Βουλή: Στην Ολομέλεια το νέο πλαίσιο για τη διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης

Κατά πλειοψηφία εγκρίθηκε από την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή και εισάγεται αύριο Πέμπτη στην Ολομέλεια της Βουλής, το σχέδιο νόμου «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης».

Υπέρ του νομοσχεδίου τάχθηκε η Νέα Δημοκρατία, επιφύλαξη, για την τελική τους στάση στην Ολομέλεια δήλωσαν ΠΑΣΟΚ και Ελληνική Λύση. Καταψήφισαν τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως επανέλαβε εμφατικά ότι το σχέδιο νόμου δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τον πρώτο πυλώνα ασφάλισης, που είναι ο υποχρεωτικός, αλλά βελτιώνει και συμπληρώνει το πλαίσιο για την προαιρετική συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση. Η υπουργός διαβεβαίωσε τα μέλη της της κοινοβουλευτικής επιτροπής ότι το υπουργείο είναι ανοιχτό σε συγκεκριμένες βελτιωτικές προτάσεις, ενόψει και της αυριανής συζήτησης στην Ολομέλεια. Άλλωστε, όπως σημείωσε, το Υπουργείο Εργασίας έχει ήδη ενσωματώσει πάνω από το 90%, περίπου το 95%, των σχολίων που υποβλήθηκαν και γι΄ αυτό όλοι οι φορείς που είχαν κληθεί να πουν τις θέσεις στην κοινοβουλευτική επιτροπή, και τοποθετήθηκαν για τον δεύτερο πυλώνα, ήταν θετικοί για το νομοσχέδιο.

«Ο δεύτερος πυλώνας δεν υποκαθιστά τον πρώτο. Αυτή είναι η θέση της κυβέρνησης και της Νέας Δημοκρατίας. Μιλάμε για μια συμπληρωματική συνταξιοδοτική παροχή. Αυτό το νομοσχέδιο δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τον πρώτο πυλώνα ασφάλισης που είναι ο υποχρεωτικός. Αφορά αποκλειστικά τον δεύτερο πυλώνα, αφορά τη συμπληρωματική παροχή σύνταξης και δεν προβλέπεται καμία υποχρεωτική υπαγωγή στον δεύτερο πυλώνα», ανέφερε η Νίκη Κεραμέως και προσέθεσε ότι το υπουργείο έτεινε ευήκοα ώτα και εισάγει σήμερα βελτιώσεις στο νόμο 5078. Ο νόμος 5078, έσπευσε να υπογραμμίσει, είναι πολύ σημαντικός, «γιατί έριξε τα φώτα πάνω στον δεύτερο πυλώνα», κι έρχεται τώρα η κυβέρνηση και ενισχύει το πλαίσιο αυτό και το βελτιώνει.

Αναφερόμενη στην πρόβλεψη των Ανοιχτών Ομαδικών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, η υπουργός Εργασίας υπογράμμισε ότι είναι μια θεμελιώδης και σημαντική αλλαγή, αν αναλογιστεί κανείς ότι πάνω από το 90% της ελληνικής οικονομίας αποτελείται από επιχειρήσεις έως δέκα ατόμων. «Γι΄ αυτούς υπήρχε πολύ μεγάλη δυσκολία να συμμετάσχουν σε κάποιο ταμείο επαγγελματικής ασφάλισης», είπε η Νίκη Κεραμέως και υπογράμμισε ότι με την ψήφιση του νέου νόμου, αυτά τα ταμεία -ομπρέλα θα μπορούν να δημιουργηθούν από τους κοινωνικούς εταίρους και να προσφέρουν αυτή τη δυνατότητα στα μέλη τους, σε επιχειρήσεις/πελάτες τους, και να καλυφθούν έτσι εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι που δουλεύουν σε μικρές επιχειρήσεις.

Παράλληλα η Νίκη Κεραμέως επανέλαβε ότι είναι απόλυτη προτεραιότητα για την κυβέρνηση η ενίσχυση του πρώτου πυλώνα. Επισήμανε δε ότι 600.000 πολίτες, οι οποίοι το 2019 δεν δούλευαν, σήμερα δουλεύουν και από το να εισπράττουν επίδομα ανεργίας, καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές και συνεισφέρουν στα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων. Πέραν αυτού, σήμερα εργάζονται 308.000 συνταξιούχοι, «οι οποίοι δεν φαίνονταν πριν και όλοι αυτοί καταβάλλουν εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία». Σημαντικά έσοδα επέφερε και η ψηφιακή κάρτα εργασίας. Μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2026, δηλώθηκαν 1,2 εκατομμύρια περισσότερες υπερωρίες, σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό εξάμηνο, όπως επίσης σημείωσε.

Η υπουργός Εργασίας αναφέρθηκε στα μέτρα που ελήφθησαν τα τελευταία χρόνια για την ενίσχυση του εισοδήματος των συνταξιούχων, τις αυξήσεις κατά σχεδόν 17% στις συντάξεις, το ετήσιο αφορολόγητο επίδομα των 300 ευρώ, την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς ήδη κατά 50% και 100% από 1η Ιανουαρίου, την αναθεώρηση τις εισφοράς αλληλεγγύης, την κατάργηση περικοπής των συντάξεων χηρείας.

Για την εποπτεία του συστήματος της συμπληρωματικής προαιρετικής ασφάλισης, η υπουργός σημείωσε ότι είναι πολύ σημαντικό η εποπτική αρχή να είναι ανεξάρτητη και είναι σημαντικό να έχει και μια ελευθερία κινήσεων για να μπορεί να κάνει σωστά την εποπτική της δουλειά. «Η εμπειρία, από τον πρώτο 1,5 χρόνο της εποπτικής αρμοδιότητας της ΤτΕ, είναι πάρα πολύ θετική», είπε και τόνισε ότι η πρόβλεψη της εποπτικής εισφοράς είναι αναγκαία από την ΕΚΤ καθώς η ΤτΕ, λόγω της ανεξαρτησίας της, δεν μπορεί να χρηματοδοτεί το κράτος.

Η Νίκη Κεραμέως επισήμανε ότι μια από τις ιδιαιτερότητες του παρόντος νομοσχεδίου είναι ότι δίνει τη δυνατότητα, αναγνωρίζοντας την ανάγκη να δημιουργούνται προγράμματα προσαρμοσμένα στις ανάγκες συγκεκριμένων επαγγελματικών ομάδων, να δημιουργούνται επενδυτικά προϊόντα, ανάλογα με το ιδιαίτερο προφίλ της επαγγελματικής ομάδας στην οποία απευθύνεται.

Κλείνοντας την επεξεργασία του νομοσχεδίου στην κοινοβουλευτική επιτροπή, η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης τόνισε ότι για πρώτη φορά καταγράφηκε ομοφωνία των κοινωνικών εταίρων, που είχαν κληθεί στο στάδιο της ακρόασης, σε σχέση με το νομοσχέδιο. «Δεν σημαίνει ότι είναι τέλειο. Πάντα μπορεί να βελτιώνεται. Πάντως η πραγματικότητα είναι ότι οι κοινωνικοί εταίροι από όλους τους χώρους έχουν ταχθεί θετικά, με τις επιμέρους προτάσεις που έχουν κάνει για βελτιώσεις. Έχει σημασία ότι τοποθετήθηκαν θετικά επί του νομοσχεδίου. Θέλω λοιπόν, προ της εισαγωγής του νομοσχεδίου στην ολομέλεια, να ευχηθώ αυτή η μεγάλη κοινωνική απήχηση να μετατραπεί και σε κοινοβουλευτική στήριξη του νομοσχεδίου αυτού», σημείωσε η κα Κεραμέως.

Οι τοποθετήσεις των κομμάτων

«Δεν ακούσαμε από την αντιπολίτευση προτάσεις για το συγκεκριμένο θέμα παρά μόνο κριτική. Για τη λειτουργία δηλαδή των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, έναν θεσμό που δεν είναι εφεύρεση της Νέας Δημοκρατίας αλλά ένα εργαλείο συνεργασίας εργαζομένων και εργοδοτών, που υπάρχει εδώ και δεκαετίες και ρυθμίζεται με ομοιόμορφο τρόπο στην Ευρώπη», είπε η εισηγήτρια της Νέας Δημοκρατίας Τζίνα Οικονόμου. Στην πραγματικότητα, τόνισε, δεν είναι ούτε ελληνική ούτε και ευρωπαϊκή πρωτοτυπία αλλά πρόκειται για ένα συνταξιοδοτικό θεσμό που υπάρχει σε πλήθος χωρών και λειτουργεί ήδη από τον προηγούμενο αιώνα, σε παγκόσμιο επίπεδο. «Η επαγγελματική ασφάλιση αποτελεί προαιρετικό μηχανισμό χορήγησης μιας επιπλέον σύνταξης, σε όσους επιθυμούν να ενταχθούν σε κάποιο ΤΕΑ. Δηλαδή δίνουν οι κοινωνικοί εταίροι επιπλέον χρήματα, αν οι ίδιοι το επιθυμούν ή ως πρόσθετη παροχή Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, προκειμένου οι εργαζόμενοι να λαμβάνουν μια επιπλέον σύνταξη, πέραν εκείνων που θα προέλθουν από τη δημόσια κοινωνική ασφάλιση. Ακριβώς λοιπόν επειδή τα ΤΕΑ έχουν αυτόν τον προαιρετικό χαρακτήρα, δεν θα μπορούσαν ποτέ να είναι αναδιανεμητικά. Δεν θα ήταν ούτε σωστό ούτε δίκαιο να διοχετεύονται τα κεφάλαια τους αλλού, για να χρηματοδοτούνται άλλες παροχές», είπε η εισηγήτρια της Νέας Δημοκρατίας και πρόσθεσε ότι εν προκειμένω το νομοσχέδιο μιλάει για τη συμπληρωματική ασφάλιση που είναι ανταποδοτικού χαρακτήρα και οφείλει να λειτουργεί, μέσα από την επενδυτική αξιοποίηση των κεφαλαίων που θα σχηματίζονται, από τις ασφαλιστικές εισφορές εργοδοτών και εργαζομένων, και θα χορηγούνται ανταποδοτικές συντάξεις στους ασφαλισμένους του κάθε ΤΕΑ.

Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Παύλος Χρηστίδης είπε ότι η κυβέρνηση, με το σημερινό νομοσχέδιο, έρχεται να διορθώσει σημαντικές αδυναμίες ενός νόμου που ψήφισε η ίδια μόλις 2,5 χρόνια πριν. Ο νόμος 5078/23 παρουσιάστηκε ως μια πολύ μεγάλη μεταρρύθμιση. «Και τότε σας είχαμε επισημάνει τις αδυναμίες. Δεν αμφισβητούσαμε την ανάγκη της μεταρρύθμισης αλλά τον σχεδιασμό, τον τρόπο με τον οποίο έρχεστε να την υλοποιήσετε. Είχαμε αναφερθεί στα ζητήματα φορητότητας των ασφαλιστικών δικαιωμάτων, είχαμε αναφερθεί στην ανάγκη να μπορεί να συμμετέχουν μικρότερες επιχειρήσεις και εργαζόμενοι, είχαμε μιλήσει για τα πολύ-εργοδοτικά ταμεία, είχαμε ασκήσει κριτική στο φορολογικό πλαίσιο και σήμερα η κυβέρνηση έρχεται και αλλάζει μια σειρά από αυτά τα σημεία, αναγνωρίζοντας όχι τις θέσεις του ΠΑΣΟΚ αλλά τα δικά της λάθη, τα εμπόδια που έφερε ένας δικός της νόμος», είπε ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ που τόνισε ότι πρέπει να στηριχθεί η ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα. Σημείωσε παράλληλα ότι αυτό που πρέπει να απασχολήσει είναι πώς οι εργαζόμενοι μπορούν πραγματικά να έχουν πρόσβαση σε αυτό το θεσμό.

Οι ανατροπές στο κοινωνικό ασφαλιστικό σύστημα και στο σύνολο των δικαιωμάτων, ήταν διακαής και διαχρονικός στόχος του κεφαλαίου και όλων των κυβερνήσεων που το υπηρετούν και όλα τα αστικά κόμματα στήριξαν τα θέλω αυτού του κεφαλαίου, είπε ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ Χρήστος Κατσώτης και τόνισε: «Κύρια κατεύθυνση είναι να μετατραπεί η ασφάλιση σε ατομικό δικαίωμα, να αποτελέσει εμπόρευμα, το οποίο θα πουλάνε και θα μοιράζονται τα κέρδη οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες και οι επιχειρηματίες στον χώρο της υγείας. Οι καπιταλιστές και οι κυβερνήσεις τους, θέλουν να τελειώνουν με το σημερινό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Αυτό υπηρετεί ήδη στο ΤΕΚΑ, στο ΤΕΑ, στον ΟΑΕΠΣ με πελάτες που οι εισφορές τους θα τζογάρονται σε χρηματιστηριακά προϊόντα». Ο βουλευτής του ΚΚΕ κατήγγειλε παράλληλα ότι η ΓΣΕΕ αντί να προβάλει την ανάγκη υπεράσπισης της κοινωνικής ασφάλισης, να διεκδικήσει την κατάργηση όλων των αντιασφαλιστικών νόμων, την επιστροφή όλων των κλεμμένων, να πληρώνει το κράτος και η εργοδοσία, να διεκδικήσει συντάξεις κάλυψης των αναγκών των συνταξιούχων, ανοίγει το δρόμο της παράδοσης της ασφάλισης στους χρηματοπιστωτικούς ομίλους, στις ασφαλιστικές εταιρείες.

Ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Παπαηλιού είπε ότι «η κυβέρνηση δεν ενισχύει το δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα, αντιθέτως καθιερώνει ολοένα και περισσότερα κίνητρα, ώστε οι εργαζόμενοι να στραφούν σε κεφαλαιοποιητικά σχήματα, σε επενδυτικά προϊόντα και σε ατομικούς λογαριασμούς. Έτσι, αποσείεται και η ευθύνη του κράτους από τη μέριμνα για την κοινωνική ασφάλιση, που κατοχυρώνεται συνταγματικά, μεταφέρεται ο ασφαλιστικός κίνδυνος στους ίδιους τους εργαζόμενους, οι οποίοι δεν τον ελέγχουν ή και τον αγνοούν παντελώς. Το νομοσχέδιο αντιμετωπίζει τη σύνταξη, όχι ως κοινωνικό δικαίωμα, αλλά ως επενδυτικό προϊόν». «Ποιος νέος που εργάζεται υπό επισφαλείς συνθήκες με συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου ή είναι άνεργος με διαδοχική ανεργία ή υπό επισφαλείς συνθήκες, μπορεί να οικοδομήσει σοβαρή συμπληρωματική σύνταξη;», αναρωτήθηκε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και εκτίμησε ότι πραγματικά ωφελημένοι θα είναι κυρίως οι υψηλόμισθοι, τα μεγάλα στελέχη των επιχειρήσεων, τα μεγάλα επιχειρηματικά σχήματα και οι επιχειρήσεις του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Υπάρχουν σοβαρά ζητήματα λογοδοσίας αλλά και προστασίας των ασφαλισμένων, είπε η ειδική αγορήτρια της Ελληνικής Λύσης Μαρία Αθανασίου. «Με ποια δικλείδα ασφαλείας προστατεύονται οι αποταμιεύσεις των μελών που έχουν εναπομείνει, όταν ο εκκαθαριστής μπορεί να υποπέσει σε διαχειριστικά λάθη απλής αμέλειας, χωρίς να φέρει καμία απολύτως ευθύνη για τη ζημία που θα προκαλέσει; Πώς διασφαλίζεται, ότι ο εκκαθαριστής δεν θα λειτουργήσει με τη λιγότερη δυνατή επιμέλεια, γνωρίζοντας εκ των προτέρων, ότι η απόδειξη της βαριάς αμέλειας στα δικαστήρια απαιτεί εξαιρετικά υψηλό βαθμό τεκμηρίωσης;», ανέφερε, μεταξύ άλλων, η βουλευτής. Επισήμανε περαιτέρω ότι η εποπτική Αρχή αποκτά την απόλυτη εξουσία να καθορίζει κρίσιμες μακροοικονομικές παραδοχές, όπως ο ρυθμός πληθωρισμού, οι μελλοντικοί μισθοί και τα μέγιστα επιτόκια προεξόφλησης. Με μια απλή αλλαγή σε αυτές τις τεχνικές παραμέτρους, ένα υγιές Ταμείο μπορεί να βρεθεί τεχνικά ελλειμματικό μέσα σε μία νύχτα, προειδοποίησε.

«Με το νομοσχέδιο διευρύνεται ο ρόλος της αγοράς στη συνταξιοδοτική αποταμίευση, αφήνοντας θολό το τοπίο στο ποιος θα αναλάβει τη ζημιά αν και όταν η επενδυτική υπολογισμοί διαψευστούν», είπε η ειδική αγορήτρια της «Νίκης» Ασπασία Κουρουπάκη και υπογράμμισε: «Η κυβέρνηση μιλά για περισσότερες επιλογές. Στο σύστημα που θεσπίζεται ο εργαζόμενος καταβάλλει τις εισφορές, ο πάροχος διαχειρίζεται τα χρήματα και οι επενδυτικές αποφάσεις καθορίζουν την τελική παροχή. Όταν εμφανιστεί έλλειμμα η σύμβαση μπορεί να του ζητήσει νέα εισφορά ή να μειώσει την παροχή του. Με απλά λόγια το νομοσχέδιο αφήνει έναν λογαριασμό ανοιχτό και στο τέλος μπορεί να τον στείλει στον εργαζόμενο. Αυτή η συζήτηση γίνεται σε μία κοινωνία με πληθωρισμό 3,4% τον Ιούλιο και ανεργία 8% τον Ιούνιο σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ».

«Το πρώτο θεμελιώδες πρόβλημα του νομοσχεδίου, είναι η διάλυση της συλλογικής έννοιας της επαγγελματικής ασφάλισης και η πλήρης μετακύλιση του κινδύνου στον ασφαλισμένο», είπε η ειδική αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας Τζώρτζια Κεφαλά. Η βουλευτής, αναφερόμενη στα Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, επισήμανε ότι υπάρχει ζήτημα «ποιος αποφασίζει για την επενδυτική στρατηγική του κάθε Ταμείου που θα δημιουργείται, εφόσον θα υπάρχουν εργαζόμενοι διαφορετικής ειδικότητας, για παράδειγμα όπως είναι οι εργαζόμενοι μιας εταιρείας πληροφορικής και μιας άλλης αλυσίδας fast food». Η συλλογική εκπροσώπηση διαλύεται, ο εργαζόμενος χάνει κάθε δυνατότητα ελέγχου και το Ταμείο μετατρέπεται από θεσμό αλληλεγγύης σ’ ένα απλό απρόσωπο χρηματοοικονομικό προϊόν, προειδοποίησε η ειδική αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας.