Μαμουλάκης: Οι πολίτες συνεχίζουν να πληρώνουν τις υπέρογκες ανατιμήσεις και την ασυμμετρία στην αγορά Μη Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων

Την κυβερνητική ανοχή στις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, που οδηγεί στο να συνεχίζουν οι πολίτες να πληρώνουν τις υπέρογκες ανατιμήσεις και την ασυμμετρία στην αγορά Μη Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων, αναδεικνύει ο Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης, καταθέτοντας σχετική Ερώτηση προς τους Υπουργούς Υγείας και Ανάπτυξης, με την συνυπογραφή 12 ακόμη Βουλευτών.

«Η παρατεταμένη κρίση ακρίβειας που μαστίζει την ελληνική κοινωνία, δοκιμάζει εδώ και καιρό σκληρά τις αντοχές των πολιτών, σε έναν από τους πιο ευαίσθητους και ζωτικούς τομείς της καθημερινότητάς τους: Αυτόν της φαρμακευτικής περίθαλψης» αναφέρει ο Χάρης Μαμουλάκης και τονίζει: «Ιδιαίτερα η αγορά των Μη Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων, η οποία περιλαμβάνει σκευάσματα πρώτης ανάγκης και καθημερινής χρήσης, όπως αναλγητικά, αντιπυρετικά, αντιφλεγμονώδη και αποσυμφορητικά έχει εξελιχθεί σε πεδίο ανεξέλεγκτων επιβαρύνσεων για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.».

Με την Ερώτηση τονίζεται ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα διατίθενται εκτός των μηχανισμών δημόσιας αποζημίωσης του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (ΕΟΠΥΥ) και οποιαδήποτε αύξηση στην τιμή τους μετακυλίεται άμεσα, καθολικά και στο 100%, στην ιδιωτική δαπάνη των νοικοκυριών. Επίσης, γίνεται αναφορά στα πρόσφατα στοιχεία που βλέπουν το φως της δημοσιότητας και αναδεικνύουν μια ζοφερή πραγματικότητα, καθώς οι τιμές σε βασικές κατηγορίες φαρμάκων καταγράφουν κατά την τελευταία περίοδο εκρηκτικές αυξήσεις, οι οποίες εμφανίζονται προκλητικά δυσανάλογες, τόσο σε σχέση με τον γενικό πληθωρισμό, όσο και με την εξέλιξη του πραγματικού κόστους παραγωγής.

Το πιο εξόφθαλμο ωστόσο στοιχείο, που αποκαλύπτει το μέγεθος της εγχώριας αισχροκέρδειας, είναι η χαοτική απόκλιση των τιμών, σε σχέση με πολλές χώρες της υπόλοιπης Ευρώπης. Η σύγκριση με ευρωπαϊκές αγορές –ακόμη και με χώρες με ασύγκριτα υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία, η Γερμανία, ή η Γαλλία, καταδεικνύει μια προκλητική πραγματικότητα, καθώς βασικά σκευάσματα πρώτης ανάγκης (όπως η παρακεταμόλη ή η ιβουπροφαίνη), τα οποία στο εξωτερικό διατίθενται σε τιμές υποπολλαπλάσιες, ακόμη και κάτω από τα 0,50 ευρώ ανά συσκευασία, στην Ελλάδα καταγράφουν τιμές έως και τετραπλάσιες ή πενταπλάσιες. 

Επισημαίνεται επίσης και το ότι το 2017, ήταν η χρονιά που δημιουργήθηκε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο για τη διαμόρφωση της τελικής λιανικής τιμής των ΜΗΣΥΦΑ. Η βασική οικονομική και πολιτική παραδοχή της τότε ρύθμισης ωστόσο ήταν το γεγονός, ότι η ενίσχυση του ανταγωνισμού σε όλα τα επίπεδα της αλυσίδας αξίας (παραγωγή – χονδρική διανομή – λιανική διάθεση) θα λειτουργούσε ως αυτοδιορθωτικός μηχανισμός συγκράτησης των τιμών, προς όφελος του καταναλωτή, με την ταυτόχρονη διατήρηση των «ενδεικτικών τιμών» από την Πολιτεία, ως σαφές σημείο αναφοράς και κοινωνικού ελέγχου. 

Η καινοτόμος ρυθμιστική αυτή φιλοσοφία όμως προϋπέθετε την ύπαρξη ενός κράτους-εγγυητή,  ενός ισχυρού ελεγκτικού μηχανισμού, που θα εμπόδιζε τη δημιουργία ολιγοπωλίων και θα πατούσε αμείλικτα κάθε προσπάθεια εναρμονισμένων πρακτικών. Δυστυχώς, η ανοχή της Κυβέρνησης σε δομικές στρεβλώσεις της αγοράς και η συστηματική άρνησή της να ενεργοποιήσει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, μετέτρεψαν την απελευθέρωση σε ασυδοσία.

Ο Χάρης Μαμουλάκης καυτηριάζει την έλλειψη συνθηκών πραγματικού ανταγωνισμού, επάρκειας πληροφόρησης της Διοίκησης για την εξέλιξη των τιμών σε επίπεδο λιανικής και χονδρικής, καθώς και την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων θεσμικών εργαλείων εποπτείας και ζητάει απαντήσεις στα ερωτήματα:

1.         Έχει γνώση το αρμόδιο Υπουργείο για την εξωφρενική διαφορά τιμών μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, αναφορικά με την πώληση πανομοιότυπων φαρμακευτικών σκευασμάτων καθημερινής χρήσης (π.χ. παρακεταμόλη, οφθαλμικές σταγόνες, αλοιφές με αντιφλεγμονώδη δράση);  Πως δικαιολογείται το γεγονός ότι στην Ελλάδα τα ίδια σκευάσματα πωλούνται σε τιμές υπερπολλαπλάσιες;

2.         Δεδομένου ότι η ανατίμηση που έχει μεσολαβήσει από το 2017 έως και σήμερα, σε ορισμένα φάρμακα ευρείας κατανάλωσης (π.χ. παρακεταμόλη) αγγίζει το 455% και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να χαρακτηριστεί ως εύλογη, με όρους αγοράς, έχει εξεταστεί από την Επιτροπή Ανταγωνισμού ή άλλους αρμόδιους φορείς, ο βαθμός λειτουργικού ανταγωνισμού στην αγορά ΜΗΣΥΦΑ, η ύπαρξη τυχόν εναρμονισμένων πρακτικών (καρτέλ), κάθετων περιορισμών ή καταχρηστικής εκμετάλλευσης δεσπόζουσας θέσης, από μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες καθώς και τα πιθανά εμπόδια εισόδου νέων προϊόντων (ιδίως γενοσήμων);

3.         Υπάρχουν επικαιροποιημένα στοιχεία και μελέτες αναφορικά με τη δομή της αγοράς των ΜΗΣΥΦΑ ανά θεραπευτική κατηγορία; Ποιος είναι ο καταγεγραμμένος βαθμός συγκέντρωσης (market concentration) και σε ποιες συγκεκριμένες κατηγορίες φαρμάκων πρώτης ανάγκης διαπιστώνονται συνθήκες ολιγοπωλιακής διάρθρωσης ή περιορισμένου αριθμού προμηθευτών ανά δραστική ουσία;

4.         Έχουν διενεργηθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες έλεγχοι σχετικά με την κατανομή του κόστους και των περιθωρίων κέρδους σε όλο το μήκος της «αλυσίδας αξίας» (παραγωγή/εισαγωγή – χονδρεμπόριο – λιανική πώληση) των ΜΗΣΥΦΑ από το 2017 έως σήμερα; Εάν ναι, ποια είναι τα συμπεράσματα αυτών των ελέγχων και πού εντοπίζονται οι κύριες εστίες των υπέρογκων ανατιμήσεων;

5.         Προτίθεται η Κυβέρνηση να θεσμοθετήσει ένα δημόσιο, έγκυρο και προσβάσιμο στους πολίτες ψηφιακό εργαλείο (πλατφόρμα) πραγματικού χρόνου, για την καταγραφή και τη σύγκριση των πραγματικών τιμών λιανικής πώλησης των ΜΗΣΥΦΑ, προκειμένου να σπάσει η ασυμμετρία πληροφόρησης και να προστατευθεί ο καταναλωτής;

6.         Δεδομένου ότι η απουσία εναλλακτικών καναλιών διάθεσης (πέραν του φαρμακείου) φαίνεται να περιορίζει τη δυνατότητα ενδοκαναλικού ανταγωνισμού τιμών και να ενισχύει την ακαμψία στη διαμόρφωση της τελικής λιανικής τιμής καθώς και ότι η προηγούμενη σχετική ρύθμιση έμεινε «γράμμα κενό», προτίθεστε να επικαιροποιήσετε το σχετικό πλαίσιο ώστε να διευκολυνθεί η ελεύθερη διάθεση των παραπάνω φαρμάκων και σε άλλα κανάλια διανομής;

7.         Προτίθεται η Κυβέρνηση να λάβει άμεσα ρυθμιστικά και ελεγκτικά μέτρα για τη συγκράτηση των τιμών στα βασικά φάρμακα καθημερινής χρήσης και αν ναι, ποια είναι αυτά;