Ο φόρτος εργασίας «κόβει» τις μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης-Μόνο 3 στους 10 ασθενείς ελέγχονται

Σοβαρά κενά στη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, καταγράφει επιστημονική μελέτη από το ΑΠΘ.

Παρά το γεγονός ότι η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης αποτελεί κατευθυντήρια οδηγία και τον κυριότερο τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για την υγεία -για την αποτροπή θανάτων και αναπηριών- αποδεικνύεται ότι ένα μεγάλο ποσοστό των ασθενών στην Ελλάδα παραμένει αδιάγνωστο ή αρρύθμιστο.

Η νέα και ιδιαιτέρως αποκαλυπτική ελληνική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Journal of Human Hypertension (του ομίλου Nature), αναδεικνύει  ένα σοβαρό πρόβλημα στην καρδιά της πρόληψης: οι γιατροί της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) στην Ελλάδα, σε μεγάλο βαθμό, παραλείπουν να μετρήσουν την αρτηριακή πίεση των ασθενών τους κατά τη διάρκεια της εξέτασης, παρά τις σαφείς κατευθυντήριες οδηγίες, από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Υπέρτασης.

Η έρευνα, η οποία εκπονήθηκε από επιστημονική ομάδα (Β. Γκόλιας, Μ. Δούμας, Εμμ. Σμυρνάκης, Α. Τριανταφύλλου, Ν. Ευαγγελίδης, Μ. Γκαβανά κ.ά.) από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, αποτελεί την πρώτη του είδους της στη χώρα μας. 

Και αναδεικνύει μια καθημερινότητα όπου ο τεράστιος φόρτος εργασίας και η έλλειψη χρόνου μετατρέπουν μια βασική κλινική πράξη σε … «πολυτέλεια».

Το μέγεθος του προβλήματος σε αριθμούς στην Ελλάδα

Στη διατομεακή διαδικτυακή έρευνα συμμετείχαν 282 γιατροί της ΠΦΥ (στην πλειονότητά τους Γενικοί Οικογενειακοί Γιατροί κατά 92,9% και εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα κατά 89,4%), με διάμεσο αριθμό τις 25 επισκέψεις ασθενών ημερησίως.

Οι απαντήσεις τους αποτυπώνουν μια σαφή απόσταση μεταξύ θεωρίας και κλινικής πράξης:

• Μόλις στο 33,3% των ασθενών αναφέρουν οι γιατροί ότι μετρούν την αρτηριακή πίεση κατά τη διάρκεια μιας τυπικής ημέρας στο ιατρείο.
• Μόνο το 14,5% των γιατρών μετρά την πίεση σε όλους τους ασθενείς σε κάθε επίσκεψη.
• Αντιθέτως, το 44% το πράττει μόνο αν το απαιτεί το σύμπτωμα,
• ενώ το 11,4% μόνο σε ασθενείς με ήδη γνωστή υπέρταση.

Ο ένας στους δέκα (11,7%) δηλώνει ότι δεν μετρά καθόλου την αρτηριακή πίεση, ενώ σύσταση για μέτρηση στο σπίτι κάνουν οι γιατροί της Πρωτοβάθμιας μόνο στο 31,1% των ασθενών.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι ιδιώτες γιατροί της ΠΦΥ εμφανίζουν ακόμη πιο αρνητική εικόνα σε αυτόν τον τομέα σε σχέση με τους συναδέλφους τους στο Δημόσιο. Το 50% των γιατρών στον ιδιωτικό τομέα -δηλαδή ο ένας στους δύο- δεν μετρά την πίεση ως ρουτίνα, συγκριτικά με το 27,8% στον δημόσιο, παρότι οι γιατροί του δημοσίου αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο όγκο ασθενών.

Γιατί οι γιατροί δεν μετρούν την πίεση των ασθενών τους;

Ως προς τους λόγους που αποτρέπουν τους γιατρούς από την τακτική μέτρηση της πίεσης, οι απαντήσεις είναι ξεκάθαρες και αναδεικνύουν την παθογένεια του συστήματος.

Οι γιατροί απάντησαν, ως εξής:

• Ο υψηλός ημερήσιος όγκος ασθενών (60,5%)
• Ο περιορισμένος διαθέσιμος χρόνος για κάθε ασθενή (69,5%)
• Το 1,3% δήλωσε πως αιτία αποτελεί … η ανεπαρκής εκπαίδευση

Ο περιορισμένος χρόνος και ο τεράστιος όγκος ασθενών στα ιατρεία αποτελούν τα βασικότερα εμπόδια για τη σωστή μέτρηση της πίεσης, όπως αποτυπώνεται στα ευρήματα της μελέτης. Πηγή: nature.com

Το παράδοξο με τα πιεσόμετρα

Ένα επιπλέον εύρημα της ίδιας μελέτης που παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον αφορά τον εξοπλισμό.

Παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας, μόνο το 54,6% των γιατρών χρησιμοποιεί ηλεκτρονικό πιεσόμετρο βραχίονα. Περίπου το 30% επιμένει στο αναλογικό παλαιού τύπου (αεροθάλαμου) και ένα 15,6% στο υδραργυρικό.

Μάλιστα, το 77,4% όσων δεν χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά πιεσόμετρα, δικαιολογούν την επιλογή τους θεωρώντας τα λιγότερο αξιόπιστα από τα παραδοσιακά.

Tο ποσοστό των γιατρών που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό πιεσόμετρο, έναντι αυτών που επιμένουν στο παλιό αναλογικό ή στο (απαγορευμένο σε πολλές χώρες πλέον) υδραργυρικό. Πηγή: nature.com

Συστημική αδράνεια και ανάγκη για αναδιοργάνωση

Στην ανάλυσή τους, οι συγγραφείς της μελέτης τοποθετούν το ελληνικό πρόβλημα στο γενικότερο πλαίσιο των παγκόσμιων δυσλειτουργιών της Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τους «κρυφούς» υπερτασικούς.

«Αυτό το χάσμα στην εφαρμογή των τρεχουσών κατευθυντήριων οδηγιών στην καθημερινή κλινική πράξη δεν προκαλεί έκπληξη. Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ιατροί, οι οποίες συμβάλλουν στην υποβέλτιστη υιοθέτηση των οδηγιών όσον αφορά τις πρακτικές μέτρησης της αρτηριακής πίεσης, φαίνεται να είναι παγκόσμιες.

Τα κύρια εμπόδια παγκοσμίως για την επίτευξη αποδεκτών επιπέδων ανίχνευσης και ελέγχου της υπέρτασης περιλαμβάνουν την έλλειψη αποτελεσματικής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, την κλινική αδράνεια και τη χαμηλή αναλογία ιατρών προς ασθενείς», αναφέρουν χαρακτηριστικά στο κείμενο της δημοσίευσης.

Καταλήγοντας, η ερευνητική ομάδα προτείνει ριζικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των ιατρείων, προκρίνοντας το ομαδικό μοντέλο φροντίδας:

«Υπάρχει επείγουσα ανάγκη να παρακινηθούν και να εκπαιδευτούν οι ιατροί και τα άλλα μέλη της ομάδας της ΠΦΥ στις βέλτιστες πρακτικές, παρέχοντας κίνητρα που θα επιβραβεύουν την πρόληψη, τον προσυμπτωματικό έλεγχο και τη ρύθμιση της υπέρτασης.

Η αναδιοργάνωση του πλαισίου της ΠΦΥ, αξιοποιώντας τις σύγχρονες τεχνολογίες και την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και η προώθηση της πρωτοκολλημένης, ομαδικής φροντίδας (team-based care), θα μπορούσαν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην απόκτηση αξιόπιστων δεδομένων, στην αντιμετώπιση της θεραπευτικής αδράνειας και στη δέσμευση κλινικών ιατρών και ασθενών σε μια παραγωγική συνέχεια στη φροντίδα της υπέρτασης», καταλήγουν οι ερευνητές.

Πηγή Newsit.gr