Σταφυλοσυλλεκτικές μηχανές στη θέση των εργατών γης

Ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης κατά περίπου 8% για την αγορά των σταφυλοσυλλεκτικών μηχανών παγκοσμίως προβλέπουν οι αναλυτές. Με αυτό τον ρυθμό, η αξία της αγοράς από τα 4,18 δισ. δολ. που ήταν το 2023 και τα 4,51 δισ. δολ. που αναμένεται να φτάσει μέχρι το τέλος του 2024, εκτιμάται ότι το 2032 θα ξεπεράσει τα 8 δισ. δολ. Ο κυριότερος λόγος για αυτή τη σταδιακή στροφή των αμπελουργών και όσων οινοποιών διαθέτουν ιδιόκτητους αμπλώνες, προς τη μηχανική συγκομιδή των οινοστάφυλων, είναι η αυξανόμενη έλλειψη εργατών γης. Ο δεύτερος λόγος είναι η επέκταση των σύγχρονων μορφών αμπελοκαλλιέργειας, σε σχέση με τις παραδοσιακές μορφές, που επιτρέπουν τη χρήση σταφυλοσυλλεκτικών μηχανών. Η τρίτη τάση, που εμφανίζεται όλο και πιο έντονα, είναι η επίδραση της κλιματικής αλλαγής. Καθώς η αμπελοκαλλιέργεια, κυρίως για την παραγωγή κρασιού, λόγω της κλιματικής αλλαγής επεκτείνεται προς νέες περιοχές του βορείου ημισφαιρίου, π.χ. Μεγάλη Βρετανία και Καναδάς, με πιο επίπεδες εκτάσεις και πιο σύγχρονες μεθόδους, οι νέοι παίκτες θα επενδύουν όλο και περισσότερο στην εκμηχάνιση της παραγωγής.

Τα παραπάνω στοιχεία, παρουσιάζονται αναλυτικά στην πρόσφατη έρευνα του Wise Guy Reports, που αφορά τις τάσεις στην αγορά των σταφυλοσυλλεκτικών μηχανών παγκοσμίως μέχρι το 2032.

Αύξηση της ζήτησης για σταφύλια και κρασί

Όπως αναφέρεται στην έρευνα, η παγκόσμια αγορά μηχανών συγκομιδής σταφυλιών οδηγείται κυρίως από την αυξανόμενη ζήτηση για σταφύλια και κρασί. Τα σταφύλια είναι ένα ευπροσάρμοστο φρούτο που χρησιμοποιείται σε διάφορα προϊόντα τροφίμων και ποτών, όπως κρασί, χυμό και σταφίδες. Η αυξανόμενη δημοτικότητα της κατανάλωσης κρασιού, ιδίως στις αναδυόμενες αγορές, έχει οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγής σταφυλιών. Επιπλέον, η αυξανόμενη συνείδηση της υγείας μεταξύ των καταναλωτών έχει αυξήσει τη ζήτηση για φρέσκα και βιολογικά σταφύλια. Η παγκόσμια παραγωγή σταφυλιών εκτιμάται ότι θα φτάσει τους 86,1 εκατομμύρια τόνους μέχρι το 2026, αυξανόμενη με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης κατά 2,5%.

Η ανάπτυξη αυτή αποδίδεται στην αυξανόμενη ζήτηση σταφυλιών από τους οινοποιούς, τους παραγωγούς χυμών και τους καταναλωτές. Η αυξανόμενη δημοτικότητα των βιολογικών και βιώσιμων καλλιεργητικών πρακτικών έχει επίσης συμβάλει στην ανάπτυξη της αγοράς μηχανημάτων συγκομιδής σταφυλιών, καθώς τα μηχανήματα αυτά μπορούν να βοηθήσουν τους αγρότες να συγκομίσουν τα σταφύλια πιο αποτελεσματικά και με λιγότερη επιβάρυνση στο περιβάλλον.

Η περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού αναμένεται να σημειώσει σημαντική ανάπτυξη στην αγορά μηχανών συγκομιδής σταφυλιών λόγω της αυξανόμενης ζήτησης για σταφύλια σε χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία και η Αυστραλία. Η αυξανόμενη μεσαία τάξη σε αυτές τις χώρες έχει οδηγήσει σε αύξηση της κατανάλωσης κρασιού και της ζήτησης για σταφύλια υψηλής ποιότητας.

Αύξηση του εργατικού κόστους

Ο κλάδος της συγκομιδής σταφυλιών αντιμετωπίζει έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού, ιδίως στις ανεπτυγμένες χώρες. Ο επίπονος χαρακτήρας της συγκομιδής σταφυλιών και η εποχιακή διαθεσιμότητα εργασίας καθιστούν δύσκολη την προσέλκυση και διατήρηση εργαζομένων. Ως αποτέλεσμα, το κόστος εργασίας αυξάνεται σταθερά, ασκώντας πίεση στα περιθώρια κέρδους των αμπελουργών. Οι μηχανές συγκομιδής σταφυλιών προσφέρουν μια λύση στο πρόβλημα της έλλειψης. Τα μηχανήματα αυτά μπορούν να συγκομίσουν τα σταφύλια γρήγορα και αποτελεσματικά, με ελάχιστη ζημιά στους καρπούς. Απαιτούν επίσης λιγότερη εργασία από τις παραδοσιακές μεθόδους συγκομιδής με το χέρι, μειώνοντας το κόστος εργασίας για τους αμπελοκαλλιεργητές.

Αυτόνομη μηχανή συγκομιδής σταφυλιών της Kremer
Εξελίξεις στην τεχνολογία και την καινοτομία

Οι τεχνολογικές εξελίξεις μεταμορφώνουν την αγορά μηχανών συγκομιδής σταφυλιών. Η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, όπως η αυτόνομη πλοήγηση και η τεχνητή νοημοσύνη, οδηγεί στην ανάπτυξη πιο εξελιγμένων και αποτελεσματικών σταφυλοσυλλεκτικών μηχανών. Οι αυτόνομες μηχανές μπορούν να κινούνται και να εργάζονται στους αμπελώνες χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, χρησιμοποιώντας GPS και αισθητήρες για τον εντοπισμό και τη συγκομιδή των σταφυλιών.

Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται, επίσης, για την ανάπτυξη μηχανών συγκομιδής σταφυλιών που μπορούν να αναγνωρίζουν και να ταξινομούν τα σταφύλια με βάση το μέγεθος, το χρώμα και την ωριμότητά τους. Αυτή η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει τους αγρότες να βελτιώσουν την ποιότητα των σταφυλιών τους και να μειώσουν τις απώλειες.

Οι βασικοί παίκτες της αγοράς

Οι κυριότεροι παίκτες μέσα σε αυτό το ανταγωνιστικό τοπίο αναπτύσσουν καινοτόμες λύσεις και νέες τεχνολογίες λόγω της αυξανόμενης ζήτησης για αυτοματοποιημένες λύσεις συγκομιδής.

Πρώτα, επενδύουν στην έρευνα και σε νέες εξελίξεις, για να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα, την ακρίβεια και την αξιοπιστία των μηχανημάτων τους. Όπως είναι γνωστό, το ανταγωνιστικό τοπίο της αγοράς μηχανών συγκομιδής σταφυλιών χαρακτηρίζεται από την παρουσία τόσο των καθιερωμένων όσο και των νέων αναδυόμενων νεοφυών επιχειρήσεων (start-ups).

Επιπλέον, οι εν λόγω ανταγωνιστές επικεντρώνονται στην επέκταση της παρουσίας τους στην αγορά και των δικτύων διανομής, ιδιαίτερα στις αναδυόμενες νέες αγορές της Ασίας και του Ειρηνικού. Τέλος, ανάλογα και με την περιοχή που δραστηριοποιούνται, οι εταιρείες επενδύουν σε λύσεις, εκτός από τη συγκομιδή οινοποιήσιμων σταφυλιών, στη συγκομιδή χυμοποιήσιμων και επιτραπέζιων σταφυλιών.

Οι βασικές εταιρείες στην αγορά μηχανών συγκομιδής σταφυλιών είναι: Ρellenc, Gregoire, New Holland και Braud, Carraro Agritalia, Bucher Vaslin, FMC Corporation, Kongskilde Industries, ERO Graefer, RME, TMC Cancela, Gimar, Olimac, Lofra και FEI.

H Pellenc έχει βάλει τον πήχη ψηλά

Η Pellenc είναι ο κορυφαίος κατασκευαστής μηχανών συγκομιδής σταφυλιών και άλλου αμπελουργικού εξοπλισμού. Η εταιρεία εδρεύει στη Γαλλία και έχει υψηλό επίπεδο παγκόσμιας παρουσίας. Η Pellenc είναι γνωστή σε πολλούς πελάτες για τα καινοτόμα προϊόντα της και την εγγύηση ποιότητας, με προτάσεις για τη συγκομιδή οινοποιήσιμων σταφυλιών, χυμοποιήσιμων, καθώς και επιτραπέζιων σταφυλιών.

Η πιο γνωστή σειρά σταφυλοσυλλεκτικών μηχανών της εταιρείας είναι η Optimum, που διατίθεται στην αγορά από το 2014 και συνεχώς αναβαθμίζεται. Περιλαμβάνει διάφορες εκδόσεις ανάλογα με τις ανάγκεςvτου αμπελουργού, που συνδυάζουν την παραγωγικότητα, την ποιότητα συγκομιδής και την ευκολία χρήσης. Και χάρη στη δυνατότητα “PELLENC Multifunction”, o παραγωγός αξιοποιεί στο έπακρο το μηχάνημά του, χρησιμοποιώντας το όλο τον χρόνο, για να εκτελεί όλες τις εργασίες στον αμπελώνα.

Η καμπίνα της σειράς Optimum είναι ευρύχωρη, κλιματιζόμενη και άρτια εξοπλισμένη (ραδιόφωνο Bluetooth, πρίζες USB, πολυάριθμοι αποθηκευτικοί χώροι, συμπεριλαμβανομένου ενός ψυγείου και πολλά άλλα). Διαθέτει:

- Θερμαινόμενο, αντι-κραδασμικό και αεριζόμενο πνευματικό κάθισμα GRAMMER (σε κάποια από τα μοντέλα)

- Πανοραμική ορατότητα

- Πλήθος ρυθμιζόμενων ρυθμίσεων (κάθισμα, υποβραχιόνια, στήλη τιμονιού κ.ά.)

Είναι εύκολες στη χρήση

Στα πλεονεκτήματα των μηχανών συγκομιδής Optimum της Pellenc συγκαταλέγεται η ευκολία στη χρήση. Όλα τα μοντέλα της σειράς διαθέτουν χειριστήριο EASY DRIVE, ενώ τα μοντέλα 60 και 80 φέρουν οθόνη αφής EASY TOUCH 7 ιντσών, για ακόμα μεγαλύτερη ευκολία.

Ανάλογα με το μοντέλο, προσφέρονται πολυάριθμα βοηθήματα οδήγησης, όπως ανίχνευση εδάφους για συγκομιδή στο χαμηλότερο σημείο, μετρητής στρεμμάτων, άμεση ένδειξη της κλίσης, του ποσοστού κλίσης, του ύψους του μηχανήματος, της στάθμης πλήρωσης της χοάνης κ.λπ.

Οι νέοι κινητήρες PERKINS STAGE 5, με τους οποίους είναι εξοπλισμένη η σειρά Optimum, είναι ισχυροί και φιλικοί προς το περιβάλλον. Έχουν σχεδιαστεί για τη βελτιστοποίηση του εύρους ισχύος εργασίας με ταυτόχρονη μείωση της κατανάλωσης καυσίμου.

Το έξυπνο σύστημα EASY POWER μειώνει τις απαιτήσεις σε καύσιμα, ρυθμίζοντας αυτόματα τις στροφές του κινητήρα ανάλογα με το τρακτέρ και τα εργαλεία, ορισμένα από τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν σε μόλις 1.600 στροφές ανά λεπτό. Η λειτουργία ECO μπορεί να μειώσει περαιτέρω την κατανάλωση καυσίμου έως και 10%, τροποποιώντας τη διαχείριση ισχύος, ώστε να ανεβάζει στροφές λιγότερο γρήγορα και λιγότερο συχνά.

Στην Ελλάδα

Στη χώρα μας διαθέσιμα είναι τα μηχανήματα της Pellenc (Agrotech Α.Ε.) και της New Holland (Π.Ι. Κοντέλλης). Πρωτοπόρος στον συγκεκριμένο τομέα ήταν μία ομάδα οχτώ αμπελουργών από το Άρμα Βοιωτίας, που δοκίμασε πρώτη στο χωράφι μία σταφυλοσυλλεκτική της New Holland.

Μειονεκτήματα

Τα επικλινή εδάφη και ο μικρός κλήρος, στοιχεία που χαρακτηρίζουν τους ελληνικούς αμπελώνες, είναι αποθαρρυντικά για την επέκταση της χρήσης των σταφυλοσυλλεκτικών μηχανών. Σταδιακά, όμως, οι εταιρείες αναμένεται να προτείνουν λύσεις και για εκτάσεις με ιδιαίτερες απαιτήσεις, όπως στην Ελλάδα.

New Holland

Η New Holland είναι αναμφισβήτητα ένας από τους κορυφαίους κατασκευαστές μηχανημάτων συγκομιδής σταφυλιών, με αισθητή παρουσία σε πολλές χώρες του κόσμου. Το τελευταίο διαθέσιμο μοντέλο της Νew Holland είναι η Braud 7.30L που είναι προσαρμοσμένο για την εργασία σε αμπελώνες μεγάλου πλάτους και μεσαίου μεγέθους.

Kremer T4E

Μία γαλλική start-up, που έχει κάνει αισθητή την παρουσία της στην αγορά, είναι η Kremer Energie. Από το 2013 επενδύει σε γεωργικά μηχανήματα που χρησιμεύουν σε όλες τις δουλειές στον αμπελώνα. Το πιο πρόσφατο μοντέλο που παρουσίασε στη διεθνή έκθεση SITEVI είναι το ηλεκτρικό «τρακτέρ» Τ4Ε.