάκι πράσινο και μία συγκεκριμένη εττικέτα με πράσινες αποχρώσεις. Αυτό σημαίνει Γερμανικό μέλι. Όλα τα άλλα τα μέλια που κυκλοφορούν στη Γερμανία, είναι από άλλες χώρες.

Άρα για να καταπολεμήσουμε την εισαγωγή μελιού, ή τα φαινόμενα να φέρνουν μέλι από την Κίνα και να το πουλούν για κρητικό, αυτή είναι η μόνη λύση. Και το λέω με στοιχεία. Αν έχουμε το πευκοθυμαρόμελο ΠΟΠ που το καταφέραμε και το πήραμε και είναι το δεύτερο μέλι στην Ελλάδα ΠΟΠ, δεν θα μπορούν να το αντιγράψουν. Δεν θα μπορούν να το νοθεύσουν».

Δύσκολο το ΠΟΠ για το μέλι

Ωστόσο, από το 1992, όταν αναγνωρίστηκε το Μέλι  Ελάτης Μαινάλου Βανίλια ως το πρώτο  ελληνικό μέλι με προστατευόμενη  ονομασία προέλευσης (ΠΟΠ), πέρασαν 27 ολόκληρα χρόνια για να έρθει και η αναγνώριση του Πευκοθυμαρόμελου Κρήτης το 2019.

Το νεότερο μέλος στην κατηγορία μελών ΠΟΠ είναι το Κισσούρι, το οποίο είναι μέλι ανθέων και παράγεται στην ευρύτερη περιοχή του δήμου Καρύστου.

Ωστόσο, υπάρχουν προβλήματα ως προς βελτίωση των πωλήσεων αυτών των μελιών αλλά και τη διατήρηση των χαρακτηριστικών που απαιτούνται για να θεωρούνται ΠΟΠ.  Και την ίδια ώρα ο καταναλωτής συχνά καλείται να τα πληρώσει σε διπλάσια και τριπλάσια τιμή σε σχέση με τα υπόλοιπα μέλια!

Είναι – όπως καταγγέλλον οι φορείς των μελισσοκόμων – χαρακτηριστική η περίπτωση του μελιού Μάνουκα, που παράγεται στη Νέα Ζηλανδία και διατίθεται σε εξωφρενικά υψηλές τιμές.

Όσο μεγαλύτερο είναι το κέρδος τόσο μεγαλύτερη είναι και η νοθεία.  Ενώ η δυναμική των μελισσιών της Νέας Ζηλανδίας είναι περίπου 1.700 τόνοι μέλι Μάνουκα, στην αγορά διατίθεται περισσότεροι από 10.000 τόνοι μελιού χαρακτηρισμένοι ως Μάνουκα!