Η ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία βάζει στόχο να μελετήσει από κοντά έναν κομήτη

Θα είναι η πρώτη εξερευνητική αποστολή που θα παρκάρει στο Διάστημα περιμένοντας να εμφανιστεί ο κατάλληλος στόχος: η ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία ESA ενέκρινε φιλόδοξη αποστολή που θα μελετήσει από κοντά έναν κομήτη που πλησιάζει για πρώτη φορά τον Ήλιο, ή ακόμα και κάποιο διαστρικό αντικείμενο που θα τύχει να εισέλθει στο Ηλιακό Σύστημα.

Οι κομήτες, αντικείμενα από σκόνη και πάγους, θεωρούνται κατάλοιπα από τον σχηματισμό του Ηλιακού Συστήματος πριν από 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια.

Ορισμένοι πλησιάζουν σχετικά συχνά τον Ήλιο και σταδιακά αλλοιώνονται από την ακτινοβολία του, ενώ άλλοι παραμένουν ανέκαθεν στο Νέφος του Όορτ, ένα σφαιρικό σύννεφο από παγωμένα σώματα που περιβάλλει το Ηλιακό Σύστημα.

Οι κομήτες αυτοί δεν έχουν πλησιάσει ποτέ το εσωτερικό Ηλιακό Σύστημα και  θεωρούνται χρονοκάψουλες που κρύβουν πολύτιμα στοιχεία για τη γέννηση των πλανητών.

«Είναι σαν μήνυμα σε μπουκάλι από την περίοδο σχηματισμού» του Ηλιακού Συστήματος, σχολιάζει στο δικτυακό τόπο του Nature ο Μάικλ Κέπερς της ESA στη Μαδρίτη, μέλος της αποστολής.

Στο εξωτερικό του Ηλιακού Συστήματος, η Ζώνη του Κάιπερ φιλοξενεί παγωμένα σώματα και πλανήτες νάνους. Πιο έξω, το Νέφος του Όορτ περιέχει αναρρίθμητους κομήτες (ESA)

Το «Comet Interceptor» θα εκτοξευτεί το 2028 μαζί με ένα νέο τηλεσκόπιο, το Ariel, το οποίο σχεδιάστηκε για ατμοσφαιρικές αναλύσεις σε εξωπλανήτες. Και οι δύο αποστολές θα σταθμεύσουν στο σημείο Λαγκράνζ 2, ή L2, ένα σημείο όπου οι βαρυτικές δυνάμεις της Γης, της Σελήνης και του Ήλιου επιτρέπουν στα σκάφη να μένουν σταθερά σε απόσταση 1,5 εκατ. χιλιομέτρων από τον μητρικό πλανήτη τους.

Εκεί, το Comet Inerceptor θα περιμένει για τουλάχιστον έξι χρόνια περιμένοντας να εμφανιστεί κάποιος άγνωστος ακόμα κομήτης από το Νέφος του Όορτ. Αν ο κομήτης περάσει από αρκετά μικρή απόσταση, η αποστολή θα πυροδοτήσει τους κινητήρες της για να τον προσεγγίσει.

Εκεί, το Comet Inerceptor θα απελευθερώσει δύο μικρά ρομπότ, το ένα ιαπωνικής κατασκευής, τα οποία θα προσεγγίσουν τον κομήτη σε απόσταση περίπου 400 χιλιομέτρων, ενώ το μητρικό σκάφος θα παραμείνει στην ασφαλή απόσταση των 1.000 χιλιομέτρων.

Στις λίγες ώρες που θα διαρκέσει το ραντεβού, τα τρία σκάφη θα εξετάσουν τη σύνθεση του αντικειμένου και θα μεταδώσουν τις πρώτες εικόνες ενός αρχέγονου κομήτη.

Σε περίπτωση που δεν εμφανιστεί κατάλληλος στόχος από το Νέφος του Όορτ, η αποστολή θα επισκεφθεί έναν άλλο, γνωστό κομήτη με την ονομασία 73P/Schwassmann–Wachmann 3.

Υπάρχει όμως και ένα πιο συναρπαστικό ενδεχόμενο: η αποστολή ίσως έχει την τύχη να μελετήσει από κοντά ένα διαστρικό αντικείμενο που εισέρχεται στο Ηλιακό Σύστημα.

Μέχρι σήμερα μόνο δύο τέτοια αντικείμενα έχουν εντοπιστεί: το βραχώδες αντικείμενο Ομοαμούα που πέρασε από το Ηλιακό Σύστημα το 2017 και ο διαστρικός κομήτης Μπορίσοφ το 2019. Το αινιγματικό διαστρικό αντικείμενο Ομούαμούα πέρασε από το Ηλιακό Σύστημα το 2017 (ESA)

«Η πιθανότητα να βρούμε έναν κατάλληλο διαστρικό στόχο είναι μικρή» παραδέχεται ο Ζερέιντ Τζόουνς του University College του Λονδίνου, μέλος της ομάδας που πρότεινε την αποστολή της ESA. «Θα έχουμε όμως τα μάτια μας ανοιχτά» προσθέτει.

Το Comet Interceptor είναι η πρώτη αποστολή της «κλάσης F» της ESA, η οποία αφορά αποστολές σχετικά χαμηλού κόστους που εγκρίνονται εντός ενός έτους από την υποβολή της πρότασης.

Η πρόταση εγκρίθηκε την περασμένη εβδομάδα από την ESA, η οποία θα πρέπει τώρα να επιλέξει τον κατασκευαστή του σκάφους, είτε την Thales Alenia Space στη Βρετανία είτε την OHB Italy στην Ιταλία.