Μια διδακτική ιστορία

«Η ιστορία διδάσκει αλλά δεν έχει κανέναν μαθητή.» Αντόνιο Γκράμσι

Η πραγματική ιστορία της Nongqawuse της φυλής Xhosa (Κόσα ή Κόξα) και οι σημερινές οικολογικές θεωρήσεις και δοξασίες.

Ένα ανοιξιάτικο πρωινό του 1856, στη Νότια Αφρική, ένα δεκαπεντάχρονο κορίτσι από τη φυλή Xhosa, η Nongqawuse, επιστρέφει από το χωράφι του θείο της που βρίσκεται κοντά στη θάλασσα. Ο θείος της, Mhalakaza, ο οποίος τυγχάνει να είναι συνάμα ο μάγος και ο προφήτης της φυλής, ακούει με προσοχή να του λέει η ανιψιά του ότι παρουσιάστηκαν μπροστά της τρία πνεύματα των προγόνων τους τα οποία της είπαν ότι «ολόκληρη η κοινότητα των νεκρών θα αναστηθεί εάν θανατωθούν όλα τα βοοειδή και καταστρέψουν τα σπαρτά τους».
Ο θείος Mhalakaza πείστηκε ότι η ανιψιά  του έλεγε την αλήθεια: όλοι οι νεκροί πρόγονοι τους αφού αναστηθούν θα έφερναν όλους τους ανθρώπους της φυλής Κόσα πίσω στην παλιά τους δόξα και θα τους βοηθούσαν «να διώξουν τους λευκούς αποίκους από τη γη τους».
Ως αποτέλεσμα, μεταξύ του Απριλίου του 1856 και αρχών του 1857, οι κάτοικοι της φυλής Xhosa του Ανατολικού Ακρωτηρίου και του Transkei σφαγιάζουν το μεγαλύτερο μέρος του ζωικού τους κεφαλαίου και καταστρέφουν τις καλλιέργειες τους.

Λίγες μέρες αργότερα, ο Mhalakaza λέει στους ανθρώπους της φυλής του ότι «όλοι οι νεκροί πρόγονοι τους θα έβγαιναν από τη θάλασσα, φέρνοντας μαζί τους μη μολυσμένα βοοειδή, καθώς και πρόβατα, κατσίκες, κοτόπουλα και όλα τα τρόφιμα για να δημιουργήσουν έναν νέο καθαρό κόσμο.» Την ημέρα της έλευσης τους «οι τυφλοί θα δουν, οι κωφοί θα ακούσουν, οι ανάπηροι θα περπατήσουν και ο λαός της Xhosa θα αναστήσει τους νεκρούς και θα ξεκινήσει μια χρυσή εποχή χωρίς ασθένεια, χωρίς θάνατο ή δυστυχία.»
Όμως δεν σκότωσαν όλοι οι Xhosas τα ζώα τους. Μερικοί αρνήθηκαν να πιστέψουν τις προφητείες και να παραμελήσουν τα χωράφια τους.
Αναζητώντας το λόγο για τον οποίο οι νεκροί δεν είχαν αναστηθεί, όπως προέβλεπαν οι προφητείες, οι πιστοί κατηγόρησαν τις «εγωιστικές πράξεις των «άπιστων» που διατήρησαν το ζωικό τους κεφάλαιο. Οι εκμεταλλεύσεις τους λεηλατήθηκαν και τα ζώα τους σφαγιάστηκαν.
Μέχρι το τέλος του 1856, είχαν σφαγιαστεί τόσα πολλά βοοειδή, ώστε για τους «πιστούς» Xhosas δεν υπήρχε δρόμος επιστροφής...Ο μόνος λόγος που δεν έπρεπε να συνεχιστεί ήταν να μην είχε  ξεκινήσει. Όπως ήταν λογικό, αρχές του 1857 ο λιμός και οι αρρώστιες εμφανίστηκαν για τα καλά και οι άνθρωποι πέθαιναν κατά χιλιάδες.
Τότε ξαφνικά, ο Mhalakaza ανακοίνωσε ότι ο «Νέος Κόσμος» θα ξεκινούσε σε οκτώ ημέρες. «Την όγδοη μέρα, ο ήλιος, κόκκινος σαν αίμα, θα ανατείλει και πριν δύσει θα ξεσπάσει μια τεράστια καταιγίδα... και τότε οι νεκροί θα αναστηθούν».

Στο τέλος της όγδοης ημέρας, δεν συνέβη τίποτα.

Ήταν ακριβώς αυτή τη στιγμή που περίμενε ο κυβερνήτης του Κέιπ Τάουν για να ξεκινήσει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα πρόσληψης φθηνού εργατικού δυναμικού. Χιλιάδες Xhosas μεταφέρθηκαν στην αποικία του Cape για να εργασθούν σκληρά για ένα πενιχρό μισθό.
Τότε ήρθε και η τελική προσάρτηση των εδαφών των Xhosa, από αποίκους του Κέιπ Τάουν.
Γιατί; Γιατί το έκαναν οι Xhosas;
Η θρησκεία και η προφητεία κατείχαν μια σημαντική θέση στην κουλτούρα και την ιστορία των Xhosas. Δεν ήταν δύσκολο για τους Xhosas να πιστέψουν τις ιστορίες που είπε αυτό το κορίτσι στο μάγο και προφήτη θείος της.
Οι Βρετανοί συνέλαβαν την εικονιζόμενη Nongqawuse και την φυλάκισαν. Αποφυλακίστηκε και έζησε σε μία φάρμα με αγελάδες έως το 1898.

Αν τώρα για παράδειγμα αντικαταστήσουμε την Nongqawuse με το κοριτσάκι Greta που μας προειδοποιεί για την κλιματική αλλαγή και μας δίνει μαθήματα οικολογίας, τον θείο   Mhalakaza με τον οποιονδήποτε Υπουργό Οικολογίας, τον λαό Xhosa από έναν άλλο λαό, τα βοοειδή από την βιομηχανία θα το θεωρούσατε τόσο παράλογο;