Ταμείο Ανάκαμψης: Διπλό σπριντ για πληρωμές

Σε διπλό αγώνα δρόμου βρίσκονται οι αρμόδιες για το Ταμείο Ανάκαμψης υπηρεσίες του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι οποίες πρέπει από την μία να υλοποιήσουν τις προβλεπόμενες πληρωμές για να καλυφθούν οι στόχοι που έχουν τεθεί για φέτος και από την άλλη να υποβάλλουν στις Βρυξέλλες τα αιτήματα για την πέμπτη διπλή δόση των επιχορηγήσεων και των δανείων.

Όπως δήλωσε σήμερα κατά την ομιλία του στη Βουλή για τον προϋπολογισμό ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, το διπλό αίτημα πρόκειται να υποβληθεί στις Βρυξέλλες στις 20 Δεκεμβρίου ξεκλειδώνοντας έτσι μια νέα εκταμίευση πόρων ύψους 3,1 δισ. ευρώ, αυξάνοντας τις συνολικές εκταμιεύσεις στα 21,3 δισ. ευρώ.

Σημειώνεται πως οι δόσεις θα είναι «κουτσουρεμένες» σε σχέση με τον αρχικό προγραμματισμό βάσει του οποίου το πέμπτο αίτημα των επιχορηγήσεων θα οδηγούσε σε εκταμίευση 1,3 δισ. ευρώ και των δανείων σε εκταμίευση 2,3 δισ. ευρώ. Όμως τελικά το ποσό είναι μειωμένο κατά περίπου 500 εκατ. ευρώ καθώς σύμφωνα με πληροφορίες θα υπάρξει μια ομαλοποίηση των δανειακών δόσεων μέχρι το τέλος του προγράμματος. Όλα αυτά αναμένεται να αποτυπωθούν στην στοχευμένη αναθεώρηση του εθνικού σχεδίου ανάκαμψης «Ελλάδα 2.0» που έχει ήδη υποβληθεί στις Βρυξέλλες.

Στην ίδια αναθεώρηση περιλαμβάνεται και η αλλαγή στην αξιοποίηση 1,3 δισ. ευρώ από τα δάνεια για τη χρηματοδότηση του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ» για την παροχή χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων σε πολίτες έως 50 ετών καθώς και του προγράμματος «Αναβαθμίζω το σπίτι μου». Αλλαγές στα ορόσημα θα έχουμε και στο σκέλος των επιχορηγήσεων, χωρίς όμως να μεταβάλλονται οι εκταμιεύσεις.

Ταυτόχρονα προχωρά και ένα μπαράζ πληρωμών ώστε να καλυφθεί ο στόχος των δαπανών του Ταμείου Ανάκαμψης για το 2024, ο οποίος ήδη έχει αναθεωρηθεί στο κρατικό προϋπολογισμό του 2025 στα 3,3 δισ. ευρώ από 3,6 δισ. ευρώ που ήταν αρχικά. Στο δεκάμηνο του έτους (Ιανουάριος – Οκτώβριος) είχαν δαπανηθεί μόλις 1,56 δισ. ευρώ ή το 47,5% του στόχου.

Για αυτό το λόγο έχει δημιουργηθεί ένα πλαίσιο συνεχούς παρακολούθησης ενώ στόχος είναι από του χρόνου να αλλάξει η συνήθεια «ΕΣΠΑ» που ακολουθείται από πολλούς φορείς του Δημοσίου. Δηλαδή, να αλλάξει αυτό που παρατηρήθηκε και το 2023 (σ.σ. ο στόχος δαπανών δεν επιτεύχθηκε) και φέτος να προχωρά η ωρίμανση των «πληρωμών» στο τέλος του έτους, με μαζική κινητοποίηση του «ευρύτερου» δημοσίου τον Δεκέμβριο όταν έχουν συνηθίσει να κάνουν το σχετικό αίτημα πληρωμών στα προγράμματα του ΕΣΠΑ.

Η σημασία των αιτημάτων

H έγκαιρη υποβολή των αιτημάτων αποτελεί κρίσιμο στοίχημα για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ώστε να συνεχίσει η χώρα μας να λαμβάνει τα εύσημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την υλοποίηση του «Ελλάδα 2.0» και να δίνει σήμα στις αγορές πως προχωρά κανονικά η υλοποίηση των έργων. Ο δεύτερος λόγος είναι πιο ουσιαστικός και έχει να κάνει με το γεγονός πως η έγκαιρη υλοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης απαιτεί να προχωρούν απρόσκοπτα δύο αιτήσεις πληρωμών κάθε χρόνο μέχρι το 2026 για να μπορέσουμε να απορροφήσουμε όλα τα χρήματα και να μην χαθεί «ούτε ένα ευρώ».

Ο παραπάνω λόγος αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες στις Βρυξέλλες δεν αφήνουν χώρο για οποιαδήποτε συζήτηση χρονικής επέκτασης του Ταμείου Ανάκαμψης. Έτσι, η χώρα μας θα πρέπει μέχρι τον Αύγουστο του 2026, να έχει ολοκληρώσει τη σειρά των αιτημάτων εκταμίευσης, έστω και αν υπάρχει ένα «παράθυρο» για χρονική επέκταση της υλοποίησης των έργων έως το φθινόπωρο του 2027