Κρήτη: Ομοβροντία αντιδράσεων για τις στρεβλώσεις στο σύστημα αδειών που «καίνε» την αμπελουργία

Ομοβροντία αντιδράσεων έχουμε μετά την απόφαση του του Υπουργείου Αγροτικής ανάπτυξης και Τροφίμων που αφορά στη διαχείριση των αδειών για νέες αμπελοφυτεύσεις.

Πρόκειται για μια απόφαση, η οποία θεωρείται πως θα οδηγήσει σε περαιτέρω αδικίες και τελικά σε συρρίκνωση του αμπελουργικού κλάδου, με συνέπεια όχι μονο στην αμπελουργία, αλλά και στην οινοποιία.

Υπενθυμίζεται οτι πριν λίγες μέρες κατέθεσε ένα αναλυτικό αίτημα επί του θέματος  στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Σταύρος Τζεδάκης.

Στην επιστολή επισημαίνεται πως «η εφαρμογή της νέας Υπουργικής Απόφασης με αριθμό πρωτ.  916/102034/08-04-2024 για τη χορήγηση των αδειών νέων φυτεύσεων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου, δημιούργησε σημαντικές στρεβλώσεις και κατάφωρη αδικία σε σχέση με την κατανομή των χορηγούμενων αδειών για το έτος 2024 στην περιφέρεια της Κρήτης».
Οπως τονίζεται στην επιστολή, αδιάψευστο μάρτυρα αποτελούν τα ίδια τα στοιχεία, όταν από 558,6 στρέμματα που ζητήθηκαν από τους παραγωγούς της Κρήτης, χορηγήθηκαν μόνο τα 91,2 στρέμματα.

«Αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη σημαντικότητα και τη δυναμική που έχει αποκτήσει ο Αμπελοοινικός τομέας της Κρήτης και η οποία εκφράζεται με τη δημιουργία νέων οινοποιείων (60 οινοποιεία μόνο στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου), τον εκσυγχρονισμό των παλαιότερων, την εφαρμογή προγραμμάτων διαφήμισης και προβολής του οίνου, το άνοιγμα του τομέα στην τουριστική αγορά και την εκδήλωση έντονου ενδιαφέροντος από νέους κυρίως ανθρώπους αλλά και από ήδη αμπελουργούς που καλλιεργούσαν την ποικιλία Σουλτανίνα, να ασχοληθούν με την καλλιέργεια οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου. Επιπλέον έρχεται σε πλήρη αντίθεση και με τον σχεδιασμό της Περιφέρειας, η οποία έχει θέσει ως βασική της προτεραιότητα την ανασύσταση και την επέκταση της καλλιέργειας οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου. Το αίσθημα της αδικίας είναι ακόμη πιο έντονο εάν αναλογιστούμε ότι η περιφέρεια της Κρήτης συμβάλλει κάθε χρόνο με το αμπελουργικό της δυναμικό,  κατά 12% στη διαμόρφωση του συνόλου των στρεμμάτων που διατίθενται μέσω αυτής της διαδικασίας σε όλη την επικράτεια, ενώ τα στρέμματα που της χορηγήθηκαν το 2024 αντιστοιχούν μόνο στο 1,4 %», σημειώνει ο κ. Τζεδάκης.

Ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας σημειώνει στην επιστολή του πως το πρόβλημα είναι σημαντικό και θα πρέπει να επιλυθεί.

«Αυτό από μόνο του είναι ένα σημαντικό πρόβλημα, που εάν δεν επιλυθεί άμεσα, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος δημιουργίας κλίματος απογοήτευσης σε παραγωγούς που ενδιαφέρονται να δημιουργήσουν νέους και σύγχρονους αμπελώνες και να ανακοπεί η αναπτυξιακή προοπτική που έχει δημιουργηθεί κατά τα τελευταία χρόνια γύρω από τον Αμπελοοινικό τομέα».

Στο πλαίσιο αυτό ζητείται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να υπάρξουν τροποποιήσεις που να αποκαθιστούν την αναπτυξιακή προοπτική του τομέα για την Κρήτη.

«Κατόπιν όλων των παραπάνω και προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι στρεβλώσεις και η ανισορροπία στην κατανομή των Αδειών Φύτευσης που δημιούργησε η εφαρμογή της νέας υπουργικής απόφασης ζητάμε να γίνουν οι παρακάτω τροποποιήσεις:

1. Να αποσπαστεί η περιφέρεια Κρήτης από την ομάδα περιφερειών στην οποία κατατάσσεται σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 3 της με αριθμό 916/102034/08-04-2024 ΥΑ, και να αποτελέσει ξεχωριστή περιφέρεια για την κατανομή των αδειών φύτευσης.

2. Το κριτήριο Δ να συνεχίσει να ισχύει και για την περιφέρεια Κρήτης όπως ορίζεται στην υπουργική απόφαση, σύμφωνα με τη νέα διάρθρωση των περιφερειών που προτείνουμε, λόγω της νησιωτικότητάς της και του μικρού και πολυτεμαχισμένου κλήρου της. Δηλαδή το κριτήριο Δ να θεωρείται ότι πληρούται, αν κατά το χρόνο της αίτησής του ο αιτών:

α) διαθέτει σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΣΔΕ του προηγούμενου έτους ελάχιστη έκταση γεωργικής εκμετάλλευσης τρία ( 3) στρέμματα ( 0,3 ha) και επιπλέον

β) διαθέτει σύμφωνα με τα στοιχεία του αμπελουργικού μητρώου αμπελοτεμάχια συνολικής έκτασης τουλάχιστον τριών (3) στρεμμάτων (0,3 ha) με οινοποιήσιμες ποικιλίες αμπέλου.

3. Η κατανομή των αδειών νέας φύτευσης να γίνεται σε δεκατρείς (13) περιφέρειες αντί εννέα     (9) και τα διαθέσιμα στρέμματα σε επίπεδο περιφερειών να καθορίζονται στο ποσοστό 1% της φυτεμένης έκτασης ( αμπελουργικού δυναμικού) κάθε περιφέρειας, όπως αυτές ανακοινώνονται στην ετήσια απογραφή του προηγούμενου έτους π.χ. 75500 στρέμματα το αμπελουργικό δυναμικό της περιφέρειας Κρήτης επί 1% αντιστοιχούν 755 στρέμματα για κατανομή στην περιφέρεια Κρήτης κάθε έτος».

Οι οινοποιοι

Την ίδια ώρα, αίτημα για τροποποίηση της ΥΑ σχετικά με τη διαχείριση των αδειών για νέες αμπελοφυτεύσεις καταθέτουν με επιστολή τους στον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης τα μέλη του ΔΣ του Δικτύου Οινοποιών Κρήτης.

Στην επιστολή προς τον κ. Τσιάρα αναφέρουν:
"Αφού πρωτίστως σας ευχηθούμε καλή και παραγωγική θητεία, θα θέλαμε να υπογραμμίσουμε τη σημαντικότητα και την κρισιμότητα των προβλημάτων που απορρέουν από τη νέα Υπουργική  Απόφαση με αριθμό πρωτ. 916/102034/08-04-2024 που αφορά τη διαχείριση των αδειών για νέες αμπελοφυτεύσεις.

Όπως πολύ ορθά και αναλυτικά εξηγεί ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας της Περιφέρειας Κρήτης κ. Σταύρος Τζεδάκης σε σχετική επιστολή του που σας εστάλη στις 29 Αυγούστου, τα προβλήματα που απορρέουν για την Κρητική Αμπελουργία είναι πολλά και ιδιαίτερα σοβαρά.

Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται, στην Κρήτη χορηγήθηκαν έξι φορές λιγότερα στρέμματα από αυτά που ζητήθηκαν, ήτοι 91,2 στρέμματα αντί για 558,6 στρέμματα. Σε μία περίοδο ραγδαίας ανάπτυξης του αμπελοοινικού τομέα του νησιού, που συνεχίζει μία παράδοση 5.000 ετών, η απόφαση αυτή αναστέλλει τις προσπάθειες που ο κάθε παραγωγός και οι συλλογικοί και τοπικοί φορείς καταβάλουν τα τελευταία χρόνια.

Πέραν τούτου, η περιφέρεια της Κρήτης με το αμπελουργικό της δυναμικό συμβάλλει κάθε χρόνο κατά 12% στη διαμόρφωση του συνόλου των στρεμμάτων που διατίθενται μέσω αυτής της διαδικασίας σε όλη την επικράτεια, ενώ τα στρέμματα που της χορηγήθηκαν το 2024 αντιστοιχούν μόλις στο 1,4 %. Η κατανομή των αδειών φύτευσης θα πρέπει με κάποιο τρόπο να γίνει ανά περιφέρεια και όχι ανά ομάδα περιφερειών, ώστε να μην δημιουργηθούν τόσο σοβαρά θέματα με εξόχως δυσμενείς για τον κλάδο συνέπειες.

Τα αναμενόμενα προβλήματα θα αποφευχθούν μονάχα εάν αποσπαστεί η περιφέρεια Κρήτης από την ομάδα περιφερειών στην οποία κατατάσσεται σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 3 της με αριθμό 916/102034/08-04-2024 ΥΑ και να αποτελέσει ξεχωριστή περιφέρεια για την κατανομή των αδειών φύτευσης. Η κατανομή των αδειών νέας φύτευσης να γίνεται σε δεκατρείς (13) περιφέρειες αντί για εννέα (9) και τα διαθέσιμα στρέμματα σε επίπεδο περιφερειών να καθορίζονται στο ποσοστό 1% της φυτεμένης έκτασης του αμπελουργικού δυναμικού κάθε περιφέρειας, που στην περίπτωση της Κρήτης το 1% αντιστοιχεί σε 775 στρέμματα. Θα πρέπει δηλαδή με κάποιο τρόπο,  με κάποια σημείωση, να διασφαλιστεί η αύξηση των στρεμμάτων για την Κρήτη και όπου αλλού δημιουργείται παρόμοιο πρόβλημα. Ταυτόχρονα, θα πρέπει το κριτήριο Δ να συνεχίσει να ισχύει.

Σε διαφορετική περίπτωση, θα είναι πραγματικά λυπηρό να αποτελέσει το ίδιο το υπουργείο αφορμή για συρρίκνωση της παραγωγής και επομένως ανακοπή της εξέλιξης και της ανοδικής πορείας του αμπελοοινικού κλάδου της Κρήτης που έχει κατακτηθεί με μεγάλο κόπο και προσπάθεια των παραγωγών, των οινοποιών, του κοινού φορέα των οινοποιών του νησιού που είναι το Δίκτυο Οινοποιών Κρήτης, των τοπικών ΔΑΟΚ, της Περιφέρειας Κρήτης κ.ο.κ. Η Κρητική οινοποιεία έχει αναπτύξει μια ιδιαίτερη δυναμική την τελευταία 20ετία υποστηρίζοντας το ποιοτικό, εμφιαλωμένο κρασί, βασιζόμενη στις γηγενείς ποικιλίες και στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, ως εκ τούτου είναι ιδιαίτερα δυσάρεστο ένα τέτοιο νομικό πλαίσιο να αποτελέσει τροχοπέδη σε αυτή την προσπάθεια.
Ευελπιστώντας να κατανοήσετε το μέγεθος των συνεπειών, θα αναμένουμε για τις δικές σας ενέργειες και φυσικά θα είμαστε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε περεταίρω πληροφορία"

Στη Βουλή
 
Την ανάγκη άρσης των στρεβλώσεων στις νέες αμπελοφυτεύσεις και στήριξης των αμπελουργών της Κρήτης, αναδεικνύει ο Τομεάρχης Υποδομών & Μεταφορών Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία, Βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης, καταθέτοντας ως Κοινοβουλευτική Αναφορά το αίτημα του Αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Οικονομίας Σταύρου Τζεδάκη.

Με το συγκεκριμένο αίτημα, ζητείται η τροποποίηση της Υπουργικής Απόφασης με αριθμό πρωτ. 916/102034/08-04-2024 που αφορά στη χορήγηση των αδειών νέων φυτεύσεων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, η συγκεκριμένη απόφαση δημιούργησε σημαντικές στρεβλώσεις και κατάφωρη αδικία σε σχέση με την κατανομή των χορηγούμενων αδειών για το έτος 2024 στην Περιφέρεια της Κρήτης.

Η Βατσινά

Την τροποποίηση της υπουργικής απόφασης για τη διαχείριση των αδειών για νέες αμπελοφυτεύσεις για την Κρήτη ζητά όμως και η βουλευτής Ηρακλείου ΠΑΣΟΚ, Ελένη Βατσινά, μεταφέροντας στον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων το αίτημα του Δικτύου Οινοποιών Κρήτης λόγω των προβλημάτων που προκύπτουν.

Όπως επισημαίνει στην αναφορά της η κ.Βατσινά, με την υπ’αριθμ. 916/102034/8-4-2024 που ρύθμισε το ζήτημα της διαχείρισης αδειών για τις νέες αμπελοφυτεύσεις, στην Κρήτη χορηγήθηκαν – δυνάμει της απόφασης αυτής – 6 φορές λιγότερα στρέμματα από αυτά που ζητήθηκαν, δηλαδή 91,2 στρέμματα αντί 558,6 στρεμμάτων. Κι αυτά την στιγμή που “η παράδοση του νησιού στο αμπελοοινικό τομέα αριθμεί 5.000 περίπου χρόνια” και η απόφαση αυτή “θα σημάνει καταφανώς την έναρξη μιας πλήρως συρρικωμένης παραγωγής και συνακόλουθα την ανακοπή της Κρητικής οινοποιίας, η οποία έχει αναπτύξει μια ιδιαίτερη δυναμική τα τελευταία χρόνια”.

Η Ελένη Βατσινά επισημαίνει ότι είναι επιβεβλημένο “να αποτελέσει η Κρήτη ξεχωριστή Περιφέρεια, μη υπαγόμενη στο Αρ.3 παρ.4 της πιο πάνω ΥΑ και να διασφαλιστεί η αύξηση των στρεμμάτων αδειοδότητης νέας φύτευσης” και καλεί τον Υπουργό να προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για τη ρύθμιση του ζητήματος.