Ο Γέρος χωρίς γλυκερά τραγούδια και ένας αναπλιώτικος μύθος

Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Τιμής ένεκεν στο γέρο Στρατηγό και ελευθερωτή της Ελλάδας (Μετά τους επίσημους εορτασμούς της Γιάννας)
Σαν σκιές περνούν τα χρόνια και οι εικόνες…
Μια απόπειρα επανάστασης καταρρέει. Ένας καπετάνιος άτακτων στρατιωτικών κυνηγιέται πάνω στα βουνά μεταξύ Αρκαδίας, Λακωνίας και Μεσσηνίας… 1770. Η οικογένεια ακολουθεί άλλο δρομολόγιο… Καταδιώκεται από Τουρκαλβανούς μισθοφόρους του σουλτάνου…
Η γυναίκα του καπετάνιου έγγυος. Την πιάνουν οι πόνοι κάτω από μια ελιά. Την ξεγεννάνε άλλες κυνηγημένες. Γεννιέται ένα αγόρι… αρχίζουν οι μύθοι…το αγόρι δεν θέλει γάλα και αναλαμβάνουν οι νεράϊδες... το αγόρι ήταν από γεννησημιού του καταδικασμένο να ζήσει στον μύθο… το θεωρούν δώρο του Θεού…..τον βαφτίζουν Θοδωρή.

Μετά δέκα χρόνια βλέπει τις πρώτες εικόνες της ζωής. Μια πυραμίδα από κομμένα κεφάλια στο έμπα της Τριπολιτσάς και μετά το κεφάλι του πατέρα του. Ξεκινάει την ζωή, ορφανός, περιφρονημένος, καταδιωγμένος. Μπαίνει στην Τριπολιτσά με φορτώματα ξύλα. Καταλαβαίνει ποιοι είναι πλούσιοι και ποιοι φτωχοί. Οι Τούρκοι έχουν την γη και οι τραπεζίτες (Εβραίοι και Έλληνες) το χρήμα… ο λαός έχει μόνο τον ιδρώτα του προσώπου του… Βλέπει την Τριπολιτσά και βλέπει τον πλάτανο όπου έχουν κρεμαστεί θείοι και ξαδέρφια του. Εκατόν σαράντα τόσοι από τη σειριά του λένε……
Είναι μικρός, αλλά παίρνει την απόφαση…

Το μόνο επάγγελμα που μπορεί να κάνει είναι κλέφτης… είτε παράνομος είτε νόμιμος (φύλακας ορεινών διαβάσεων)…… Δεν τον αφήνουν…… Όλοι μαζί εναντίον του!!!!. Τούρκοι, προεστοί, κοτζαμπάσηδες, κλήρος, τραπεζίτες (Έλληνες και Εβραίοι), δημογέροντες και πρόκριτοι. Ξεκινάνε μια άνευ προηγουμένου εκκαθαριστική επιχείρηση (τύφλα να έχουν Γερμανοί και Ταγματασφαλίτες μαζί, μετά 130 χρόνια). Θέλουν να τον διώξουν από το Μαίναλον όρος (αυτός το έλεγε Τρίκορφα) και τον Ζαχαριά από τον Πάρνωνα (κι εκείνος το έλεγε Μαλεβό).
Διωγμένος, κυνηγημένος, πρόσφυγας στην Ζάκυνθο… Υπηρετεί μισθοφόρος σε όποιον ανήκουν τα Επτάνησα… Γάλλοι, Άγγλοι, Ρώσσοι… Τον προβιβάζουν σε αξιωματικό, του δίνουν και την περικεφαλαία……………

Τελειώνουν οι πόλεμοι… Ξεκινάει την πειρατεία… με τον Νικοτσάρα στο Βόρειο Αιγαίο… Ξεμένει από καπνό (τον σνίφαρε, αν δεν σας σοκάρει η λεπτομέρεια). Ξύνει την καρβουνάδα του τσιμπουκιού για να την
ρουφήξει…

Σιχαίνεται τον εαυτό του και κόβει το κάπνισμα. Οι Τούρκοι σκοτώνουν τον Νικοτσάρα και τελειώνει η περιπέτεια.

Τον δέχονται και πάλι στην Ζάκυνθο. Χασάπης. Για να ζήσει την φαμελιά του. Παραπλήσια δουλειά. Αντί για Τούρκους τεμαχίζει αρνάκια. Πεθαίνει η γυναίκα του η Κατερίνα Καρούσου Την κλαίει απαρηγόρητα. Σηκώνει μόνος του τον δίσκο με τα κόλλυβα στο κεφάλι και μετά τα μοιράζει ο ίδιος. Δάκρυσε και μοιρολόγησε όλη η Ζάκυνθος…..
Μυείται στο μυστικό της μεγάλης εξέγερσης. Δίνει τον όρκο των Φιλικών σαν ταπεινός βλάμης. {α) αδερφοποιητοί ή βλάμηδες, β) οι συστημένοι, γ) οι ιερείς δ) οι ποιμένες ε) οι αφιερωμένοι στ) οι αρχηγοί των αφιερωμένων} είναι οι βαθμοί των μυημένων… (ο τίτλος του βλάμη που ξύνιζε στον Αγγλοθρεμμένο Σπυρίδωνα Τρικούπη).
Μεταβαίνει στην Μάνη. Προσποιείται ότι πάει να αγοράσει ζωντανά για το χασάπικο. Το σχέδιο της Φιλικής είναι του Ευαγγελισμού να βρει τον Μωριά ξεσηκωμένο. Την προηγούμενη μπαίνουν στην Καλαμάτα 23 του Μάρτη….

Αιφνιδιαστική κίνηση. Οι αντίπαλοι εγκαταλείπουν την πόλη… 2.500 Μανιάτες δεν ήταν η καλλίτερη παρέα για τους Τούρκους. Η Καλαμάτα είναι λεύτερη. Δοξολογία.
Ο Κολοκοτρώνης φοράει την περικεφαλαία… δεν έχει στρατιώτες δικούς του εκεί. Δίνει γνώμες για το πως θα συνεχίσουν. Δεν τον ακούει κανένας. Προχωράει μόνος. Ανεβαίνει στα βουνά της Αρκαδίας. Με το σόι του φτιάγνει το πρώτο στράτευμα… (Νικηταράς, Πλαπούτας, Αποστόλης Κολοκοτρώνης, Πάνος και Γενναίος). Στρατόπεδο στο Βαλτέτσι. Το διαλύουν οι εχθροί… Εκτός από παλικαριά χρειάζεται και μυαλό. Το ξαναστείνει. 9.000 Τούρκοι επιτίθενται σε αλλεπάλληλα κύματα. 13 ώρες συνεχόμενη μάχη. Το στήσιμο των δυνάμεων αριστουργηματικό. Η νίκη φυσικό επακόλουθο.
Γεννιέται ο μύθος του μεγάλου στρατηγού.
Δεύτερη ιδέα… η γράνα… εκατό χρόνια προτού γίνουν της μόδας στην Ευρώπη τα χαρακώματα, τα εφαρμόζει… Μεταφέρει τον πόλεμο στα οροπέδια της Μαντινείας και της Τεγέας… εξουδετερώνει το πλεονέκτημα του ιππικού. Τον περικυκλώνουν από μπροστά και πίσω φωνάζει δυνατά «πλάτη με πλάτη ρε παιδιά και τους πετσοκόβει. Ο κλέφτης – μισθοφόρος –χασάπης – πειρατής διδάσκει την τέχνη του πολέμου. Τον πιστεύει και τον ακολουθεί ο λαός. Ικανή και αναγκαία συνθήκη να τον μισήσουν κλήρος-γεωκτήμονες-έμποροι-καραβοκυραίοι-κοτζαμπάσηδες- γραμματιζούμενοι (τα τέκνα του διαφωτισμού!!!)
Δεν είχε κανένα δικαίωμα να διατάξει, έπρεπε να πείσει, να ενθουσιάσει, να καθοδηγήσει από κοντά.

Η Τριπολιτσά πέφτει… Αρχίζει ένας μαραθώνιος περιθωριοποίησής του… Μέχρι που μπροστά στο Ανάπλι στήνεται μια πολιτεία από τσαντίρια. Είναι ο Δράμαλης με 30.000 στρατό. Η Κυβέρνηση εξαφανισμένη. Ο λαός φοβισμένος. Κάνει συμμαχία με ένα μέρος των εχθρών του και αποκαθιστά
την εθνική ενότητα. Και μετά αρχίζει τα κόλπα: Καμμένη γή: Ο Τσώκρης κατακαίει την πεδιάδα της Αργολίδας), ψυχολογικός πόλεμος (ψεύτικες φωτιές στα βουνά γύρω από το Ανάπλι για να φαινόμαστε πολύ) Δίδαξε και ειδικές επιχειρήσεις πριν το Defense College. Δίδαξε και Βιολογικό πόλεμο (ρίχνουμε ψοφίμια σε όλα τα πηγάδια της Αργολίδας),. Κάνει κυκλωτική κίνηση (όλα τα ημιορεινά γύρω από την αργολική πεδιάδα πιασμένα) και αναγκάζει τον αντίπαλο να κάνει τον θανάσιμο ελιγμό προς τα πίσω για να ξεχειμωνιάσει (στα Δερβενάκια) και συντρίβει τους εισβολείς.
Μετά τα Δερβενάκια η σειρά της δικιάς μας πόλης. Οι πολιορκούντες το Ανάπλι σε αυτόν υπακούν. Ο Σταϊκόπουλος σε όλους φωνάζει πως είναι ανιψιός του (ήταν). Όταν παίρνει την πόλη μας για ένα χρόνο την εξουσιάζει. Δεν αφήνει την Κυβέρνηση να πλησιάσει εδώ (για διαδικαστικούς λόγους, έπρεπε να ξαναγίνει Εθνοσυνέλευση)….
Είναι φανερό πως έχει σχηματιστεί μια συμμαχία εξουσίας, που δεν θέλει να τον βλέπει ούτε ζωγραφιστό. Από την παλικαριά δεν πέφτει, πρέπει να τον πάνε σε άλλα κόλπα… Η βασική ιδέα είναι πώς θα μετατρέψουμε την Ελλάδα σε μια αποικία χρέους και θα τεθούμε υπό την προστασία της Αγγλίας.
Προσπαθεί να διευρύνει τον κύκλο της επιρροής του. Συμμαχεί με ένα μέρος των ορκισμένων εχθρών του. Οδηγείται σε δύο εμφύλιους πόλεμους……. αποτέλεσμα, χάνει τον ένα του γιό (από αδερφοκτόνο βόλι) και ο ίδιος κλείνεται στην φυλακή…

Ο Κουντουριώτης τον συνέλαβε και τον πήγανε στην Ύδρα στη φυλακή ……ένας χωρικός βλέποντας τον και κλαίγοντας του φωνάζει «αυτό είναι άδικο στρατηγέ» …..σώπασε ωρέ του λέει ο Γέρος του Μωριά «το χειρότερο θα ήταν να με πήγαιναν δίκαια» Έκανε και χωρατά (χιούμορ)
Πάλι η τύχη αλλάζει. Οι νικητές των εμφυλίων έχουν κάνει την Ελλάδα ρημαδιό. Οι Τουρκοαιγύπτιοι καταλαμβάνουν την μισή Πελοπόννησο. Μπροστά στην γενική κατακραυγή, τον απελευθερώνουν και του ξαναδίνουν την διοίκηση του στρατού (Ο Πρωθυπουργός προτίμησε να πάει στο σπίτι του επικαλούμενος κρυολόγημα). Βγάζει για άλλη μια φορά το φίδι από την τρύπα… Πόλεμος ελιγμών και παρτιζάνικος πόλεμος. Δεν αφήνει τον εχθρό να διαλέξει το πεδίο της μάχης. …

«O Μπραΐμης μου επαράγγειλε μια φορά διατί δεν στέκω να πολεμήσωμεν (κατά μέτωπον). Εγώ του αποκρίθηκα, ας πάρη πεντακόσιους, χίλιους, και παίρνω και εγώ άλλους τόσους, και τότε πολεμούμε, ή αν θέλη ας έλθη και να μονομαχήσωμεν οι δύο. Αυτός δεν με αποκρίθηκε εις κανένα. Και αν ήθελε το δεχθή το έκαμνα με όλην την καρδιάν, διότι έλεγα αν χανόμουν, ας πήγαινα, αν τον χαλούσα, εγλύτωνα το έθνος μου».. Παράλληλα καθαρίζει το εσωτερικό μέτωπο :

1) Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους,
2) Καθάρισμα στους “ψεκασμένους” του ψευδοπροφήτη Παπουλάκου.(σ.σ. έχω κάνει ανάρτηση παλιά για τον παπουλάκο)
Οι εχθροί του όμως συνεχίζουν. Προσπαθούν να του φορέσουν καπέλο, φιλέλληνες στρατιωτικούς. Πρώτα τον Φαβιέρο και μετά τον Τσωρτς (παλικάρια μεν, εντελώς άχρηστοι δε). Με τον ερχομό του Καποδίστρια βρίσκει δικαίωση… ….Με τους Βαυαρούς πάλι για την χάψη…
Είχα ακούσει έναν ωραίο αστικό μύθο για την σύλληψή του από τους Βαυαρούς. (τον άκουσα στις 19 (!!!!!!!!) Απρίλη του 1967, στο καφενείο του Δημ. Καλκούνου, δίπλα στα ΚΤΕΛ. Είχε έρθει ένας θίασος στο κινηματοθέατρον Κορωνίς – στο νυν ΑΒ -- και όλο το Ανάπλι μίλαγε για αυτό…. Δύο ημέρες πριν από το πραξικόπημα της χούντας).
Λέει: Ότι ο Ρώσος Ναύαρχος ο Ρίκορδ τον ρώτησε τον γέρο πώς νοιώθει με την Αντιβασιλεία…. ….
Απάντησε: Να σου πω Ναύαρχε μου, όταν ήμουν κλέφτης και κυνηγημένος και ήθελα να κοιμηθώ, έβαζα τα τσαρούχια μου για μαξιλάρι. Όταν έγινα στρατηγός και κατέβηκα στον κάμπο, είχα μαξιλάρι, αλλά πέταγα τα τσαρούχια μου έξω, γιατί μου μύριζαν… γιατί ήταν ξένα…
Οι ρουφιάνοι (είδος εν περισσεία στην πόλη μας, αλλά και σ’ όλη την Ελλάδα) το μετέφεραν στους Αντιβασιλείς και μετά άρχισε το κυνήγι…
Όμως οι μύθοι δεν τελειώνουν έτσι… Μόλις μετετράπη η ποινή σε ισόβια μεταφέρθηκε με τους ισοβίτες στον προμαχώνα του Μιλτιάδη… …όταν μετετράπη η ποινή του στα είκοσι χρόνια είπε ….θα τον γελάσω τον Βασιλιά δεν θα προκάνω να την εκτίσω ….Πήρε χάρη. Μετά έπιασε γκόμενα και έκανε στα 63 του παιδί…Του έδωσε το όνομα Παναγιώτης το όνομα του αδικοχαμένου Πάνου…. Ήταν μια καλόγρια από αυτές που έκλεισε τα Μοναστήρια η Αντιβασιλεία…και την είχε για «οικιακή βοηθό» (aide domestique)
Την αγάπησε και την σεβάστηκε…
Τελευταία φορά ήρθε με το παιδί αυτό στο Ανάπλι λίγο πριν πεθάνει. Νοικιάσαν αγωγιάτες που έκαναν πιάτσα μπροστά από την Πύλη της Ξηράς και ξεκίνησαν… …ούτε χαρτιά, ούτε τίποτε… …σε όλους συγγενείς και συμπολεμιστές να ακούσουν από το ίδιο του το στόμα……. βροντοφώναξε ότι είναι γιός του …ο Παναγιωτάκης έγινε στρατιωτικός και Διοικητής της Σχολής των Ευελπίδων και του έχουν άγαλμα στην παλιά Ευελπίδων- νυν Δικαστήρια).
Αυτό ήταν η καλύτερη ληξιαρχική πράξη Ήταν τίμιος Άντρας και είχε αχαμνά……..Έκανε κι άλλη γραφειοκρατική αναγνώριση του παιδιού μαζί με την διαθήκη …(θα μιλήσουμε σε άλλο σημείωμα γιαυτό )
Μίλησε και στους νέους μαθητές στην Πνύκα την 8ῃ Ὀκτωβρίου 1838. .Δεν ήξερε γράμματα, τους μίλησε αφηγώντας τους το παρελθόν επειδή έβλεπε το μέλλον.
«Παιδιά μου.
Εις τον τόπο τούτο, οπού εγώ πατώ σήμερα, επατούσαν και εδημηγορούσαν τον παλαιό καιρό άνδρες σοφοί, και άνδρες με τους οποίους δεν είμαι άξιος να συγκριθώ και ούτε να φθάσω τα ίχνη των. Εγώ επιθυμούσα να σας ιδώ, παιδιά μου, εις την μεγάλη δόξα των προπατόρων μας, και έρχομαι να σας ειπώ, όσα εις τον καιρό του αγώνος και προ αυτού και ύστερα απ' αυτόν ο ίδιος επαρατήρησα, και απ' αυτά να κάμωμε συμπερασμούς και δια την μέλλουσαν ευτυχίαν σας, μολονότι ο Θεός μόνος ηξεύρει τα μέλλοντα…

Οι παλαιοί Έλληνες, οι πρόγονοί μας, έπεσαν εις την διχόνοια και ετρώγονταν μεταξύ τους, και έτσι έλαβαν καιρό πρώτα οι Ρωμαίοι, έπειτα άλλοι βάρβαροι καί τους υπόταξαν. Ύστερα ήλθαν οι Μουσουλμάνοι και έκαμαν ό,τι ημπορούσαν, δια να αλλάξη ο λαός την πίστιν του…

Σαν είδε τούτο ο σουλτάνος, διόρισε ένα βιτσερέ (αντιβασιλέα), έναν πατριάρχη, καί του έδωσε την εξουσία της εκκλησίας. Αυτός και ο λοιπός κλήρος έκαμαν ό,τι τους έλεγε ο σουλτάνος. Ύστερον έγιναν οι κοτζαμπάσηδες (προεστοί) εις όλα τα μέρη. Η τρίτη τάξη, οι έμποροι και οι προκομμένοι, το καλύτερο μέρος των πολιτών, μην υποφέροντες τον ζυγό έφευγαν, και οι γραμματισμένοι επήραν και έφευγαν από την Ελλάδα, την πατρίδα των, και έτσι ο λαός, όστις στερημένος από τα μέσα της προκοπής, εκατήντησεν εις αθλίαν κατάσταση, και αυτή αύξαινε κάθε ήμερα χειρότερα· διότι, αν ευρίσκετο μεταξύ του λαού κανείς με ολίγην μάθηση, τον ελάμβανε ο κλήρος, όστις έχαιρε προνόμια, ή εσύρετο από τον έμπορο της Ευρώπης ως βοηθός του ή εγίνετο γραμματικός του προεστού…

Εις τον πρώτο χρόνο της Επαναστάσεως είχαμε μεγάλη ομόνοια και όλοι ετρέχαμε σύμφωνοι. Ο ένας επήγεν εις τον πόλεμο, ο αδελφός του έφερνε ξύλα, η γυναίκα του εζύμωνε, το παιδί του εκουβαλούσε ψωμί και μπαρουτόβολα εις το στρατόπεδον και εάν αυτή η ομόνοια εβαστούσε ακόμη δύο χρόνους, ηθέλαμε κυριεύσει και την Θεσσαλία και την Μακεδονία, και ίσως εφθάναμε και έως την Κωνσταντινούπολη………..
Από τότε ήρχισεν η διχόνοια και εχάθη η πρώτη προθυμία και ομόνοια…

Εγώ, παιδιά μου, κατά κακή μου τύχη, εξ αιτίας των περιστάσεων, έμεινα αγράμματος και δια τούτο σας ζητώ συγχώρηση, διότι δεν ομιλώ καθώς οι δάσκαλοι σας. Σας είπα όσα ο ίδιος είδα, ήκουσα και εγνώρισα, δια να ωφεληθήτε από τα απερασμένα και από τα κακά αποτελέσματα της διχονοίας, την οποίαν να αποστρέφεσθε, και να έχετε ομόνοια. Εμάς μη μας τηράτε πλέον…………………………………………………….
Είπε πολλά ο Γέρο Στρατηγός και κατέληξε

Εις εσάς μένει να ισάσετε και να στολίσετε τον τόπο, οπού ημείς ελευθερώσαμε και, δια να γίνη τούτο, πρέπει να έχετε ως θεμέλια της πολιτείας την ομόνοια, την θρησκεία, την καλλιέργεια του Θρόνου και την φρόνιμον ελευθερία.
¨ Τελειώνω το λόγο μου. Ζήτω ο Βασιλεύς μας Όθων! Ζήτω οι σοφοί διδάσκαλοι! Ζήτω η Ελληνική Νεολαία!»
Τέλος μια μέρα σαν τούτες πήγε στο Παλάτι σε μια «χοροεσπερίς», έφαγε καλά, ήπιε καλά και χόρεψε τον βαρύ τον Τσάμικο (θυμηθείτε σχετικό ποίημα του Αντώνη Λεκόπουλου -Αναπλιώτη). …….
Ευτυχισμένος έπεσε, κοιμήθηκε και δεν ξαναξύπνησε.
Αιωνία σου η μνήμη Ελευθερωτή της Ελλάδας
Έγραψε ο Τόλης Κοΐνης και συμπλήρωσε - διασκεύασε ο υπογράφων

* Ο Θοδωρής Παπαδόπουλος είναι αντιπτέραρχος (Ι) ε.α. της 45ης Σειράς Ικάρων