ΚΟ ΠΑΣΟΚ: Σε ασφυξία ο πρωτογενής τομέας-Καθυστερήσεις πληρωμών, αστοχίες στο ΟΣΔΕ και αβεβαιότητα για χιλιάδες παραγωγούς

Ερώτηση προς τα Υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κατέθεσε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, αναδεικνύοντας τα σοβαρά προβλήματα που έχουν προκύψει στη λειτουργία του ΟΣΔΕ, στις πληρωμές του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023–2027 και συνολικά στην εφαρμογή των αγροτικών παρεμβάσεων που αφορούν χιλιάδες παραγωγούς σε ολόκληρη τη χώρα. Την εν λόγω Ερώτηση συνυπογράφει και η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη.

Η κοινοβουλευτική παρέμβαση αποτυπώνει με ιδιαίτερα έντονο τρόπο την εικόνα απορρύθμισης που επικρατεί σήμερα στον πρωτογενή τομέα, τονίζοντας ότι: «Η παρατεταμένη εκκρεμότητα στις πληρωμές δράσεων και παρεμβάσεων του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης και του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027, σε συνδυασμό με τα σοβαρά προβλήματα που έχουν ανακύψει στη λειτουργία του ΟΣΔΕ και στους διοικητικούς και γεωχωρικούς ελέγχους, προκαλούν έντονη αναστάτωση σε αγρότες, κτηνοτρόφους, μελισσοκόμους, γεωπόνους και φορείς υποστήριξης του πρωτογενούς τομέα».

Η Ερώτηση επισημαίνει ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε διαδικαστικές καθυστερήσεις, αλλά έχει πλέον άμεσες επιπτώσεις στη βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και της πραγματικής οικονομίας στην περιφέρεια: «Η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει σε σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας τόσο στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις όσο και στις γεωπονικές επιχειρήσεις, με άμεσες επιπτώσεις στην υλοποίηση επενδύσεων, στην κάλυψη λειτουργικών αναγκών και στη δυνατότητα συνέχισης παραγωγικών δραστηριοτήτων».

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο γεγονός ότι τα προβλήματα αποτυπώνονται πλέον και σε επίσημα έγγραφα του ίδιου του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται: «Το πρόβλημα αποτυπώνεται πλέον και θεσμικά, καθώς η ίδια η Γενική Γραμματεία Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του ΥΠΑΑΤ, με το υπ’ αριθμ. 11018/16.01.2026 έγγραφό της σχετικά με τη “Διαδικασία συνέχισης πράξεων ΠΑΑ 2014-2022 στο ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027”, αναγνωρίζει ότι απαιτείται μεταφορά μεγάλου αριθμού ανειλημμένων υποχρεώσεων στο νέο πλαίσιο χρηματοδότησης, συνολικής δημόσιας δαπάνης άνω των 636 εκατ. ευρώ»

Η Ερώτηση αναδεικνύει ότι ακόμη και μέσα από τα επίσημα διοικητικά έγγραφα προκύπτει εικόνα αβεβαιότητας και κινδύνου για έργα και παρεμβάσεις: «Στο ίδιο έγγραφο γίνεται ειδική αναφορά στην ανάγκη διαχωρισμού μεταξύ πράξεων που θα συνεχιστούν, πράξεων που θα ολοκληρωθούν εντός του ΠΑΑ και πράξεων που ενδέχεται να απενταχθούν ή να οδηγηθούν σε διαδικασίες διορθώσεων και ανακτήσεων».

Παράλληλα, η κοινοβουλευτική παρέμβαση περιγράφει ένα εκτεταμένο πλέγμα προβλημάτων που επηρεάζει ολόκληρο τον αγροτικό κόσμο: «Επαγγελματικοί και επιστημονικοί φορείς του αγροτικού χώρου καταγράφουν σειρά σοβαρών προβλημάτων σχετικά με τις καθυστερήσεις πληρωμών στα Σχέδια Βελτίωσης και στους Νέους Αγρότες, τις εκκρεμότητες στις παρεμβάσεις βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας, τις ασυμβατότητες οικολογικών σχημάτων, τους ελέγχους monitoring, την απόρριψη επιλέξιμων αγροτεμαχίων και ζωικού κεφαλαίου λόγω διοικητικών ή τεχνικών αστοχιών, καθώς και την αδυναμία έγκαιρης και σαφούς ενημέρωσης των ΚΥΔ και των παραγωγών».

Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η αναφορά στους ελέγχους monitoring και στα προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί σε κανονικά καλλιεργούμενες εκτάσεις: «Καταγράφονται εκτεταμένες διαμαρτυρίες για υπερβολικά αυστηρές ή λανθασμένες επισημάνσεις αγροτεμαχίων ως μη επιλέξιμων, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου πρόκειται για κανονικά καλλιεργούμενες εκτάσεις».

Η Ερώτηση αναδεικνύει ότι σε πολλές περιπτώσεις οι παραγωγοί βρίσκονται εγκλωβισμένοι χωρίς ουσιαστικά εργαλεία διόρθωσης ή τεκμηρίωσης: «Σε πολλές περιπτώσεις δεν παρέχεται στους παραγωγούς ουσιαστική δυνατότητα τεκμηρίωσης μέσω γεωαναφερόμενων φωτογραφιών ή άλλων διορθωτικών εργαλείων».

Παράλληλα, τίθεται σοβαρό ζήτημα ασφάλειας δικαίου και διοικητικής αξιοπιστίας, καθώς – όπως επισημαίνεται: «Παραγωγοί που ακολούθησαν οδηγίες ή διευκρινίσεις που είχαν δοθεί από αρμόδιες υπηρεσίες σχετικά με οικολογικά σχήματα και βιολογικές παρεμβάσεις κινδυνεύουν πλέον με απεντάξεις, απώλεια ενισχύσεων ή ακόμη και επιστροφές ποσών».

Η κοινοβουλευτική παρέμβαση υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο τεχνικό ή γραφειοκρατικό, αλλά βαθιά πολιτικό και αναπτυξιακό.

Όπως χαρακτηριστικά σημειώνεται: «Η εύρυθμη λειτουργία του ΟΣΔΕ και η αξιοπιστία των πληρωμών αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα».

Και η προειδοποίηση είναι σαφής: «Η παρατεταμένη αβεβαιότητα δημιουργεί σοβαρά προβλήματα σε χιλιάδες παραγωγούς και επαγγελματίες του αγροτικού χώρου».

Η Ερώτηση επισημαίνει επίσης ότι η μετάβαση στο νέο πλαίσιο της ΚΑΠ απαιτεί σοβαρό σχεδιασμό, διαφάνεια και ουσιαστική διοικητική στήριξη: «Απαιτείται σαφές χρονοδιάγραμμα, διαφάνεια και επαρκής διοικητική υποστήριξη κατά τη μετάβαση στο νέο πλαίσιο εφαρμογής του ΣΣ ΚΑΠ».

Η παρέμβαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ έρχεται σε μια περίοδο όπου ο πρωτογενής τομέας βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με αυξημένο κόστος παραγωγής, ενεργειακή πίεση, ακραία καιρικά φαινόμενα και συσσωρευμένα προβλήματα ρευστότητας, με αποτέλεσμα οι καθυστερήσεις στις πληρωμές και τα διοικητικά αδιέξοδα να λειτουργούν πλέον ασφυκτικά για χιλιάδες παραγωγούς.

Παράλληλα, αναδεικνύεται ότι χωρίς ένα αξιόπιστο και λειτουργικό πλαίσιο εφαρμογής του ΟΣΔΕ και του ΣΣ ΚΑΠ, τίθεται συνολικά υπό αμφισβήτηση η δυνατότητα στήριξης της αγροτικής παραγωγής και η ίδια η αναπτυξιακή προοπτική της ελληνικής υπαίθρου.

Με την εν λόγω Ερώτηση οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν τα αρμόδια Υπουργεία να απαντήσουν στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα:

1. Ποιο είναι το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των εκκρεμών πληρωμών για Σχέδια Βελτίωσης, Νέους Αγρότες, βιολογικές παρεμβάσεις, οικολογικά σχήματα και λοιπές δράσεις του ΠΑΑ και του ΣΣ ΚΑΠ που βρίσκονται σε καθυστέρηση; 

2. Πόσες πράξεις και ποιο συνολικό ποσό δημόσιας δαπάνης μεταφέρονται ως ανειλημμένες υποχρεώσεις από το ΠΑΑ 2014-2022 στο ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 ανά παρέμβαση και ποιος είναι ο εκτιμώμενος χρόνος ολοκλήρωσης των σχετικών πληρωμών;

3. Ποιες ενέργειες προτίθεται να αναλάβει το Υπουργείο ώστε να αντιμετωπιστούν οι αστοχίες και οι αμφισβητήσεις που έχουν προκύψει από τους ελέγχους monitoring και να διασφαλιστεί ότι δεν θα αποκλειστούν ή ζημιωθούν άδικα επιλέξιμοι παραγωγοί λόγω τεχνικών ή διοικητικών σφαλμάτων;

4. Προτίθεται το Υπουργείο να επανεξετάσει τις περιπτώσεις παραγωγών που αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω ασυμβατότητας οικολογικών σχημάτων ή διοικητικών οδηγιών που είχαν δοθεί από αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να αποτραπούν άδικες απεντάξεις, ανακτήσεις ενισχύσεων και απώλειες δικαιωμάτων;

5. Ποια μέτρα θα ληφθούν ώστε να υπάρχει έγκαιρη, επίσημη και πλήρης ενημέρωση των ΚΥΔ, των γεωτεχνικών φορέων και των παραγωγών σχετικά με τις διαδικασίες ελέγχου, διορθώσεων και πληρωμών στο πλαίσιο της λειτουργίας του ΟΣΔΕ και της εφαρμογής του ΣΣ ΚΑΠ;