Εξοικονόμηση νερού έως και 20% με την υπόγεια άρδευση

Η διαχείριση του νερού κρίνεται ως ένα από τα μείζονα ζητήματα της γεωργίας μιας και οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής είναι φανερές, ελάχιστες βροχοπτώσεις, ανομβρία, μείωση επιπέδου του υδροφόρου ορίζοντα και σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες είναι καταστροφικές.

Σημαντικό βήμα σημειώθηκε στην περιοχή της Βαλένθια με την εφαρμογή ενός συστήματος υπόγειας άρδευσης στην ελαιοκαλλιέργεια. Το σύστημα αυτό εφαρμόστηκε στο συνεταιρισμό Viver και παρατηρήθηκε εξοικονόμηση νερού της τάξεως έως και 20% χωρίς να επηρεάζεται η παραγωγή ή/και η ποιότητα του εξαιρετικού παρθένου ελαιόλαδου. Η καινοτομία αυτή αποτελεί μέρος του ευρωπαϊκού έργου HANDYWATER, το οποίο χρηματοδοτείται από την πρόσκληση υποβολής προτάσεων PRIMA 2020 και συντονίζεται από τον Δρ Juan Gabriel Pérez, από τη Μονάδα Άρδευσης του Ινστιτούτου Αγροτικής Έρευνας της Βαλένθια (IVIA). Στόχος είναι η εισαγωγή προηγμένων τεχνολογιών άρδευσης σε μικροκαλλιεργητές για τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της κερδοφορίας των καλλιεργειών.

Οι ελαιώνες αποτελούν τη δεύτερη σημαντικότερη καλλιέργεια στην περιοχή της Βαλένθια από άποψη έκτασης, με 93.741 εκτάρια και έπεται από την καλλιέργεια εσπεριδοειδών. Η καλλιέργεια αυτή, χαρακτηρίζεται από τη δομή των μικρών εκμεταλλεύσεων που οι ελαιοπαραγωγοί κυμαίνονται περίπου στους 63.000 και αποτελεί ζωτικής σημασίας για την παραμονή και εγκατάσταση του αγροτικού πληθυσμού στις ελαιοπαραγωγικές περιοχές. Η αυξανόμενη ζήτηση και αξία του ελαιόλαδου ενθάρρυνε την υιοθέτηση συστημάτων άρδευσης, τριπλασιάζοντας τις αποδόσεις, συγκεκριμένα από τις 1.063 kg/στρέμμα έφθασε τις 3.214 kg/στρέμμα, στα αρδευόμενα αγροτεμάχια.

Μεταξύ 2022 και 2023, πραγματοποιήθηκαν μελέτες σε ένα πιλοτικό αγροτεμάχιο με ελαιώνες της γηγενής ποικιλίας Serrana, που ανήκουν στον συνεταιρισμό Viver. Συγκρίθηκαν δύο συστήματα άρδευσης: η επιφανειακή στάγδην άρδευση και η υπόγεια στάγδην άρδευση, εφαρμόζοντας κριτήρια προγραμματισμού με βάση την άρδευση ακριβείας για την κάλυψη του 100% των αναγκών της καλλιέργειας.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το σύστημα υπόγειας άρδευσης κατάφερε να μειώσει την κατανάλωση νερού κατά 20% σε συγκριτικά με την επιφανειακή άρδευση, εξαιτίας της μειωμένης εξάτμισης και της χρήσης αισθητήρων υγρασίας εδάφους. Παρά την εξοικονόμηση αυτή, η παραγωγή ελαιόλαδου παρέμεινε σταθερή. Το 2023, έτος με υψηλό φορτίο παραγωγής, τα δέντρα που αρδεύτηκαν με το υπόγειο σύστημα παρήγαγαν κατά μέσο όρο 20,6 Kg ελιές/δέντρο, παρόμοιες με τις αποδόσεις που επιτεύχθηκαν με την επιφανειακή άρδευση. Επιπλέον, η ποιότητα του ελαιόλαδου δεν επηρεάστηκε, και όλα τα ελαιόλαδα χαρακτηρίστηκαν ως εξαιρετικό παρθένο και η μέση οξύτητα κυμάνθηκε περίπου στο 0,07% και η περιεκτικότητα σε ελαϊκό οξύ περίπου στο 73%.

Η εφαρμογή αυτών των καινοτόμων συστημάτων άρδευσης δύναται να αποτελέσει βασικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της κλιματικής αλλαγής και της λειψυδρίας, εξασφαλίζοντας την οικονομική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα της ελαιοκαλλιέργειας τόσο στην περιοχή της Βαλένθια όσο και στις υπόλοιπες ελαιοπαραγωγικές περιοχές.

Πηγή: Oleorevista.com