Πιερρακάκης: Ο πυρήνας της πολιτικής μας στρατηγικής είναι να κάνουμε όλα όσα δεν είχαν γίνει για δεκαετίες

Στην άτυπη συνεδρίαση της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής (EFC), που συνδιοργανώνουν το υπουργείο Οικονομικών και η Τράπεζα της Ελλάδος στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, βρέθηκε ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογραμμίζοντας τη σημασία της ενίσχυσης του συντονισμού και της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ σε μια περίοδο αυξημένων προκλήσεων.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έστειλε μήνυμα επιτάχυνσης των μεταρρυθμίσεων και ενίσχυσης της ευρωπαϊκής συνεργασίας, και ανέδειξε την πρόοδο της ελληνικής οικονομίας μετά την κρίση, αλλά και την ανάγκη η ΕΕ να περάσει από τη στρατηγική στην πράξη, δίνοντας έμφαση τόσο στην ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών όσο και στη διαμόρφωση κοινής κατεύθυνσης σε κρίσιμα ζητήματα όπως η τεχνητή νοημοσύνη και οι επενδύσεις.

Αναλυτικότερα, ο χαιρετισμός του Κυριάκου Πιερρακάκη:

«Είμαι πολύ χαρούμενος που βρίσκομαι σήμερα εδώ.

Νομίζω ότι είναι μια εξαιρετική ευκαιρία. Θα ξεκινήσω μιλώντας λίγο για τη χώρα μου και για την επίσκεψή σας στην Αθήνα. Είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να δείτε πώς έχει αλλάξει η Αθήνα τα τελευταία χρόνια. Αυτό είναι το Κέντρο Πολιτισμού «Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος», ένα πραγματικό κόσμημα.

Είναι μέρος μιας ευρύτερης, θα έλεγα, ουσιαστικής αλλαγής που έλαβε χώρα στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, η οποία αποτυπώνεται ξεκάθαρα στα δεδομένα, στα δημοσιονομικά και οικονομικά στοιχεία. Αλλά αποτυπώνεται και στην εικόνα που θα αντικρύσει κανείς περπατώντας στην Αθήνα. Είναι πολύ διαφορετική σε σχέση με πριν από δέκα χρόνια, στο απόγειο της υπαρξιακής κρίσης που βίωσε η χώρα.

Είστε όλοι οικονομολόγοι, γνωρίζετε την οικονομική ανάλυση της ελληνικής κρίσης και τις ευρύτερες επιπτώσεις της. Αλλά θα έλεγα ότι υπήρχε και ένα άλλο στοιχείο, λιγότερο ορατό: το κοινωνικό κεφάλαιο.

Στην προηγούμενη ζωή μου, πριν γίνω υπουργός το 2019, ήμουν διευθυντής ερευνών σε ένα think tank στην Αθήνα, μη κομματικό, το οποίο ίσως γνωρίζετε. Ονομάζεται ΔιαΝΕΟσις. Είναι το μεγαλύτερο think tank στην Ελλάδα. Υλοποιούσαμε την ελληνική συμμετοχή στο World Values Survey. Και εκεί ήταν απολύτως ξεκάθαρο, και αποτέλεσε και αντικείμενο μελετών μας, ότι οι Έλληνες έχουν πολύ χαμηλά επίπεδα εμπιστοσύνης και πολύ χαμηλό κοινωνικό κεφάλαιο.

Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές στον Νότο της Ευρώπης. Σε πολύ απλές ερωτήσεις, όπως «εμπιστεύεστε τους άλλους;» ή αν υπάρχει κοινωνικό κεφάλαιο μέσω ιδρυμάτων, βρισκόμασταν πολύ χαμηλά. Αντίθετα, στις σκανδιναβικές χώρες τα αποτελέσματα ήταν σχεδόν τα αντίθετα.

Έτσι, ιδρύματα όπως το Ίδρυμα Νιάρχος άρχισαν να εμφανίζονται και να εντείνουν τη δράση τους, ειδικά στα χρόνια της κρίσης. Το πολιτιστικό αυτό κέντρο, που δημιουργήθηκε μέσω μιας πολύ σημαντικής δωρεάς του Ιδρύματος Νιάρχος, αποτελεί πλέον μέρος της περιουσίας του κράτους. Έχει παραχωρηθεί σε εμάς, το διαχειριζόμαστε, και προσπαθούμε να το καταστήσουμε πολλαπλασιαστή και καταλύτη, τόσο για την πολιτιστική σκηνή όσο και για το συνολικό τοπίο της Αθήνας.

Είναι πολύ σημαντικό. Αν περπατήσει κανείς γύρω από το Ίδρυμα Νιάρχος, όπως και γύρω από πολλά εμβληματικά τοπόσημα της Αττικής, βλέπει ότι πρόκειται για χώρους ουσιαστικής μεταμόρφωσης. Όπως έλεγε ο William Faulkner, “δείξε, μην λες”. Εμείς θέλουμε να σας δείξουμε, πέρα από την ελληνική φιλοξενία, κυρίως την πρωτεύουσα μας, την Αθήνα όσο βρίσκεστε εδώ.

Να προσθέσω επίσης ότι την περασμένη εβδομάδα ανακοινώσαμε πρωτογενές πλεόνασμα 4,9%. Ποιος από εμάς θα φανταζόταν ότι δέκα χρόνια μετά η Ελλάδα θα είχε πλεονάσματα κοντά στο 5%, από τα χαμηλότερα επίπεδα ανεργίας στην ιστορία της, θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, και ταυτόχρονα ένα μείγμα πολιτικής αποδεκτό από την κοινωνία; Ότι όχι μόνο θα ήταν αποδεκτό, αλλά ότι θα γινόταν ένα εδραιωμένο πλέον μείγμα πολιτικής μέσα από ριζική αλλαγή νοοτροπίας; Πολύ λίγοι.

Ήταν δύσκολο να το φανταστεί κανείς. Το επιδιώξαμε. Ήμασταν αισιόδοξοι από θέληση, όχι από προσδοκία. Αλλά το πετύχαμε. Μια γενιά το πέτυχε. Και αυτό αποτελεί σημαντική παρακαταθήκη της συνεργασίας μεταξύ ενός κράτους-μέλους, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των Ευρωπαίων εταίρων, και της υλοποίησης της αλλαγής. Αυτό πρέπει να πετύχουμε και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Και γι’ αυτό περιμένουμε πολλά από εσάς. Είστε ο πνευματικός, επιστημονικός και τεχνικός καταλύτης αυτής της προσπάθειας.

Το λέω απολύτως ειλικρινά. Περιμένουμε πολλά από εσάς ως υπουργοί. Γιατί συζητάμε εδώ και χρόνια για την Ένωση Κεφαλαιαγορών, την Τραπεζική Ένωση… Στην Ολλανδία μου είπαν ότι η ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών ήταν προτεραιότητα ήδη πριν 10 χρόνια. Τι έχει αλλάξει τώρα; Με τα επιμέρους σημεία της ατζέντας για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων να σημειώνουν πρόοδο, θα έλεγα το πλαίσιο.

Αναφέρθηκε στη συζήτηση και προηγουμένως. Δεν πρόκειται πλέον απλώς για αβεβαιότητα με βάση τις ευρύτερες εξελίξεις, είναι ένα πλαίσιο εντελώς απρόβλεπτο. Αυτό λοιπόν καθιστά τους Ευρωπαίους ηγέτες, τις κυβερνήσεις, όλους εμάς, τους βασικούς υπεύθυνους ως προς την υλοποίηση. Ιδίως σε σχέση με τα προφανή οφέλη. Με πράγματα που δεν έχουν γίνει εδώ και χρόνια.

Αυτό ήταν, άλλωστε, και ο πυρήνας της πολιτικής στρατηγικής της χώρας μας: να κάνουμε όλα όσα δεν είχαν γίνει για δεκαετίες. Και το κάναμε σε πολύ μεγάλο βαθμό. Μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, στο χρηματοπιστωτικό σύστημα κ.ο.κ.

Γιατί, από τη μία πλευρά, πρέπει να προχωράς σε αυτά τα βήματα, και από την άλλη πρέπει να ανταποκρίνεσαι στο αβέβαιο και το απρόβλεπτο.

Έχουμε λοιπόν μια διπλή κατεύθυνση πολιτικής που πρέπει να συζητήσουμε. Το καλό και το κακό ταυτόχρονα με την Ευρώπη είναι ότι γνωρίζουμε ποια είναι τα βασικά στοιχεία της ατζέντας. Είναι εκεί, μπροστά μας. Απλώς δεν τα έχουμε υλοποιήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα και πρέπει να ξεκινήσουμε να τα προχωράμε. Όλοι μας το καταλαβαίνουμε, γιατί εκπροσωπούμε κράτη-μέλη.

Υπάρχουν συγκεκριμένα εθνικά συμφέροντα στην προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Συμφωνούμε όλοι επί της αρχής, αλλά όλοι έχουμε και έναν «αστερίσκο».

Νομίζω ότι η δουλειά αυτής της ομάδας είναι σε μεγάλο βαθμό να προσδιορίσει με ακρίβεια τα τεχνικά σημεία αυτής της πολιτικής και της ατζέντας όπου μπορούμε να πετύχουμε πιο γρήγορα σύγκλιση.

Υπάρχουν τομείς όπου συμφωνούμε πιο εύκολα από άλλους. Κάποια ζητήματα είναι πιο δύσκολο να συμφωνηθούν γρήγορα. Ας εντοπίσουμε αυτά στα οποία μπορούμε να συμφωνήσουμε άμεσα, με προτεραιότητα, και ας αφήσουμε σε εμάς, τους υπουργούς, τον ρόλο του καταλύτη για την υλοποίησή τους, αφού εσείς ολοκληρώσετε την απαραίτητη τεχνική και επιστημονική προετοιμασία.

Πρέπει να κινηθούμε γρήγορα. Και αν το κάνουμε, θα είναι καθοριστικής σημασίας για την Ευρώπη. Ξέρουμε όλοι πόσο σημαντικό θα είναι αυτό. Ας το κάνουμε. Γι’ αυτό πιστεύω ότι η λέξη «στρατηγική» πρέπει να γίνει συνώνυμη της «υλοποίησης».

Να προσθέσω ότι, κατά τη γνώμη μου, υπάρχουν και νέες συζητήσεις που αναδύονται. Ανέφερα τα προφανή, τα οφέλη που θα έχουμε από όσα δεν έχουμε καταφέρει να υλοποιήσουμε τόσα χρόνια. Υπάρχουν όμως και οι νέες προκλήσεις.

Στην Ουάσιγκτον συζητούσαμε για τα Στενά του Ορμούζ, για την ενέργεια, για τον αντίκτυπο στον πληθωρισμό, για μέτρα που πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα. Συζητούσαμε επίσης για την Τεχνητή Νοημοσύνη και τον αντίκτυπό της στην οικονομία. Και είναι προφανές, τουλάχιστον για όσους από εμάς προερχόμαστε από τον χώρο της τεχνολογίας, όπως κι εγώ σε έναν βαθμό, ότι η Ευρώπη δεν διαθέτει μια συνεκτική στρατηγική για την τεχνολογική πολιτική.

Και το λέω πολύ ευθέως. Τα κράτη-μέλη έχουν. Υπάρχουν χώρες που θέλουν να αναπτύξουν αυτόνομες τεχνολογικές λύσεις και άλλες που επιδιώκουν συνέργειες. Αλλά δεν έχουμε μια κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση για το πώς διαχειριζόμαστε τις τεχνολογίες. Και στην κριτική ότι αυτό δεν είναι αντικείμενο ενός υπουργού Οικονομικών, θα απαντούσα το εξής: Αν οι υπουργοί Οικονομικών δεν έχουν σαφή άποψη για το πού κατευθύνονται οι επενδύσεις, σε ποιες τεχνολογίες, σε ποια μοντέλα υποδομών, τότε θα καταλήξουν απλώς να διαχειρίζονται το τίμημα επιλογών που δεν θα έχουν επεξεργαστεί σε βάθος οι ίδιοι.

Πρέπει να γνωρίζουμε τον αντίκτυπο που έχουν οι χρηματοδοτικές μας επιλογές στην τεχνολογική πολιτική και στην εφαρμογή της. Και πρέπει να υπάρχει στρατηγική πίσω από αυτές τις αποφάσεις. Μια στρατηγική που αφορά τόσο το ρυθμιστικό πλαίσιο της τεχνητής νοημοσύνης όσο και τη σαφή κατεύθυνση ως προς τις τεχνολογικές επιλογές που κάνουμε. Συνολικά, ελπίζω ότι αυτό θα ενταχθεί περισσότερο στις συζητήσεις μας. Πολλοί συνάδελφοί μου το θέλουν. Και ελπίζω ότι θα αποτελέσει ολοένα και περισσότερο μέρος των συζητήσεων στο Eurogroup.

Γιατί, στο τέλος της ημέρας, είτε θα διαμορφώσουμε τις αποφάσεις που έχουμε μπροστά μας για το μέλλον είτε θα διαμορφωθούμε από αυτές.  Και δεν έχουμε την πολυτέλεια του δεύτερου. Πρέπει να επικεντρωθούμε στο πρώτο.

Με αυτές τις σκέψεις, σας καλωσορίζω ξανά στην Αθήνα.

Ελπίζω πραγματικά να απολαύσετε τη φιλοξενία και να περάσετε εξαιρετικά στην ελληνική πρωτεύουσα.

Σας ευχαριστώ πολύ».

Στη συνεδρίαση συμμετέχουν ανώτατοι εκπρόσωποι των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και άλλων ευρωπαϊκών θεσμών, με στόχο την ανταλλαγή απόψεων για κρίσιμα ζητήματα οικονομικής πολιτικής.

Οι εργασίες επικεντρώνονται σε βασικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές οικονομίες, αναδεικνύοντας τον ρόλο της άτυπης ανταλλαγής απόψεων στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης και στη διαμόρφωση κοινών ευρωπαϊκών προσεγγίσεων.

Στο πλαίσιο της διοργάνωσης, το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσημο δείπνο στο οποίο θα απευθύνουν χαιρετισμό ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς και ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας.

Η διοργάνωση επιβεβαιώνει τον ενεργό ρόλο της Ελλάδας στις ευρωπαϊκές οικονομικές διεργασίες και τη συμβολή της στην ενίσχυση του διαλόγου και της συνεργασίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.