Ο οικοδομικός οργασμός και οι συνέπειες του

Βλέποντας κάποιος νουνεχής τον οικοδομικό οργασμό κυρίως στην Αττική, όπου η Αθηναϊκή Ριβιέρα τείνει να γίνει όπως λένε ορισμένοι «το Ντουμπάι της Μεσογείου », ενώ στη Κηφισιά δεν έχει απομείνει οικόπεδο ελεύθερο και την ίδια ώρα γκρεμίζονται παλιά σπίτια ακόμα και αρχοντικά προκειμένου να σηκωθούν στη θέση τους πολυώροφες οικοδομές, δεν μπορεί παρά να προβληματιστεί.

Την ίδια ώρα με τον τρόπο που χρησιμοποιούνται σωρευτικά οι διατάξεις του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ-ν.4067/2012), με τις 38 τροπολογίες και με τελευταία το ν.5106/2024, θυμίζουν τη μέθοδο του, τρεις το λάδι, τρεις το ξύδι, έξι το λαδόξυδο, τρομάζει αυτούς που καταλαβαίνουν καθώς ξέρουν ότι η αλόγιστη ανοικοδόμηση θα έχει σοβαρές συνέπειες στο περιβάλλον και κατ΄επέκταση και στην ποιότητα ζωής των πολιτών.

Οι 37 τροπολογίες του ΝΟΚ, που κάποιος θα τις ονόμαζε «ντροπολογίες», έγιναν λόγω ώσμωσης με τους εργολάβους διαχρονικά από τους διατελεσάντων Υπουργούς Δημοσίων Έργων και Περιβάλλοντος, που κάποιοι λόγω ειδικότητας ασφαλώς γνώριζαν τις επιβλαβείς συνέπειες.

Είναι και οι εργολάβοι οι οποίοι με την ανοχή της Πολιτείας, ενίοτε, ή άλλες φορές νομότυπα ή παράνομα εφαρμόζουν αμφισβητήσιμες πρακτικές οι οποίες πολύ συχνά νομιμοποιούνται εκ των υστέρων ναι μεν παράγουν πλούτο, κυρίως για τους ιδίους και θέσεις εργασίες (κατά το πλείστον για αλλοδαπούς μετανάστες), ταυτόχρονα όμως προσβάλλουν το περιβάλλον και τη ποιότητα ζωής των πολιτών, αλλά ποιος νοιάζεται (who cares) ελληνιστί.

Ο ΝΟΚ (αρθ,17 παρ,8 ν.4067/2012) επιτρέπει τη για συγκεκριμένες χρήσεις ανοικοδόμηση υπόγεια εκτός του περιγράμματος του κτιρίου σε μεγαλύτερο μέρος του οικοπέδου, που μπορεί να καταλάβει επιφάνεια άνω του 80. Με άδεια της Πολεοδομίας και όχι του Δασαρχείου μπορεί να κοπούν όλα τα δέντρα (νομίζω ως προς το ζήτημα αυτό υπάρχει θέμα συνταγματικότητας), αλλά πρέπει να φυτευτούν τα 2/3 του ακαλύπτου χώρου.

Με το άρθρο 84 ν.5106/24 ορίζεται, ότι η στάθμη της πλάκας επικάλυψης βρίσκεται τουλάχιστον 40 εκατοστά κάτω από τη στάθμη του οριστικά διαμορφωμένου εδάφους, αλλά σε χώμα πάχους 40 πόντους μόνο μικρούς θάμνους μπορείς να φυτεύσεις και όχι δέντρα, αντίθετα με το παλιό σλόγκαν, για όσους το θυμούνται, «Φύτεψε ένα δέντρο μπορείς».

Οι επιπτώσεις αυτής της νομότυπης πολιτικής είναι λίγο πολύ γνωστές, αλλά και πάλι who cares, γιατί δεν βρήκα για το ζήτημα αυτό σοβαρές διαμαρτυρίες από περιβαλλοντολογικές οργανώσεις, πλην κάποιων εξαιρέσεων όπως από την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού. Αλλά μόνο διαμαρτυρίες και κινητοποιήσεις από πολίτες και από Δήμους του Σαρωνικού, Βορείων Προαστίων, ιδίως της Κηφισιάς και του Δήμου Αθηναίων, που ανέστειλαν την έκδοση οικοδομικών αδειών με χρήση των διατάξεων που προβλέπει την αύξηση του ύψους μέχρι της έκδοσης απόφασης του ΣΤΕ.

Έχει διαπιστωθεί με επίσημα στοιχεία, ότι όπου υπάρχει υπεροικοδόμηση κυρίως με γυάλινες επιφάνειες έχουμε σημαντική άνοδο της θερμοκρασίας, πνιγηρή ατμόσφαιρα, αν δε καλυφθούν οι χωμάτινες επιφάνειες και δεν απορροφάτε από έδαφος το νερό της βροχής δημιουργούνται μικροπλημμύρες, που μπορεί να εξελιχθούν σε μεγάλες και δεν τροφοδοτείται ο υδροφόρος ορίζοντας, που στην Αττική βρίσκεται κάτω από 100 μέτρα.

Είναι γεγονός, ότι από τότε που οι Πολεοδομίες υπάχθηκαν στους ΟΤΑ κατά κανόνα οι πολεοδομικές άδειες εκδίδονται με ευθύνη των ιδιωτών μηχανικών, δεν γίνεται καμιά παρακολούθηση των οικοδομικών εργασιών, ούτε κατά κανόνα εξετάζονται οι καταγγελίες για πολεοδομικές παραβάσεις, ακόμα και αποφάσεις του ΣΤΕ για ακύρωση οικοδομικών αδειών ή αναστολή εργασιών δεν γίνονται σεβαστές και φυσικά δεν κατεδαφίζονται αυθαίρετα. Στην καλύτερη περίπτωση επιβάλλεται πρόστιμο, που δεν είναι αποτρεπτικό μέτρο, γιατί το κέρδος από τη παρανομία είναι μεγαλύτερο.

Σαφώς για να βελτιωθεί η κατάσταση χρειάζεται έλεγχος και τιμωρία και κυρίως αυτοσυγκράτηση των πολιτικών στις νομοθετικές πρωτοβουλίες κυρίως, όταν προκαλούνται μη αναστρέψιμες συνέπειες.

*Ο Λέανδρος Τ.Ρακιντζής ειναι Αρεοπαγίτης ε.τ.