Υπουργείο Περιβάλλοντος: Το σχέδιο για τη μετάβαση στη μετα-λιγνιτική εποχή

Για το σχεδιασμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος σχετικά με την απολιγνιτοποίηση της χώρας μίλησε η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, κα Αλεξάνδρα Σδούκου στην Πρωτοχρονιάτικη Εκδήλωση του Ελληνογερμανικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου. 

Aρχικά η  κ. Σδούκου υπογράμμισε τη σημαντική πρόοδο που σημειώθηκε ως προς την υλοποίηση των στόχων του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα κατά το 2020, παρά το βαρύ αποτύπωμα της πανδημίας. Σε αυτό το πλαίσιο, ολοκληρώθηκε το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (masterplan) για τις λιγνιτικές περιοχές και έσβησαν οριστικά τα φουγάρα της λιγνιτικής μονάδας του Αμυνταίου, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα.

«Το 2021 θα είναι η χρονιά που θα αρχίσει να υλοποιείται τo masterplan για τη μετάβαση στη μετα-λιγνιτική εποχή»  τόνισε η κυρία Σδούκου, κάνοντας λόγο για ένα «σχέδιο οραματικό, συνεκτικό και δομημένο, που θέτει τα θεμέλια για ένα νέο παραγωγικό μοντέλο και δίνει μια ματιά στο μέλλον με εμβληματικές ενεργειακές επενδύσεις στις ΑΠΕ, στην αποθήκευση ενέργειας, στο υδρογόνο και στην ηλεκτροκίνηση».
Βασικά συστατικά του σχεδιασμού είναι η χρηματοδότηση, ύψους 5 δισ. ευρώ, από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, εκ των οποίων τα 2 δισ. ευρώ είναι «ζεστό» χρήμα, καθώς και σειρά επενδυτικών σχεδίων όχι μόνο στην πράσινη ενέργεια, αλλά και στην έρευνα και καινοτομία, τον βιώσιμο τουρισμό, την έξυπνη γεωργία, τη βιομηχανία και το εμπόριο.

Δεκαέξι εμβληματικές προτάσεις έχουν ήδη ξεχωρίσει μέσα από την ειδική πλατφόρμα, οι οποίες αναμένεται να δημιουργήσουν πάνω από 8.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας. Μια εξ αυτών είναι η κατασκευή του μεγάλου φωτοβολταϊκού πάρκου των ΕΛΠΕ στην Κοζάνη, που ξεκίνησε το 2020, παρά τα εμπόδια της πανδημίας.

Θα κλείσουν φέτος τρεις ακόμα λιγνιτικές μονάδες

«Εντός του 2021, θα ακολουθήσει το κλείσιμο τριών ακόμα λιγνιτικών μονάδων (Καρδιά 3 και 4 και Μεγαλόπολη 3). Παράλληλα, προχωρά η εφαρμογή του masterplan, με προτεραιότητα την αποκατάσταση των εδαφών των λιγνιτικών πεδίων της ΔΕΗ, στο οποίο θα απασχοληθεί σημαντικό μέρος του ανθρώπινου δυναμικού. Για τη χρηματοδότηση του εν λόγω προγράμματος, θα κινητοποιηθούν πόροι ύψους 300 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. 
Επόμενο βήμα είναι η εκπόνηση Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ) που θα βάλουν τις βάσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη των λιγνιτικών περιοχών καθορίζοντας χρήσεις γης. Η Συντονιστική Επιτροπή υπό τον κ. Κωστή Μουσουρούλη εργάζεται εντατικά για την κατάρτιση του Επιχειρησιακού Προγράμματος Δίκαιης Μετάβασης 2021-2027, καθώς και την κατάρτιση των Εδαφικών Σχεδίων, που αποτελούν προϋπόθεση για να “ξεκλειδώσουν” τα κονδύλια του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης. Στόχος μας είναι να είμαστε η πρώτη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που θα καταθέσει τα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Μετάβασης, αποδεικνύοντας και με αυτό τον τρόπο ότι θέλουμε να είμαστε πρωτοπόροι της Πράσινης Μετάβασης» είπε χαρακτηριστικά η κυρία Σδούκου, επισημαίνοντας ότι ψηλά στην ατζέντα του ΥΠΕΝ βρίσκεται η ολοκλήρωση, σε συνεννόηση με  την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και της δέσμης φορολογικών-αναπτυξιακών κινήτρων που θα επιταχύνουν την υλοποίηση επενδύσεων, αλλάζοντας το αναπτυξιακό μοντέλο σε Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη.

Αναγκαίες οι επενδύσεις σε ΑΠΕ

Όσον αφορά την υλοποίηση του σχεδιασμού για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας, «χρειαζόμαστε επενδύσεις για την προσέλκυση των οποίων απαιτούνται τομές που θα κάνουν τις επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) πιο εύκολες και πιο ασφαλείς» σημείωσε η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η προώθηση της δεύτερης φάσης απλοποίησης και επιτάχυνσης της αδειοδοτικής διαδικασίας, η οποία θα ολοκληρωθεί το α’ εξάμηνο του 2021, με έμφαση στις άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας.

Υπενθύμισε ότι μέχρι σήμερα, από διάφορα «σημεία εισόδου» υποβολής αιτήσεων για έργα ΑΠΕ (μικρά, μεσαία, μεγάλα ή στρατηγικά) έχουν αθροιστεί περίπου 75 GW, που βρίσκονται σε κάποιο στάδιο αδειοδότησης. Επίσης, στον τελευταίο κύκλο υποβολής αιτήσεων για Βεβαίωση Παραγωγού στη ΡΑΕ, υποβλήθηκαν σχεδόν 2.000 αιτήσεις για νέα έργα ΑΠΕ, συνολικής ισχύος άνω των 45 GW, όταν οι στόχοι του του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) προβλέπουν μόλις 9 GW ως το 2030.

Εντός του 2021, θα οικοδομηθούν τα θεσμικά θεμέλια για την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών. Προχωρά ήδη η εκπόνηση ρυθμιστικού πλαισίου για την αποθήκευση ενέργειας και το υδρογόνο.
Σημαντικό ορόσημο της νέας χρονιάς είναι και η εφαρμογή του νέου πλαισίου για τις διαγωνιστικές διαδικασίες σταθμών ΑΠΕ με ορίζοντα το 2024. Το σχέδιο έχει ήδη κοινοποιηθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αναμένεται σύντομα η τελική έγκριση.

«Η πρότασή μας προβλέπει τη διενέργεια έξι κοινών διαγωνισμών για αιολικά και φωτοβολταϊκά, με ποσόστωση ανά τεχνολογία» ανέφερε η κυρία Σδούκου. Το νέο διαγωνιστικό σχήμα θα ευνοήσει τον ανταγωνισμό και θα μειώσει τις τιμές προς όφελος των καταναλωτών, διασφαλίζοντας παράλληλα σαφές πλαίσιο για τους παραγωγούς ΑΠΕ τα επόμενα χρόνια.

«Το mega project της απεξάρτησης του ενεργειακού μας μείγματος από τον άνθρακα, είναι ένα πολύ μεγάλο στοίχημα για την Κυβέρνηση, και για τον Πρωθυπουργό τον ίδιο προσωπικά» κατέληξε, τονίζοντας ότι η νέα ομάδα του ΥΠΕΝ υπό τον Υπουργό κ. Κώστα Σκρέκα θα δουλέψει με πολύ πάθος και όρεξη για απτά αποτελέσματα.