Άνοια: Ποια είναι τα επαγγέλματα που προστατεύουν τον εγκέφαλο

Γρίφοι, σταυρόλεξα και νέες δεξιότητες έχουν συνδεθεί εδώ και χρόνια με μειωμένο κίνδυνο άνοιας. Νέα δεδομένα, όμως, δείχνουν ότι ακόμη και η ίδια η φύση της εργασίας μας μπορεί να παίζει καθοριστικό ρόλο στην προστασία του εγκεφάλου.

«Πολλές μελέτες δείχνουν ότι, αν οι άνθρωποι εργάζονται σε σύνθετες δουλειές κατά τη διάρκεια της ζωής τους, έχουν μικρότερη πιθανότητα να αναπτύξουν άνοια αργότερα», επισημαίνει στη Washington Post η Jinshil Hyun, επίκουρη καθηγήτρια νευρολογίας στο Albert Einstein College of Medicine.

Οι δουλειές που «γυμνάζουν» τον εγκέφαλο

Σύμφωνα με τους ειδικούς, επαγγέλματα με υψηλές νοητικές απαιτήσεις, ακόμη και εκείνα που συνοδεύονται από στρες, ενδέχεται να συμβάλλουν στην καθυστέρηση της εμφάνισης της άνοιας.

Επαγγέλματα όπως:

η διδασκαλία,
οι δημόσιες σχέσεις,
ο προγραμματισμός υπολογιστών
έχουν συνδεθεί με πιθανά οφέλη για την εγκεφαλική υγεία, ενώ άτομα που κάνουν καριέρα σε κλάδους, όπως:

η διοίκηση,
η νομική,
η ιατρική
έχουν επίσης συνδεθεί με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας.

Αντίθετα, πιο επαναλαμβανόμενες εργασίες, όπως αυτές στις μεταφορές, στη διοικητική υποστήριξη και στη βιομηχανία σχετίζονται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.

«Περνάμε το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας μας στη δουλειά, τουλάχιστον οκτώ ώρες την ημέρα. Δηλαδή περίπου το ένα τρίτο του χρόνου μας – και κάποιες φορές περισσότερο», εξηγεί η Naaheed Mukadam, καθηγήτρια ψυχιατρικής στο University College London. «Αυτό αποτελεί μεγάλο μέρος του χρόνου κατά τον οποίο ο εγκέφαλός μας είναι ενεργός και, επομένως, συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη της γνωστικής εφεδρείας» συμπληρώνει.

Η «γνωστική εφεδρεία» αφορά την ικανότητα του εγκεφάλου να αντεπεξέρχεται σε φθορές, αξιοποιώντας εναλλακτικά νευρωνικά δίκτυα.

Πώς η εκπαίδευση προστατεύει τον εγκέφαλο;

Σε πρόσφατη μελέτη της καθηγήτριας, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από σχεδόν 400.000 άτομα, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η άσκηση και το ιατρικό ιστορικό. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο άνοιας, ενώ παράλληλα οδηγεί σε πιο σύνθετες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, ενισχύοντας τη γνωστική υγεία.

Μια διαφορετική μελέτη του 2021 που συμμετείχε η Δρ Hyun συμπέρανε ότι όσοι είχαν αποφοιτήσει από το λύκειο είχαν 26% μεγαλύτερη διάρκεια ζωής χωρίς άνοια σε σύγκριση με όσους δεν είχαν. «Αν οι άνθρωποι ασχολούνται με δραστηριότητες που ενισχύουν τη γνωστική λειτουργία, τότε ο εγκέφαλός τους διαθέτει ένα πιο αποδοτικό νευρωνικό δίκτυο» σημειώνει.

Τι μπορείτε να κάνετε καθημερινά;

Ακόμη και αν η εργασία σας δεν είναι ιδιαίτερα απαιτητική νοητικά, υπάρχουν τρόποι να ενισχύσετε την υγεία του εγκεφάλου σας. Η καθηγήτρια Δρ. Mukadam προτείνει τη δια βίου μάθηση και την ενασχόληση με δραστηριότητες που δίνουν αίσθηση σκοπού, όπως τα χόμπι ή ο εθελοντισμός. Παράλληλα, η διατήρηση κοινωνικών σχέσεων και η επαφή με νέους ανθρώπους συμβάλλουν σημαντικά στη διατήρηση της πνευματικής εγρήγορσης.

Εξίσου σημαντική θεωρείται και η η διατήρηση της πνευματικής δραστηριότητας μετά τη συνταξιοδότηση, καθώς η πρόωρη αποχώρηση από την εργασία ενδέχεται να συνδέεται με χειρότερη γνωστική πορεία.

Μικρές καθημερινές συνήθειες με μεγάλο όφελος

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η κοινωνική δραστηριότητα, η σωματική άσκηση και ακόμη και η χρήση τεχνολογίας, όπως smartphones και tablets, μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της εγκεφαλικής λειτουργίας.

Ακόμη και απλές δραστηριότητες, όπως μια βόλτα στο πάρκο ή μια έξοδος για θέατρο ή κινηματογράφο, μπορούν να προσφέρουν σημαντική πνευματική διέγερση και κοινωνική αλληλεπίδραση.