Οι 7 ιατρικές ανακαλύψεις του 2024 που δίνουν ελπίδες

Το 2024 ήταν μια συναρπαστική χρονιά όσον αφορά στις ιατρικές ανακαλύψεις. Ενώ τα άλματα στην τεχνητή νοημοσύνη και τα υπολογιστικά εργαλεία βρέθηκαν στο επίκεντρο, υπήρχαν πολλές άλλες πρωτοποριακές και συναρπαστικές ανακαλύψεις στη βιολογία και την ιατρική επιστήμη.

Μεταμοσχεύσεις νεφρού από χοίρο σε άνθρωπο. Μια εξέταση αίματος για το Αλτσχάιμερ. Αντισύλληψη χωρίς ιατρική συνταγή. Αυτές ήταν μόνο μερικές από τις προόδους στην υγεία και την ιατρική το 2024.

Για παράδειγμα, οι επιστήμονες έμαθαν πώς να αντικαθιστούν τις καρδιακές βαλβίδες που μπορούν να εμφανιστούν με την ηλικία. Ανέπτυξαν εξετάσεις αίματος που μπορούν να ανιχνεύσουν εύκολα μια ασθένεια που επηρεάζει ένα στα εννέα άτομα άνω των 65 ετών. Και πλησιάσαμε στο να κατανοήσουμε γιατί οι γυναίκες είναι πιο ευάλωτες σε μια σειρά από αυτοάνοσα νοσήματα.

Επτά από τις πιο αξιοσημείωτες ιατρικές ανακαλύψεις το 2024

1. Αντισυλληπτικό χάπι χωρίς ιατρική συνταγή
2. Αντικατάσταση καρδιακών βαλβίδων που συνεχίζουν να αναπτύσσονται
3. Οι γιατροί μεταμόσχευσαν όργανα από χοίρους σε ανθρώπους
4. Εξέταση αίματος για την ανίχνευση της νόσου Αλτσχάιμερ
5. Ένα εμβόλιο για COVID-19 και γρίπη
6. Καλύτερη κατανόηση του γιατί οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν αυτοάνοσα νοσήματα
7. Φάρμακο για τη μείωση του κινδύνου αλλεργικών αντιδράσεων στα φιστίκια

1. Αντισυλληπτικό χάπι χωρίς ιατρική συνταγή
Φέτος το πρώτο αντισυλληπτικό χάπι χωρίς ιατρική συνταγή έγινε διαθέσιμο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) είχε εγκρίνει το από του στόματος φάρμακο, που εντάσσεται στην κατηγορία των προγεστινών, πέρυσι και είναι πλέον διαθέσιμο σε οποιονδήποτε ανεξαρτήτως ηλικίας, ασφαλιστικής κάλυψης ή επίσκεψης σε γιατρό.

Σε αντίθεση με τα κανονικά συνδυαστικά αντισυλληπτικά χάπια που περιέχουν δύο γυναικείες ορμόνες, οιστρογόνα και προγεστερόνη, αυτό περιέχει μόνο προγεστίνη, ένα συνθετικό μιμητικό της προγεστερόνης. Τα χάπια μόνο με προγεστίνη έχουν γενικά λιγότερες παρενέργειες και μπορούν να ληφθούν ακόμη και από γυναίκες που θηλάζουν, έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση ή ιστορικό θρόμβων αίματος.

2. Αντικατάσταση καρδιακών βαλβίδων που συνεχίζουν να αναπτύσσονται
Σε μια πρώτη στο είδος της, μερική μεταμόσχευση καρδιάς, οι γιατροί έδωσαν σε ένα αγοράκι που γεννήθηκε με ελαττωματικές καρδιακές βαλβίδες ένα σύνολο καινούργιων βαλβίδων που συνεχίζουν να αναπτύσσονται μαζί του.

Αν και η χειρουργική επέμβαση για την αντικατάσταση ελαττωματικών καρδιακών βαλβίδων με μηχανικά ή βιολογικά υποκατάστατα υπάρχει εδώ και πάνω από 60 χρόνια, οι βαλβίδες αντικατάστασης δεν αναπτύσσονται ούτε επισκευάζονται μόνες τους ή, στην περίπτωση των μηχανικών βαλβίδων, οι ασθενείς πρέπει να παίρνουν φάρμακα για το υπόλοιπο της ζωής τους για να αποτρέψουν την πήξη του αίματος.

Σε αυτή τη νέα χειρουργική επέμβαση, ωστόσο, στο μωρό δόθηκαν οι βαλβίδες της καρδιάς από ένα βρέφος που είχε βαλβίδες και αρτηρίες που λειτουργούσαν σωστά αλλά χρειαζόταν πλήρη μεταμόσχευση καρδιάς. Επειδή οι μεταμοσχευμένες βαλβίδες ήταν ζωντανές, συνέχισαν να αναπτύσσονται και να επισκευάζονται ακριβώς όπως μια μεταμοσχευμένη καρδιά.

Εξέταση αίματος ανιχνεύει τη νόσο Αλτσχάιμερ 15 χρόνια πριν από την εμφάνιση συμπτωμάτων

3. Οι γιατροί μεταμόσχευσαν όργανα από χοίρους σε ανθρώπους
Φέτος, οι γιατροί μεταμόσχευσαν με επιτυχία πολλά όργανα από χοίρους σε ανθρώπους -μια σημαντική ανακάλυψη που θα μπορούσε να ανοίξει νέες δυνατότητες για τους ανθρώπους που μαραζώνουν στις λίστες αναμονής μεταμοσχεύσεων. Αρκετές από αυτές τις διαδικασίες αφορούσαν το νεφρό, το οποίο είναι το πιο κοινό όργανο που χρειάζεται μεταμόσχευση με τη ζήτηση να αυξάνεται λόγω της αύξησης των ποσοστών νεφρικής νόσου τελικού σταδίου.

Πρώτον, χειρουργοί στη Βοστώνη έδωσαν σε έναν 62χρονο άνδρα ένα νεφρό από χοίρο, το οποίο είχε τροποποιηθεί γενετικά για να αφαιρέσει επιβλαβή γονίδια χοίρου και είχαν προστεθεί ανθρώπινα γονίδια για τη βελτίωση της συμβατότητας. Οι επιστήμονες αδρανοποίησαν επίσης τους ιούς των χοίρων για να εξαλείψουν κάθε κίνδυνο μόλυνσης στους ανθρώπους. Στη συνέχεια, γιατροί στη Νέα Υόρκη μεταμόσχευσαν δύο νεφρούς χοίρου και θύμου αδένα για να αποτρέψουν την απόρριψη.

Στο πιο πειραματικό μέτωπο, γιατροί στην Κίνα μεταμόσχευσαν επίσης ένα συκώτι χοίρου σε ένα κλινικά νεκρό άτομο. Το ήπαρ συνέχισε να παράγει χολή κατά τη διάρκεια της μελέτης 10 ημερών.

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη πολλά να μάθουμε πριν αυτές οι μεταμοσχεύσεις μεταξύ των ειδών, που ονομάζονται ετερόλογη μεταμόσχευση, γίνουν κοινές. Κανένας από τους ασθενείς δεν έζησε για πολύ μετά τη λήψη των οργάνων χοίρου, αν και πέθαναν από άσχετους λόγους. Η έρευνα δείχνει ότι η απόρριψη οργάνων ζώων περνά από μια πολύ διαφορετική διαδικασία από όσα απορρίπτονται από έναν άνθρωπο δότη, επομένως οι επιστήμονες δεν έχουν ξεπεράσει όλα τα εμπόδια.

4. Εξέταση αίματος για την ανίχνευση της νόσου Αλτσχάιμερ
Επιστήμονες στη Σουηδία ανέπτυξαν μια εξέταση αίματος που μπορεί να εντοπίσει τη νόσο Αλτσχάιμερ σε ηλικιωμένους ενήλικες με περίπου 90% ακρίβεια.

Επί του παρόντος, η ακριβής διάγνωση της νόσου απαιτεί είτε δείγμα εγκεφαλονωτιαίου υγρού είτε απεικόνιση εγκεφάλου με σάρωση PET. Ωστόσο, αυτές οι διαγνωστικές εξετάσεις δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν σε κλινικές πρωτοβάθμιας περίθαλψης, όπου ένας γιατρός συνήθως βλέπει πρώτα ένα άτομο με γνωστικά προβλήματα.

Το νέο τεστ, PrecivityAD2, μετρά την αναλογία πολλαπλών βασικών βιοδεικτών της νόσου Αλτσχάιμερ στο αίμα. Νωρίτερα φέτος, οι ειδικοί δήλωσαν στο National Geographic ότι το τεστ θα μπορούσε να επεκτείνει την πρόσβαση στις δοκιμές και να επιταχύνει τη διάγνωση, επιτρέποντας στους ανθρώπους να ξεκινήσουν τη θεραπεία νωρίτερα. Ωστόσο, ο FDA δεν έχει ακόμη εγκρίνει αυτό το τεστ.

5. Ένα εμβόλιο για COVID-19 και γρίπη
Είναι αρκετά δύσκολο να κάνεις τους ανθρώπους να κάνουν ένα εμβόλιο πόσο μάλλον να κάνουν τα εμβόλια για την COVID-19 και τη γρίπη κάθε χρόνο. Ωστόσο, ένα συνδυαστικό εμβόλιο που μπορεί να προστατεύσει τόσο από την COVID-19 όσο και από τη γρίπη θα μπορούσε να είναι διαθέσιμο ήδη από το 2025.

Γιατί οι γυναίκες εμφανίζουν περισσότερα αυτοάνοσα νοσήματα – Τα συμπληρώματα που προστατεύουν

Ένα εμβόλιο RNA που δοκιμάστηκε από τη Moderna έδειξε καλύτερη ανοσολογική απόκριση από τα μεμονωμένα εμβόλια, με παρόμοια μέτρα ασφάλειας και ανοχής κατά τη διάρκεια δοκιμών. Ωστόσο, ένα άλλο εμβόλιο RNA από την BioNTech και την Pfizer δεν παρείχε πλήρη προστασία κατά της γρίπης, ενώ οι κλινικές δοκιμές για ένα τρίτο σύνθετο εμβόλιο COVID-γρίπης από τη Novavax, καθυστέρησαν λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια, που αργότερα διαπιστώθηκε ότι δεν σχετίζονται με το εμβόλιο.

Φέτος σημειώθηκε επίσης πρόοδος στον τρόπο με τον οποίο διαγιγνώσκουμε και τις δύο αυτές ασθένειες που προκαλούνται από διαφορετικούς ιούς αλλά με αλληλοεπικαλυπτόμενα συμπτώματα. Τον Οκτώβριο, ο FDA ενέκρινε ένα γρήγορο τεστ χωρίς ιατρική συνταγή που μπορεί να ανιχνεύσει τόσο την COVID-19 όσο και τη γρίπη. Το τεστ τρία σε ένα μπορεί να ανιχνεύσει την παρουσία ιικών πρωτεϊνών τόσο από τΗν COVID-19 όσο και από τη γρίπη Α και Β σε ρινικά επιχρίσματα σε 15 λεπτά.

Ωστόσο, όπως και άλλα rapid test αντιγόνου, εάν κάποιος βγει αρνητικός αλλά συνεχίζει να έχει πυρετό, βήχα ή δύσπνοια, θα πρέπει να απευθυνθεί σε γιατρό για να αποκλείσει ένα πιθανό ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα.

6. Καλύτερη κατανόηση του γιατί οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν αυτοάνοσα νοσήματα
Τα αυτοάνοσα νοσήματα, όπως ο λύκος και η ρευματοειδής αρθρίτιδα, εμφανίζονται σε συντριπτική πλειοψηφία στις γυναίκες. Στην πραγματικότητα, οι γυναίκες αποτελούν πάνω από το 78% όλων των περιπτώσεων αυτοάνοσων ασθενειών, οι οποίες χαρακτηρίζονται από την επίθεση του ανοσοποιητικού συστήματος στον εαυτό του. Και οι λόγοι είναι άγνωστοι.

Αλλά οι επιστήμονες ανακάλυψαν φέτος ότι μπορεί να ευθύνεται ένας ελαττωματικός μηχανισμός που υποτίθεται ότι απενεργοποιεί ένα από τα δύο χρωμοσώματα Χ μιας γυναίκας. Οι άνδρες έχουν ένα χρωμόσωμα Χ, αλλά οι γυναίκες έχουν δύο. Δεδομένου ότι χρειαζόμαστε μόνο ένα λειτουργικό χρωμόσωμα Χ, κανονικά το δεύτερο χρωμόσωμα «σιγεί» σε όλα τα κύτταρα του σώματος.

Η νέα έρευνα προτείνει ότι μια πρωτεΐνη που αδρανοποιεί το χρωμόσωμα Χ μπορεί να προκαλέσει αυτοάνοσα νοσήματα. Οι ειδικοί είπαν στο National Geographic νωρίτερα φέτος ότι ενώ οι μηχανισμοί που συνδέονται με την αδρανοποίηση του χρωμοσώματος Χ φαίνεται να εξηγούν τις διαφορές φύλου σε ορισμένες αυτοάνοσες ασθένειες, χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να κατανοηθούν οι επιπτώσεις της.

7. Φάρμακο για τη μείωση του κινδύνου αλλεργικών αντιδράσεων στα φιστίκια
Ο FDA ενέκρινε ένα φάρμακο, το omalizumab, για χρήση σε άτομα ηλικίας ενός έτους και άνω για τη μείωση του κινδύνου αλλεργικών αντιδράσεων στα φιστίκια και σε άλλα τρόφιμα -μια ανακούφιση για πολλούς γονείς. Περισσότεροι από ένας στους 10 ανθρώπους στις ΗΠΑ έχουν τροφική αλλεργία και είναι πιο συχνή στα παιδιά, ιδιαίτερα στα νήπια και στα βρέφη.

Μια αντίδραση μπορεί να συμβεί μέσα σε λίγα λεπτά ή ώρες μετά την κατανάλωση μιας αλλεργιογόνου τροφής και τα συμπτώματα μπορεί να κυμαίνονται από ήπια έως απειλητικά για τη ζωή. Αυτό το φάρμακο χρησιμοποιείται από το 2003 για τη θεραπεία του μέτριου έως σοβαρού αλλεργικού άσθματος σε ενήλικες και εφήβους.

Τροφικές αλλεργίες στα παιδιά: Προλαμβάνονται όταν τα βρέφη τρώνε αυγά και φιστίκια σύμφωνα με Βρετανική μελέτη

Νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε φέτος έδειξε ότι το omalizumab μπορεί επίσης να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο τροφικής αλλεργίας στα φιστίκια και σε άλλα τρόφιμα μετά από περίπου τέσσερις μήνες θεραπείας. Ωστόσο, το φάρμακο, που χορηγείται ενέσιμα κάθε δύο ή τέσσερις εβδομάδες, δεν θεραπεύει τις τροφικές αλλεργίες και οι ασθενείς πρέπει να συνεχίσουν να αποφεύγουν τροφές με αλλεργιογόνα.