Υδρογονάνθρακες- Κρήτη: Πλησιάζει η ώρα της γεώτρησης για την Ελλάδα -Το 2027 το πρώτο μεγάλο τεστ για τα κοιτάσματα

Σε μια κρίσιμη καμπή εισέρχεται το ελληνικό πρόγραμμα έρευνας και αξιοποίησης υδρογονανθράκων, καθώς η πολυετής προσπάθεια για την επανεκκίνηση του κλάδου περνά πλέον από τις σεισμικές έρευνες στο επόμενο και σαφώς πιο απαιτητικό στάδιο: τις ερευνητικές γεωτρήσεις.

Το ενδιαφέρον δύο εκ των μεγαλύτερων ενεργειακών ομίλων του κόσμου, της ExxonMobil και της Chevron, αλλάζει τα δεδομένα και δημιουργεί προσδοκίες ότι η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει, για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου.

Το πρώτο μεγάλο ορόσημο βρίσκεται στο βορειοδυτικό Ιόνιο και συγκεκριμένα στο Block 2, δυτικά της Κέρκυρας. Η κοινοπραξία ExxonMobil–Energean–HELLENiQ Energy έχει ήδη προχωρήσει στην προετοιμασία της ερευνητικής γεώτρησης, ενώ τον Απρίλιο υπογράφηκε και η σχετική σύμβαση με τη Stena Drilling. Με βάση τον σχεδιασμό, η γεώτρηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις αρχές του 2027, με το πρώτο αποτέλεσμα να αποτελεί καθοριστικό τεστ για το κατά πόσον οι γεωλογικές ενδείξεις μεταφράζονται σε εμπορικά αξιοποιήσιμο κοίτασμα.

Η σημασία του Block 2 υπερβαίνει, συνεπώς, τα όρια μιας μεμονωμένης επένδυσης. Μια θετική γεώτρηση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για ολόκληρο τον ελληνικό upstream κλάδο, μειώνοντας το επενδυτικό ρίσκο και ενισχύοντας το ενδιαφέρον για τις υπόλοιπες παραχωρήσεις. Αντίθετα, ένα απογοητευτικό αποτέλεσμα θα απαιτούσε επανεκτίμηση των γεωλογικών δεδομένων και των προοπτικών των ελληνικών θαλάσσιων περιοχών.

Το block 10 και η παρουσία της Chevron
Παράλληλα, η παρουσία της Chevron διευρύνεται. Η αμερικανική εταιρεία, σε συνεργασία με τη HELLENiQ Energy, συμμετέχει πλέον και στο Block 10, ανοικτά του Κυπαρισσιακού Κόλπου, αποκτώντας ποσοστό 70% και αναλαμβάνοντας τον ρόλο του operator, υπό την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων εγκρίσεων. Η κίνηση αυτή ενισχύει το αποτύπωμα της Chevron στην Ελλάδα και προσθέτει μια ακόμη μεγάλη διεθνή εταιρεία στον χάρτη των ερευνών.

Την ίδια ώρα, προχωρούν οι διαδικασίες για τις τέσσερις νέες θαλάσσιες παραχωρήσεις νοτίως της Πελοποννήσου και της Κρήτης, σε μια συνολική έκταση περίπου 80.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η HELLENiQ Energy και η Chevron έχουν ήδη ολοκληρώσει σημαντικό μέρος των σεισμικών ερευνών, ενώ η επόμενη φάση θα είναι η αξιολόγηση των δεδομένων και η επιλογή των στόχων που μπορούν να οδηγήσουν σε γεώτρηση.

Πού θα γίνουν γεωτρήσεις μετά το Block 2
Σύμφωνα με τον μέχρι σήμερα σχεδιασμό, το πρόγραμμα γεωτρήσεων εκτείνεται σε βάθος χρόνου. Μετά το Block 2, οι επόμενες γεωτρήσεις αφορούν το Block 10 και την περιοχή νοτιοδυτικά της Κρήτης, ενώ για τις νέες παραχωρήσεις νοτίως της Πελοποννήσου και της Κρήτης ο ορίζοντας μεταφέρεται σταδιακά στην περίοδο 2031-2033. Υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι οι έρευνες θα επιβεβαιώσουν την ύπαρξη αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων, η περίοδος 2032-2035 θεωρείται το πρώτο ρεαλιστικό παράθυρο για την έναρξη εγχώριας παραγωγής.

Η εικόνα, πάντως, δεν είναι χωρίς ανατροπές. Η ExxonMobil αποφάσισε να επιστρέψει στο Δημόσιο το οικόπεδο «Δυτικά της Κρήτης», έχοντας ολοκληρώσει τις 2D σεισμικές έρευνες χωρίς να προχωρήσει στην επόμενη φάση. Η εξέλιξη υπενθυμίζει ότι το ενδιαφέρον των μεγάλων ομίλων δεν σημαίνει αυτομάτως επενδυτική δέσμευση, καθώς το κόστος των ερευνών σε μεγάλα θαλάσσια βάθη και η ανάγκη για νέα 3D σεισμικά δεδομένα διαμορφώνουν υψηλό επενδυτικό ρίσκο.

Για την Αθήνα, το στοίχημα πλέον είναι διπλό. Αφενός, να διασφαλίσει ότι οι διαδικασίες αδειοδότησης και οι περιβαλλοντικοί έλεγχοι δεν θα δημιουργούν καθυστερήσεις. Αφετέρου, να μετατρέψει το διεθνές ενδιαφέρον σε πραγματικές επενδύσεις και, εφόσον υπάρξουν εμπορικά κοιτάσματα, σε παραγωγή και δημόσια έσοδα.