Άστρο κοντά στη μαύρη τρύπα του γαλαξία μας «αιμορραγεί» με πρωτοφανή ρυθμό

Νέες παρατηρήσεις από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb δείχνουν ότι ένα άστρο κοντά στο κέντρο του γαλαξία μας χάνει τεράστιες ποσότητες ύλης με αποτέλεσμα το περίβλημά του να διαστέλλεται συνεχώς.

Κοντά στη υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του γαλαξία μας, τον Τοξότη Α*, ένα… ώριμο άστρο εκτοξεύει τεράστιες ποσότητες αερίου και σκόνης στο Διάστημα. Οι παρατηρήσεις του άστρου που έχει λάβει την κωδική ονομασία IRS 3 δείχνουν ότι αυτό το υλικό έχει δημιουργήσει ένα εξαιρετικά μεγάλο περίβλημα, ενώ μέσα σε αυτό οι αστρονόμοι εντόπισαν μόρια νερού παρά το ακραίο περιβάλλον που επικρατεί γύρω από το γαλαξιακό κέντρο.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Δρ. Φλόριαν Πίβκερ από το Ινστιτούτο Αστροφυσικής του Πανεπιστημίου της Κολωνίας. Η ερευνητική ομάδα του Πίβκερ μελετά κοντινούς γαλαξίες και ερευνά την περιοχή γύρω από τον Τοξότη Α*. Το IRS 3 βρίσκεται περίπου 0,6 έτη φωτός από τον Τοξότη Α*.

Το περίβλημα

Το IRS 3 περιβάλλεται από ένα περίβλημα που εκτείνεται περίπου 10,000 αστρονομικές μονάδες από το άστρο. Μία αστρονομική μονάδα (AU) είναι η μέση απόσταση μεταξύ της Γης και του Ήλιου. Το διαστημόπλοιο Voyager 1, το πιο απομακρυσμένο από τη Γη ανθρώπινο κατασκεύασμα, θα χρειαζόταν περίπου 10,000 χρόνια για να διανύσει αυτή την απόσταση. Σε γαλαξιακή κλίμακα όμως το IRS 3 βρίσκεται εντυπωσιακά κοντά στη μαύρη τρύπα.

Μεγάλα περιβλήματα μπορούν να σχηματιστούν γύρω από ώριμα άστρα όμως το IRS 3 είναι ασυνήθιστο επειδή δεν έχει εντοπιστεί άλλο παρόμοιο αντικείμενο στην άμεση περιοχή του παρά τα εκατομμύρια άστρα που βρίσκονται κοντά στον Τοξότη A*.

Ο υπεράνεμος και το νερό

Σε αντίθεση με προηγούμενες μελέτες ο Πίβκερ και οι συνεργάτες του κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το άστρο βρίσκεται σε μια φάση που ονομάζεται «υπεράνεμος».

Στην αστροφυσική ο όρος «υπεράνεμος» περιγράφει μια περίοδο εξαιρετικά γρήγορης απώλειας μάζας προς το τέλος της ζωής ενός μεγάλου άστρου. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, τεράστιες ποσότητες αερίου και σκόνης εκτοξεύονται στο περιβάλλον μέσα σε διάστημα αιώνων.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το IRS 3 χάνει υλικό με ρυθμό που αντιστοιχεί περίπου στη μάζα της Γης κάθε 18 ημέρες με αποτέλεσμα το περίβλημά του να διαστέλλεται συνεχώς. Αυτή η εξαιρετικά γρήγορη απώλεια μάζας βοηθά να εξηγηθεί τόσο το ασυνήθιστα μεγάλο μέγεθος όσο και η πυκνότητα του περιβλήματος.

Ακόμη πιο απρόσμενα οι παρατηρήσεις του JWST αποκάλυψαν νερό μέσα στο περίβλημα. Προηγούμενες εκτιμήσεις θεωρούσαν ότι η έντονη ακτινοβολία που σχετίζεται με το Τοξότη A* και το περιβάλλον του θα καθιστούσε δύσκολη την επιβίωση μορίων τόσο κοντά στη μαύρη τρύπα.

Η ανίχνευση δείχνει ότι το νερό μπορεί να παραμένει σταθερό μέσα στο υλικό που περιβάλλει το IRS 3 και υποδηλώνει ότι το άστρο εμπλουτίζει το περιβάλλον γύρω από τον Τοξότη A* με μοριακό υλικό συμπεριλαμβανομένων ενώσεων που συνδέονται με τα θεμελιώδη δομικά συστατικά της ζωής.

Ερευνητές της ομάδας του καθηγητή Δρ. Λούκας Λαμπαντί  στο Ινστιτούτο Αστροφυσικής αναπτύσσουν τώρα μια νέα γενιά οργάνων για το πολύ ισχυρό τηλεσκόπιο ELT στη χιλιανή έρημο Ατακάμα το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει τη λειτουργία του τα επόμενα χρόνια. Με το όργανο METIS οι αστρονόμοι ελπίζουν να μελετήσουν με πολύ μεγαλύτερη λεπτομέρεια τη δομή και τη χημική σύσταση του τεράστιου περιβλήματος του IRS 3.

Πηγή: Naftemporiki.gr