Ύπνος : Τι ισχύει και τι όχι – Οι πιο "γνωστοί" μύθοι

Ο ύπνος έχει τεράστια επίδραση στην υγεία μας. Βοηθά τον εγκέφαλό μας να λειτουργεί σωστά, προστατεύει από τις καρδιοπάθειες και υποστηρίζει το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Χωρίς ύπνο, δεν θα μπορούσαμε να επιβιώσουμε.

Παρότι ο ύπνος είναι μία από τις σημαντικότερες λειτουργίες για τη σωματική και ψυχική υγεία, σπάνια διδασκόμαστε από μικρή ηλικία πώς επηρεάζει τον οργανισμό μας και ποιες συνήθειες βοηθούν πραγματικά έναν ποιοτικό ύπνο.

Για να βοηθήσουν το κοινό να κατανοήσει καλύτερα τι σημαίνει υγιής ύπνος, ερευνητές εντόπισαν ορισμένους από τους πιο διαδεδομένους μύθους γύρω από τον ύπνο και εξήγησαν τι πραγματικά ισχύει.

Οι ειδικοί εξηγούν ορισμένους από αυτούς τους μύθους και μοιράζονται χρήσιμες συμβουλές για καλύτερο ύπνο.

Μύθος 1. Δεν έχει σημασία ποια ώρα της ημέρας κοιμάστε

Δυστυχώς, η ώρα της ημέρας παίζει σημαντικό ρόλο στον ύπνο. Ο κιρκάδιος ρυθμός μας, δηλαδή το εσωτερικό σύστημα που ρυθμίζει την παραγωγή της μελατονίνης, επηρεάζεται άμεσα από το φυσικό φως. Όταν ανατέλλει ο ήλιος και εκτιθέμεθα στο φως της ημέρας, η παραγωγή μελατονίνης μειώνεται και το σώμα περνά σε κατάσταση εγρήγορσης. Αντίθετα, το σκοτεινό περιβάλλον βοηθά τον οργανισμό να εκκρίνει μελατονίνη και να προετοιμαστεί για ύπνο.

Για αυτόν τον λόγο, οι άνθρωποι που εργάζονται συστηματικά σε νυχτερινές βάρδιες ή εκτός του συνηθισμένου ωραρίου εμφανίζουν συχνότερα προβλήματα υγείας. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Occupational Medicine έδειξε ότι γιατροί και νοσηλευτές με τέτοια ωράρια είχαν αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης προβλημάτων όπως διαβήτης και καρκίνος του μαστού.

Επειδή πολλοί εργαζόμενοι αναγκάζονται να κοιμούνται μέσα στην ημέρα, οι ειδικοί προτείνουν να προστατεύουν όσο μπορούν τον οργανισμό τους από το έντονο πρωινό φως μετά τη βάρδια. Για παράδειγμα, αποφεύγοντας το έντονο ηλιακό φως προς το τέλος της βάρδιας, φορώντας γυαλιά ηλίου κατά την επιστροφή στο σπίτι. Να κοιμούνται επίσης σε δωμάτιο με πολύ χοντρές κουρτίνες συσκότισης.

Μύθος 2. Μία νύχτα κακού ύπνου θα έχει μόνιμες συνέπειες

Ο ύπνος δεν μπορεί να είναι τέλειος κάθε βράδυ. Κατά καιρούς όλοι δυσκολευόμαστε να κοιμηθούμε, ιδιαίτερα μετά από μια αγχωτική ημέρα. Η στέρηση ύπνου για τουλάχιστον 24 ώρες μπορεί να προκαλέσει βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις, όπως μειωμένη προσοχή ή αυξημένη αρτηριακή πίεση. Ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτά συνήθως υποχωρούν όταν το σώμα ξεκουραστεί και κοιμηθεί επαρκώς τις επόμενες ημέρες.

Για αυτόν τον λόγο, μία κακή νύχτα ύπνου δεν σημαίνει καταστροφή. Το σημαντικό είναι να επιστρέψετε όσο γίνεται πιο γρήγορα στη φυσιολογική ρουτίνα ύπνου σας.

Μύθος 3. Το να μπορείτε να κοιμηθείτε οποτεδήποτε και οπουδήποτε είναι καλό σημάδι

Πολλοί πιστεύουν ότι ένας άνθρωπος που αποκοιμιέται αμέσως, κοιμάται καλά και ξεκουράζεται σωστά. Στην πραγματικότητα, ο ύπνος είναι μια διαδικασία. Ένας ξεκούραστος και υγιής άνθρωπος χρειάζεται συνήθως περίπου 15 έως 20 λεπτά για να αποκοιμηθεί.

Η άμεση υπνηλία μπορεί να αποτελεί ένδειξη χρόνιας στέρησης ύπνου. Είναι αντίστοιχο με κάποιον που πεινά υπερβολικά και τρώει αμέσως μεγάλες ποσότητες φαγητού. Συχνά δείχνει ότι ο οργανισμός δεν λαμβάνει αυτό που χρειάζεται.

Μύθος 4. Μπορείτε να λειτουργείτε με λιγότερες από πέντε ώρες ύπνου

Σε μια κοινωνία που συνδέει την εξάντληση με την παραγωγικότητα, αρκετοί λένε με υπερηφάνεια ότι χρειάζονται μόνο λίγες ώρες ύπνου. Ωστόσο, οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται περίπου επτά έως εννέα ώρες ύπνου κάθε βράδυ. Σε αυτή τη διάρκεια παρατηρούνται τα καλύτερα αποτελέσματα για την καρδιά, τον εγκέφαλο και τη συνολική υγεία όσο μεγαλώνουμε.

Ο ύπνος λιγότερο από επτά ώρες τη νύχτα συνδέεται με αύξηση βάρους, παχυσαρκία, διαβήτη και υπέρταση. Παράλληλα, η έλλειψη ύπνου επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα, μειώνει την απόδοση και αυξάνει την πιθανότητα λαθών στην καθημερινότητα. Ένδειξη ότι κοιμάστε αρκετά είναι να ξυπνάτε ανανεωμένοι, να έχετε ενέργεια μέσα στην ημέρα και να μη νιώθετε συνεχώς την ανάγκη για καφέ ή ενεργειακά ποτά.

Μύθος 5. Η τηλεόραση είναι καλός τρόπος χαλάρωσης πριν από τον ύπνο

Πολλοί άνθρωποι συνηθίζουν να χαλαρώνουν πριν από τον ύπνο βλέποντας τηλεόραση ή σειρά. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το κρεβάτι καλό είναι να συνδέεται κυρίως με τον ύπνο και όχι με άλλες δραστηριότητες.

Ρόλο παίζει επίσης τόσο ο χρόνος μπροστά στην οθόνη όσο και το περιεχόμενο που παρακολουθούμε. Αγχωτικά προγράμματα, όπως οι βραδινές ειδήσεις, μπορεί να αυξήσουν τα επίπεδα της κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες, και να δυσκολέψουν τη χαλάρωση του οργανισμού πριν από τον ύπνο. Από την άλλη πλευρά, εάν μια ήρεμη και γνώριμη σειρά αποτελεί μέρος της βραδινής σας ρουτίνας και σας βοηθά να χαλαρώνετε, δεν χρειάζεται απαραίτητα να τη σταματήσετε. Εάν κοιμάστε καλά και η ρουτίνα σας λειτουργεί, δεν υπάρχει λόγος να την αλλάξετε.

Παράλληλα, ηλεκτρονικές συσκευές όπως το κινητό ή ένας φορητός υπολογιστής κρατούν τον εγκέφαλο σε εγρήγορση, ενώ συσκευές που εκπέμπουν και θερμότητα μπορούν να δυσκολέψουν ακόμη περισσότερο τον ύπνο. Το σώμα χρειάζεται να παραμένει δροσερό όσο πλησιάζει η ώρα του ύπνου, γι’ αυτό το υπνοδωμάτιο καλό είναι να μην είναι πολύ ζεστό.

Μύθος 6. Η άσκηση λίγο πριν από τον ύπνο διαταράσσει τον ύπνο

Για πολλά χρόνια επικρατούσε η άποψη ότι η άσκηση κοντά στην ώρα του ύπνου βλάπτει τον ύπνο επειδή αυξάνει τη θερμοκρασία του σώματος, τους παλμούς της καρδιάς και την αδρεναλίνη.

Ωστόσο, οι διαθέσιμες έρευνες δεν δείχνουν ξεκάθαρα ότι αυτό ισχύει. Αντίθετα, αρκετές μελέτες δείχνουν ότι η άσκηση και ο ύπνος ωφελούν αμοιβαία το ένα το άλλο. Οι άνθρωποι που γυμνάζονται συστηματικά φαίνεται να κοιμούνται καλύτερα. Η άσκηση βοηθά επίσης στη μείωση του στρες, που αποτελεί μία από τις βασικότερες αιτίες δυσκολιών στον ύπνο.

Για αυτόν τον λόγο, ακόμη και η βραδινή άσκηση μπορεί να είναι ωφέλιμη, ιδιαίτερα εάν αυτή είναι η μοναδική ώρα της ημέρας που διαθέτει κάποιος για γυμναστική.

ertnews