Είναι η Γαλλία η επόμενη Ελλάδα; Το χρέος ξυπνά μνήμες της κρίσης

Παραλληλισμούς με την ελληνική κρίση χρέους και την μετάδοσή της στην υπόλοιπη Ευρωζώνη «ξυπνούν» τα δημοσιονομικά προβλήματα της Γαλλίας, τα οποία σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις δεν αντιμετωπίζονται με τα μέτρα λιτότητας ύψους 53 δισ. ευρώ που παρουσίασε η κυβέρνηση στο προσχέδιο του προϋπολογισμού.

Οι χαμένοι στόχοι για τα ελλείμματα, το πολιτικό αδιέξοδο και οι υψηλού διακυβεύματος προεδρικές εκλογές του 2027 αλλάζουν την αντίληψη της αγοράς για τη Γαλλία. Ενώ τα ελλείμματα, η αδύναμη ανάπτυξη και η πολιτική αστάθεια δεν είναι κάτι νέο για τη χώρα, πλέον «τιμωρούνται» από τις αγορές ομολόγων, όπου είναι πια ξεκάθαρο ότι η Γαλλία αντιμετωπίζεται ως η «χειρότερη χώρα της Ευρωζώνης».

«Οι κινήσεις (στην αγορά ομολόγων) θυμίζουν από πολλές απόψεις την ευρωπαϊκή κρίση χρέους, με τη μετάδοση σε άλλες χώρες να είναι βασικό θέμα συζήτησης», γράφει στο πρωινό του report ο οικονομολόγος της Deutsche Bank, Jim Reid.

Άλλοι κάνουν ακόμα πιο σαφείς παραλληλισμούς με την ελληνική κρίση χρέους. «Κάποιοι λένε ότι η Γαλλία είναι η νέα Ελλάδα, αλλά εγώ πάντα απαντώ ότι η Γαλλία είναι πιθανότατα ακόμα χειρότερη», έλεγε προ ημερών στο Bloomberg ο Ariel Bezalel, διαχειριστής της Jupiter Asset Management.

Για τον Bezalel, το πρόβλημα χρέους της Γαλλίας είναι χρόνιο.

Πραγματικά, το χρέος της χώρας ανερχόταν στο τέλος του πρώτου τριμήνου στα 3,54 τρισ. ευρώ, ή στο 117,5% του ΑΕΠ, από 115,7% το προηγούμενο τρίμηνο. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της κυβέρνησης, θα φτάσει στο 121,7% του ΑΕΠ το 2027, ενώ η Capital Economics υπολογίζει ότι θα είναι υψηλότερο από το χρέος της Ελλάδας έως το 2030.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η απόδοση του γαλλικού 10ετούς ομολόγου έχει ξεπεράσει το 4,9%, τα υψηλότερα επίπεδα από το 2002, ενώ το spread έναντι του αντίστοιχου γερμανικού τίτλου έχει υπερδιπλασιαστεί από τον Μάιο, αγγίζοντας σήμερα τις 154 μονάδες βάσης, τα υψηλότερα επίπεδα από το 2011, όταν η ελληνική κρίση προκάλεσε έναν πανικό στις αγορές που τελικά ανάγκασε την ΕΚΤ να παρέμβει για τη στήριξη του ευρώ. 

Οι επενδυτές συνεχίζουν να ρευστοποιούν τα γαλλικά ομόλογα, καθώς η πολιτική κατάσταση της χώρας περιπλέκει την εικόνα και δυσκολεύει μια παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού της.

Μεταξύ άλλων, στο επίκεντρο των ανησυχιών των επενδυτών βρίσκονται και οι υποσχέσεις για δαπάνες από την επικεφαλής της άκρας δεξιάς, Marine Le Pen, η οποία προηγείται στις δημοσκοπήσεις, αλλά και από τον αριστερό αντίπαλό της, Jean-Luc Melenchon.

«Ενώ το δημοσιονομικό πακέτο της Γαλλίας θα μπορούσε να αποτρέψει την άνοδο του ελλείμματος στο 6,5% του ΑΕΠ του χρόνου, δεν θα μπορούσε να σταθεροποιήσει το δημόσιο χρέος», ήταν το σχόλιο της ING, έπειτα από την δημοσίευση του προσχεδίου του προϋπολογισμού που μιλούσε για έλλειμμα στο 5% το 2027, από 5,4% φέτος. Ο οίκος θεωρεί ότι οι περαιτέρω πιέσεις στα γαλλικά ομόλογα είναι μονόδρομος. «Με μια δύσκολη πολιτική διαδικασία να έρχεται, τα γαλλικά ομόλογα αναμένεται να παραμείνουν υπό πίεση, ενώ το όριο για την παρέμβαση της ΕΚΤ παραμένει υψηλό», σημειώνει.

Στο ίδιο μήκος κύματος και η Capital Economics, θεωρεί ότι η έντονη υποχώρηση των τιμών των γαλλικών κρατικών ομολόγων αυτή την εβδομάδα υποδηλώνει ότι οι επενδυτές έχουν συνειδητοποιήσει τη σοβαρότητα του προβλήματος του χρέους της χώρας. «Ακόμη και αν η κατάσταση ηρεμήσει κάπως τις επόμενες εβδομάδες -κάτι που δεν είναι βέβαιο-, φαντάζει όλο και πιο πιθανό ότι θα χρειαστεί μια σοβαρότερη δημοσιονομική κρίση για να πειστούν οι Γάλλοι πολιτικοί να συμφωνήσουν σε ένα πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης με διάρκεια, το οποίο -ας ελπίσουμε- θα τηρήσουν», αναφέρει ο επικεφαλής οικονομολόγος της εταιρείας ερευνών. Andrew Kenningham. 

Η Scope έδωσε μια εικόνα του μεγέθους της πρόκλησης που αντιμετωπίζει η Γαλλία σε χθεσινό σημείωμά της. «Η μεγάλη μέση περίοδος ωρίμανσης του γαλλικού χρέους στα 8,5 χρόνια επιβραδύνει τη μετακύλιση του υψηλότερου κόστους δανεισμού στον προϋπολογισμό, αλλά η βιωσιμότητα του χρέους συνεχίζει να επιδεινώνεται, απαιτώντας μια μεγάλη και πολυετή δημοσιονομική προσαρμογή».

Ο κίνδυνος μετάδοσης

Σύμφωνα με το Bloomberg, εάν το Παρίσι δεν καταφέρει να θέσει υπό έλεγχο την δημοσιονομική κατάσταση, ο κίνδυνος απειλεί να ξεπεράσει τα γαλλικά σύνορα. Η μετάδοση της αναταραχής στην αγορά ομολόγων (το λεγόμενο «contagion»), η αποδυνάμωση των δημοσιονομικών κανόνων στην Ευρώπη αλλά και το πλήγμα στο κύρος των θεσμών έρχονται να προστεθούν στις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η περιοχή αυτό το διάστημα. Πέραν του πολέμου στην Ουκρανία, η Ευρώπη βλέπει τώρα τον πόλεμο στο Ιράν να προκαλεί άλλη μια πιεστική ενεργειακή κρίση και να οδηγεί στην αύξηση των επιτοκίων. Και όλα αυτά, την ώρα που οι εκλογικές ήττες που αποδυναμώνουν τη γερμανική κυβέρνηση και τα δημοσιονομικά προβλήματα στη Γαλλία υπονομεύουν την προώθηση της ευρωπαϊκής ατζέντας.

Κατόπιν τούτων, μάλλον ανησυχητικές μνήμες της κρίσης χρέους ξυπνά η διαπίστωση του Bloomberg ότι αυξάνονται τα στοιχήματα των hedge funds κατά του ευρώ.

«Δεν είναι καλό για την Ευρώπη», λέει η επικεφαλής οικονομολόγος της Societe Generale, Michala Marcussen.