Politico: Τι συμβολίζει για την ΕΕ το δάνειο των €90 δισ. για την Ουκρανία και το παρασκήνιο μέχρι τη συμφωνία

Ως μια συμφωνία που δείχνει ότι η Ευρώπη δεν θέλει ακόμα να πληρώσει για να σώσει την Ουκρανία χαρακτηρίζει το Politico το δάνειο των 90 δισ. ευρώ για το Κίεβο το οποίο ανακοίνωσαν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αφού τελικά δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία για τα «παγωμένα» ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία.

Κατά την ευρωπαϊκή ιστοσελίδα το αποτέλεσμα των 16 ωρών της διαπραγμάτευσης που ολοκληρώθηκε τα ξημερώματα της Παρασκευής αποτελεί «σημαντική ήττα» για τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Η συμφωνία είναι, όπως σημειώνει το Politico, ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης βασισμένο στο κοινό χρέος της ΕΕ, το οποίο προωθούσε εδώ και εβδομάδες ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ ντε Βέβερς που περιλαμβάνει, μάλιστα, και μια ακόμα πληγή για την ενότητα της ΕΕ καθώς τρεις χώρες ― η Ουγγαρία, η Σλοβακία και η Τσεχία ― δεν θα συμμετάσχουν.

«Η συμφωνία παρέχει μια κρίσιμη σανίδα σωτηρίας για την οικονομία της Ουκρανίας, η οποία έχει πληγεί από τον πόλεμο και αντιμετωπίζει τον κίνδυνο μιας επικείμενης κρίσης ρευστότητας ήδη από την επόμενη άνοιξη, με τη σύγκρουση με τη Ρωσία να συνεχίζεται για τέταρτη χρονιά. Αν και η συμφωνία επιτρέπει σε όλους να διεκδικήσουν τη νίκη, αυτή δεν ήταν η λύση που η Γερμανία και η Επιτροπή είχαν προωθήσει κατά την προετοιμασία της συνόδου κορυφής» σημειώνεται στην ανάλυση.

Ο παράγοντας Βέλγιο

«Φυσικά, σε μερικούς δεν άρεσε... θέλουν να τιμωρήσουν τον Πούτιν παίρνοντας τα χρήματά του. Ωστόσο η πολιτική δεν είναι συναισθηματική υπόθεση και η λογική επικράτησε» ήταν το μήνυμα του «νικητή» στο ιδιότυπο μπρα ντε φερ με την ΕΕ, ντε Βέβερ.

Ο Βέλγος πρωθυπουργός ήταν αυτός, άλλωστε, ο οποίος είχε ανατρέψει το σχέδιο για τα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας και κατά τη διάρκεια της προηγούμενης συνόδου κορυφής τον Οκτώβριο.

«Αν και αυτή η επιλογή άρεσε στις χώρες του Νότου, δεν ήταν της αρεσκείας της Γερμανίας και των συμμάχων της στη Βόρεια Ευρώπη, οι οποίοι παραδοσιακά αντιτίθενται στην εγγύηση ομολόγων για τις χώρες με υψηλό χρέος. Τελικά, όμως, η επείγουσα ανάγκη χρηματοδότησης της Ουκρανίας και η απελπισία των ηγετών της ΕΕ να δείξουν την υποστήριξή τους επικράτησαν» γράφει το Politico σημειώνοντας ότι «σε μια παραχώρηση προς τη Γερμανία, οι ηγέτες άνοιξαν την πόρτα στη χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για την αποπληρωμή του δανείου προς την Ουκρανία. Ωστόσο, αυτό είναι κάτι που πρέπει να επιλυθεί στο μέλλον».

Μολονότι, δε, ο ντε Βέβερ, ο οποίος είναι εξαιρετικά δημοφιλής στη χώρα του για τη στάση που κρατάει στο θέμα αυτό, είχε γίνει κάτι σαν «παρίας» στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αυτό που τον έσωσε φαίνεται ότι ήταν το Plan B με τη συνεργασία της Ιταλίας και άλλων χωρών για κοινό χρέος της της ΕΕ. «Αποδείχθηκε η πιο ρεαλιστική και πρακτική λύση», είπε χαρακτηριστικά ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν στους δημοσιογράφους.

Το Plan B που έδωσε μια προσωρινή λύση

Θέτοντας, δε, το ερώτημα «τι ακριβώς είναι διατεθειμένοι να προσφέρουν οι 27 της ΕΕ για να σώσουν την Ουκρανία και τους εαυτούς τους;» το Politico απαντά «ιδανικά, τα χρήματα κάποιου άλλου».

Πέρα από τις δηλώσεις που ακολούθησαν τη συμφωνία, το μοτίβο είναι σαφές. Ένα διχασμένο μπλοκ ευρωπαϊκών κρατών σε διαμάχη για μήνες, δημόσια και ιδιωτικά, για το ποιος θα πληρώσει το λογαριασμό, και πιθανότατα το θέμα δεν έχει ακόμη επιλυθεί.

Ο Γερμανός καγκελάριος Μερτς και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής φον ντερ Λάιεν ήξεραν πώς ήθελαν να πάρουν τα χρήματα — κατάσχοντας ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που ήταν κατατεθειμένα σε μια βελγική τράπεζα. Πέρασαν τους τελευταίους δύο μήνες προσπαθώντας να πείσουν τους συναδέλφους τους ηγέτες να συμμετάσχουν στο σχέδιό τους να χρησιμοποιήσουν τα παγωμένα κεφάλαια της Μόσχας για ένα τεράστιο δάνειο προς την Ουκρανία.

Ωστόσο, ο πρωθυπουργός του Βελγίου αρνήθηκε, φοβούμενος νομικές ενέργειες και άλλα αντίποινα από τον Πούτιν, εάν τα κρατικά περιουσιακά στοιχεία χρησιμοποιηθούν για να βοηθήσουν το Κίεβο. Αντ' αυτού συντάχθηκε ένα Plan Β, έτσι όταν ο ντε Βέβερ απέρριψε και πάλι την ιδέα των περιουσιακών στοιχείων, ο Μερτς υποχώρησε και η εφεδρική επιλογή να χρησιμοποιηθεί κοινό δάνειο της ΕΕ κέρδισε την υποστήριξη της τελευταίας στιγμής στο τραπέζι της συνόδου κορυφής.

Σύμφωνα με αυτό το σχέδιο, το κοινό δάνειο της ΕΕ θα εγγυηθεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ, ο οποίος χρηματοδοτείται από τα κράτη μέλη. Όσον αφορά, δε, τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία αυτά, όπως αναφέρεται στο κείμενο συμπερασμάτων, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή του δανείου, αν και αυτό δεν είναι ακόμη σαφές.

Όπως σημειώνει το Politico «δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Κίεβο χρειάζεται τα χρήματα. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Ουκρανία αντιμετώπιζε έλλειμμα χρηματοδότησης ύψους 72 δισεκατομμυρίων ευρώ το επόμενο έτος».

Η εύκολη λύση

Σύμφωνα με τους όρους της τελικής συμφωνίας της συνόδου κορυφής, η Ουγγαρία, η Τσεχία και η Σλοβακία δεν θα συνεισφέρουν καθόλου στο σχέδιο χρηματοδότησης της Ουκρανίας. Η ΕΕ των 27 κρατών μελών μετατράπηκε σε μια ομάδα 24 «αν και κάποιος θα μπορούσε να πει ότι δεν ήταν απαραίτητο να είναι τόσο χαοτική η κατάσταση. Οι χώρες της ΕΕ, τουλάχιστον στα χαρτιά, αντιπροσωπεύουν μια συλλογική οικονομική υπερδύναμη σε σύγκριση με τη Ρωσία. Το συνολικό ΑΕΠ των 27 χωρών της ΕΕ ανέρχεται σε 18 τρισεκατομμύρια ευρώ, ενώ το ΑΕΠ της Ρωσίας είναι 2 τρισεκατομμύρια ευρώ. Ακόμη και χωρίς να συμπεριληφθούν η Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ευρωπαίοι σύμμαχοι της Ουκρανίας έχουν τους πόρους να νικήσουν τον Πούτιν, αν πραγματικά το θέλουν.

Ίσως το πιο ανησυχητικό για τους συμμάχους της Ουκρανίας είναι ότι οι ψηφοφόροι σε ορισμένες από τις μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ ενδέχεται να χάνουν το ενδιαφέρον τους. Μια δημοσκόπηση του Politico σε 10.000 άτομα σε πέντε δυτικές χώρες διαπίστωσε ότι οι ερωτηθέντες στη Γερμανία και τη Γαλλία ήταν ακόμη πιο απρόθυμοι να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν την Ουκρανία από ό,τι οι άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αντιμέτωποι με τις διαφωνίες μεταξύ των βόρειων χωρών, που έχουν κουραστεί να ξοδεύουν ατελείωτα δισεκατομμύρια για την Ουκρανία, και των άλλων χωρών, που δεν το έχουν κάνει ποτέ, οι ηγέτες της Ευρώπης επέλεξαν την ευκολότερη λύση αυτή την εβδομάδα. Και ακόμη και αυτό ήταν σχεδόν πολύ δύσκολο.