Τριχόπτωση: Μύθοι και αλήθεια για τα συμπληρώματα που χαρίζουν πυκνά μαλλιά

Περισσότερες τρίχες στη βούρτσα, μαλλιά που χάνουν σταδιακά τον όγκο τους, μια χωρίστρα που φαίνεται ολοένα πιο έντονη. Η τριχόπτωση μπορεί να προκαλέσει έντονη ανησυχία, ιδιαίτερα όταν επιμένει χωρίς προφανή αιτία. Στα ράφια των φαρμακείων και στο διαδίκτυο, δεκάδες συμπληρώματα υπόσχονται να επαναφέρουν την πυκνότητα και τη λάμψη των μαλλιών. Πόσα, όμως, από αυτά μπορούν πράγματι να κάνουν τη διαφορά;

Μιλώντας στη Daily Mail, ειδικοί στη διατροφή και την υγεία των μαλλιών εξηγούν ότι η αποτελεσματικότητα ενός συμπληρώματος εξαρτάται κυρίως από την αιτία της τριχόπτωσης. Η διόρθωση μιας διατροφικής έλλειψης μπορεί να βοηθήσει, αλλά η λήψη επιπλέον βιταμινών δε σημαίνει απαραίτητα ταχύτερη ανάπτυξη των μαλλιών.

Βιταμίνη D: Πότε μπορεί να βοηθήσει

Η βιταμίνη D είναι γνωστή κυρίως για τον ρόλο της στην υγεία των οστών. Συμμετέχει, όμως, και σε διαδικασίες που σχετίζονται με τη λειτουργία των θυλάκων της τρίχας και την ανάπτυξη των μαλλιών. Μελέτες έχουν δείξει ότι γυναίκες με ορισμένες μορφές μη ουλωτικής αλωπεκίας εμφανίζουν συχνότερα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D.

Η διατροφολόγος Amy Burgess αναφέρεται σε μελέτη του 2021, στην οποία το 82,5% των ασθενών με τριχόπτωση παρουσίασε βελτίωση μετά τη λήψη βιταμίνης D. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η βιταμίνη λειτουργεί ως καθολική θεραπεία. Όπως διευκρινίζει η ειδικός, τα στοιχεία δεν είναι αρκετά ισχυρά ή σταθερά ώστε να υποστηρίζουν ότι τα συμπληρώματα βιταμίνης D βελτιώνουν την ανάπτυξη των μαλλιών σε όλους.

Η ειδικός στην υγεία των μαλλιών, Samantha Stewart συμφωνεί ότι η διόρθωση μιας έλλειψης μπορεί να είναι ωφέλιμη, αλλά η επιπλέον λήψη βιταμίνης D είναι απίθανο να προσφέρει ουσιαστικό αποτέλεσμα, όταν τα επίπεδά της είναι ήδη φυσιολογικά. Τους χειμερινούς μήνες, οπότε η ηλιοφάνεια είναι περιορισμένη, οι ενήλικες ενθαρρύνονται να εξετάζουν τη λήψη 400 IU βιταμίνης ημερησίως.

Σίδηρος: Μια συχνή αιτία πίσω από την τριχόπτωση

Αν τα μαλλιά πέφτουν περισσότερο από το συνηθισμένο, μία από τις πιθανές αιτίες είναι τα χαμηλά αποθέματα σιδήρου. Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για τη μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς, συμπεριλαμβανομένων των θυλάκων της τρίχας. Η έλλειψή του μπορεί να συμβάλει στην αυξημένη τριχόπτωση. Μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν οι γυναίκες με έντονη έμμηνο ρύση ή περιοριστικές δίαιτες.

Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση του 2022 σε 36 μελέτες και περισσότερους από 10.000 συμμετέχοντες, διαπίστωσε ότι οι γυναίκες με τριχόπτωση είχαν σημαντικά χαμηλότερα αποθέματα σιδήρου από εκείνες χωρίς αντίστοιχο πρόβλημα. Άλλη ανασκόπηση του 2022 κατέγραψε συχνότερη βελτίωση σε ασθενείς που λάμβαναν συστηματικά συμπληρώματα σιδήρου, ιδιαίτερα όταν υπήρχε διαπιστωμένη έλλειψη.

Αυτό δε σημαίνει ότι πρέπει να παίρνουμε σίδηρο προληπτικά. Η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να προκαλέσει ναυτία, δυσκοιλιότητα, κοιλιακό πόνο και σοβαρότερες επιπλοκές. Μια εξέταση αίματος μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό να διαπιστώσει αν υπάρχει έλλειψη και αν χρειάζεται θεραπεία. Εάν διαπιστωθεί ότι αυτή είναι η αιτία της τριχόπτωσης, θα χρειαστεί αρκετός καιρός για να βελτιωθεί η υγεία των μαλλιών.

Βιταμίνες Β και ψευδάργυρος: Χρειάζονται συμπληρώματα;

Οι βιταμίνες Β2, Β12 και το φυλλικό οξύ συμμετέχουν σε λειτουργίες απαραίτητες για την υγεία των μαλλιών, ενώ ο ψευδάργυρος συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία των θυλάκων. Ελλείψεις αυτών των θρεπτικών συστατικών έχουν συσχετιστεί με τριχόπτωση. Ωστόσο, η δρ. Burgess τονίζει ότι δεν χρειάζεται να καταφεύγουμε αυτομάτως σε ακριβά σκευάσματα. Δημητριακά ολικής άλεσης, αυγά, κρέας και πράσινα φυλλώδη λαχανικά προσφέρουν βιταμίνες του συμπλέγματος Β, ενώ ξηροί καρποί και σπόροι αποτελούν πηγές ψευδαργύρου. Για τους περισσότερους ανθρώπους, μια ισορροπημένη διατροφή αποτελεί την καλύτερη αφετηρία.

MSM και προβιοτικά: Υποσχόμενα, αλλά με περιορισμένα δεδομένα

Ανάμεσα στα συστατικά που εξετάζονται για την υγεία των μαλλιών βρίσκεται το μεθυλοσουλφονυλομεθάνιο (MSM), μια οργανική ένωση που περιέχει θείο. Μικρές μελέτες έχουν καταγράψει βελτιώσεις στον όγκο και τη λάμψη των μαλλιών μετά από λήψη 1.000 – 3.000 mg ημερησίως για αρκετούς μήνες. Σε άλλη μελέτη, συμπλήρωμα που περιείχε MSM συνδέθηκε με βελτίωση της ανάπτυξης, του όγκου και της ευθραυστότητας των μαλλιών.

Ερευνητικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα προβιοτικά. Ανάλυση του 2024 υποδεικνύει ότι ορισμένα βακτήρια ενδέχεται να συμμετέχουν στη διατήρηση υγιών θυλάκων και στις φάσεις ανάπτυξης της τρίχας. Απαιτούνται, ωστόσο, περισσότερες μελέτες για να επιβεβαιωθεί η πιθανή επίδραση των προβιοτικών.

Μινοξιδίλη: Η θεραπεία με την ισχυρότερη τεκμηρίωση

Σε αντίθεση με πολλά συμπληρώματα, η τοπική μινοξιδίλη συγκαταλέγεται στις θεραπείες με ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση για την τριχόπτωση. Εφαρμόζεται στο τριχωτό της κεφαλής, σε μορφή διαλύματος ή αφρού, και μπορεί να επιβραδύνει την απώλεια μαλλιών και να ενισχύσει την επανεμφάνισή τους.

Όπως εξηγεί η Samantha Stewart, πρόκειται για μία από τις καλύτερα μελετημένες επιλογές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι λειτουργεί σε όλες τις γυναίκες ή ότι αποκαθιστά πλήρως την προηγούμενη πυκνότητα. Τα αποτελέσματα απαιτούν υπομονή. Ορισμένοι παρατηρούν βελτίωση μέσα σε λίγους μήνες, αλλά συχνά χρειάζονται 6–12 μήνες για την ουσιαστική αξιολόγηση της θεραπείας. Επιπλέον, η διακοπή της οδηγεί συνήθως σε σταδιακή απώλεια των μαλλιών που διατηρήθηκαν ή αναπτύχθηκαν χάρη στη χρήση της. Πιθανές παρενέργειες είναι ο ερεθισμός του τριχωτού, η ανεπιθύμητη τριχοφυΐα στο πρόσωπο και η προσωρινή αύξηση της τριχόπτωσης τις πρώτες εβδομάδες.

Υπάρχει και η επιλογή της δια του στόματος μινοξιδίλης, η οποία, όμως, απαιτεί ιατρική αξιολόγηση και παρακολούθηση. Μπορεί να προκαλέσει ζάλη, κατακράτηση υγρών, αίσθημα παλμών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σοβαρές καρδιαγγειακές επιπλοκές.

Βιοτίνη: Η δημοφιλής, αλλά συχνά περιττή βιταμίνη

Η βιοτίνη, γνωστή και ως βιταμίνη Β7, αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα συστατικά των συμπληρωμάτων για τα μαλλιά. Συμμετέχει σε σημαντικές μεταβολικές διεργασίες και η ανεπάρκειά της μπορεί να συνδέεται με λεπτά, εύθραυστα μαλλιά και αυξημένη τριχόπτωση.

Ωστόσο, η πραγματική έλλειψη βιοτίνης είναι σπάνια. Για όσους προσλαμβάνουν επαρκείς ποσότητες μέσω της διατροφής, δεν υπάρχουν πειστικά στοιχεία ότι η επιπλέον λήψη της κάνει τα μαλλιά να μεγαλώνουν γρηγορότερα ή να γίνονται πυκνότερα. «Το γεγονός ότι ένα θρεπτικό συστατικό είναι απαραίτητο για υγιή μαλλιά δε σημαίνει ότι η μεγαλύτερη πρόσληψή του θα επιταχύνει την ανάπτυξή τους», υπογραμμίζει η Stewart.

Υπάρχει, μάλιστα, κι ένας κίνδυνος: Οι υψηλές δόσεις βιοτίνης μπορούν να αλλοιώσουν τα αποτελέσματα ορισμένων εργαστηριακών εξετάσεων, μεταξύ των οποίων εξετάσεις για τη λειτουργία του θυρεοειδούς και τη διάγνωση εμφράγματος. Γι’ αυτό, όσοι λαμβάνουν συμπληρώματα βιοτίνης πρέπει να ενημερώνουν τον γιατρό και το εργαστήριο πριν από αιματολογικές εξετάσεις.

Τι αξίζει τελικά να κάνουμε;

Το βασικό συμπέρασμα των ειδικών είναι ότι δεν υπάρχει ένα συμπλήρωμα που αντιμετωπίζει κάθε μορφή τριχόπτωσης. Η βιταμίνη D, ο σίδηρος και άλλα θρεπτικά συστατικά μπορούν να βοηθήσουν όταν υπάρχει πραγματική ανεπάρκεια. Αντίθετα, η αλόγιστη λήψη συμπληρωμάτων δεν εγγυάται καλύτερα αποτελέσματα και ενδέχεται να κρύβει κινδύνους.

Εξίσου σημαντικό είναι να εντοπιστεί η αιτία της τριχόπτωσης, η οποία μπορεί να σχετίζεται με κληρονομικότητα, ορμονικές μεταβολές, στρες, διατροφικές ελλείψεις ή άλλα προβλήματα υγείας.

Όταν η απώλεια μαλλιών είναι έντονη, επίμονη ή εμφανίζεται ξαφνικά, η αξιολόγηση από δερματολόγο αποτελεί το ουσιαστικότερο πρώτο βήμα. Γιατί, τελικά, η σωστή αντιμετώπιση της τριχόπτωσης δεν ξεκινά από το ράφι με τα συμπληρώματα, αλλά από τη σωστή διάγνωση.

ygeiamou.gr