Ανατροπή στις κληρονομιές: Τι αλλάζει για ζευγάρια χωρίς γάμο – Ποιοι κερδίζουν και τι ισχύει από το 2026

Νέα σελίδα ανοίγει σύντομα για το κληρονομικό δίκαιο, καθώς το εκτενές και πολυεπίπεδο σχέδιο νόμου έχει τεθεί ήδη σε δημόσια διαβούλευση.

Μετά τις 20 Απριλίου αναμένεται να πάρει τον δρόμο προς τη Βουλή, με στόχο να ψηφιστεί και να αποτελέσει νόμο του κράτους.

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, που προβλέπεται να εφαρμοστεί από το νέο δικαστικό έτος, στις 16 Σεπτεμβρίου 2026, επιδιώκεται ο εκσυγχρονισμός και η προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου στις σύγχρονες οικονομικές και κοινωνικές ανάγκες. Ο χρόνος έως τότε κρίνεται απαραίτητος ώστε να εξασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση στη νέα εποχή.

Προσαρμογή στις σύγχρονες μορφές οικογένειας

Ένας από τους έξι βασικούς άξονες της μεταρρύθμισης αφορά την προσαρμογή της κληρονομικής διαδοχής στις σύγχρονες μορφές οικογένειας. Η σημερινή κοινωνική πραγματικότητα δεν περιορίζεται πλέον στους στενούς συγγενικούς δεσμούς, καθώς νέες μορφές συμβίωσης και οικογενειακής ζωής δημιουργούν ουσιαστικές προσωπικές σχέσεις που το δίκαιο καλείται να αναγνωρίσει.

Η μεταρρύθμιση επεκτείνει την προστασία και σε πρόσωπα τα οποία, αν και δεν συνδέονται με συγγένεια υπό την παραδοσιακή έννοια, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της οικογενειακής ζωής του διαθέτη. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται ο σεβασμός στη βούλησή του και καλύπτονται οι ανάγκες μιας κοινωνίας που εξελίσσεται.

Διεύρυνση των δικαιωμάτων του επιζώντος συντρόφου

Τα ίδια δικαιώματα με τον επιζώντα σύζυγο αποκτούν και οι σύντροφοι που έχουν συνάψει σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης. Παράλληλα, ειδική διάταξη προβλέπει ότι ο επιζών σύντροφος – ακόμη και χωρίς σύμφωνο συμβίωσης – θα έχει πλήρες κληρονομικό δικαίωμα όταν δεν υπάρχουν άλλοι συγγενείς με δικαίωμα κληρονομιάς.

Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις, η κληρονομία θα αποδίδεται στον επιζώντα σύντροφο, υπό την προϋπόθεση ότι το ζευγάρι ζούσε μαζί τουλάχιστον τρία χρόνια. Ο σύντροφος θα πρέπει να υποβάλει αίτηση εντός τεσσάρων μηνών από τον θάνατο του διαθέτη για να αποκτήσει το δικαίωμα, ενώ διατηρεί τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί την κοινή κατοικία για έναν χρόνο. Εφόσον υπάρχουν παιδιά, η οικογένεια μπορεί να παραμείνει στο κοινό σπίτι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.