«Η ΕΕ θα μπορούσε να δεχτεί νέα μέλη έως το 2030»

Η Κάγια Κάλας, Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, στη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποίησε μαζί με την Ευρωπαία Επίτροπο Διεύρυνσης Μάρτα Κόζ, παρουσίασε την Ετήσια Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πρόοδο των χωρών που βρίσκονται σε ενταξιακή διαδικασία στην ΕΕ.

Η κ. Κάλας έδωσε περιγραφικά την αξιολόγηση των χωρών, σημειώνοντας πως η ΕΕ θα μπορούσε να δεχτεί νέα μέλη έως το 2030.

«Η προοπτική είναι μικτή για τη Σερβία, τη Βόρεια Μακεδονία, το Κόσοβο, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και την Τουρκία που παραμένει σημαντικός εταίρος με τον οποίο συνεργαζόμαστε σε διάφορα κοινά ζητήματα. Αλλά η επιδείνωση των δημοκρατικών προτύπων, της δικαστικής ανεξαρτησίας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων έχει παγώσει ουσιαστικά τη διαδικασία διεύρυνσης από το 2018. Και πρέπει να κατανοήσουμε ότι η διεύρυνση είναι κυρίως μια τεχνική διαδικασία».

Η αξιολόγηση για τη Γεωργία όπως είπε είναι αρνητική, καθώς «δεν έχει βιώσιμο δρόμο προς την Ευρωπαϊκή Ένωση σε αυτή τη φάση».

«Το Μαυροβούνιο είναι η πιο προχωρημένη χώρα στη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ. Η Αλβανία έχει πρωτοφανή δυναμική και οι δύο χώρες είναι κοντά στην ένταξη. Για την Ουκρανία, η ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να αποτελέσει μια σημαντική εγγύηση ασφάλειας. Καμία υποψήφια χώρα δεν έχει υλοποιήσει τόσο εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις ενώ βρίσκεται σε πόλεμο. Και αυτό δείχνει τη μοναδική αφοσίωση της Ουκρανίας στην ένταξή της. Οι εκλογές της Μολδαβίας τον Οκτώβριο έδειξαν ένα ξεκάθαρο “ναι” στο ευρωπαϊκό μέλλον και η χώρα συνεχίζει να εφαρμόζει σημαντικές μεταρρυθμίσεις».

Όπως είπε η κ. Κoζ για τη χώρα, «είμαστε πιο αποφασιστικοί στην υποστήριξη ορισμένων υποψηφίων, προκειμένου να προστατέψουν το δημοκρατικό τους χώρο και να αποκρούσουν ξένες παρεμβάσεις και παραπληροφόρηση, όπως στη Μολδαβία».

Η κατάσταση και οι φιλοδοξίες των κρατών:

Όπως είπε η Ευρωπαία Επίτροπος, τα κράτη έχουν φιλοδοξίες που δίνουν επιτάχυνση στα βήματά τους, «το Μαυροβούνιο θέλει να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις στο τέλος του 2026, η Αλβανία στο τέλος του 2027, η Μολδαβία και η Ουκρανία το 2028».

Το Μαυροβούνιο διατηρεί πολιτική δέσμευση να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις έως το τέλος του 2026, ωστόσο χρειάζεται σταθερή πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις για να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα.

Η Αλβανία, έχει κάνει σημαντική πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις δικαιοσύνης και στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, αλλά χρειάζεται περαιτέρω προσπάθεια για την κάλυψη ενδιάμεσων στόχων στα θεμελιώδη ζητήματα.

Η Ουκρανία, παρά τον πόλεμο, ολοκλήρωσε επιτυχώς τη διαδικασία αξιολόγησης Εφάρμοσε οδικούς χάρτες για κράτος δικαίου, δημόσια διοίκηση και δημοκρατικούς θεσμούς, ωστόσο απαιτείται επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων, κυρίως στο κράτος δικαίου.

Η Μολδαβία, ολοκλήρωσε τη διαδικασία αξιολόγησης, πρέπει να επιταχύνει τον ρυθμό μεταρρυθμίσεων για να επιτύχει τον στόχο του 2028, ενώ παραμένει ευάλωτη σε υβριδικές απειλές και αποσταθεροποίηση.

Η Σερβία, ενώ έχει σημειώσει πρόοδο σε τομείς όπως τα ΜΜΕ και ο εκλογικός νόμος, καταγράφεται  οπισθοδρόμηση στην ελευθερία έκφρασης και την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης.

Στη Βόρεια Μακεδονία, η διαδικασία προχωράει θετικά για τη δημόσια διοίκηση, ωστόσο καταγράφει περιορισμένη πρόοδο σε θέματα ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και καταπολέμησης διαφθοράς.

Η Βοσνία –  Ερζεγοβίνη, υπέβαλε την Αναθεωρημένη Ατζέντα Μεταρρυθμίσεων το 2025 και ολοκλήρωσε τη συμφωνία με τη Frontex για διαχείριση συνόρων, ωστόσο η πολιτική κρίση,  έχει επιπτώσεις στις δικαστικές μεταρρυθμίσεις.

Το Κόσοβο, καταγράφει υψηλό επίπεδο δημόσιας υποστήριξης για την ευρωπαϊκή πορεία, ωστόσο τα επόμενα βήματα εξακολουθούν να εξαρτώνται από τη διατήρηση της αποκλιμάκωσης στο βορρά.

Η Τουρκία παραμένει βασικός εταίρος της ΕΕ με ενισχυμένη συνεργασία σε κοινούς στόχους. Η επανέναρξη των συνομιλιών για την επίλυση του κυπριακού ζητήματος αποτελεί βασικό στοιχείο της συνεργασίας. Ταυτόχρονα, η αύξηση των νομικών ενεργειών κατά προσωπικοτήτων και κομμάτων της αντιπολίτευσης, σε συνδυασμό με πολλές άλλες συλλήψεις, εγείρει σοβαρές ανησυχίες όσον αφορά την προσήλωση της Τουρκίας στις δημοκρατικές αξίες. Ενώ ο διάλογος για το κράτος δικαίου παραμένει κεντρικό στοιχείο των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας, η επιδείνωση των δημοκρατικών προτύπων, της δικαστικής ανεξαρτησίας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων δεν έχει ακόμη αντιμετωπιστεί. Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Τουρκία παραμένουν σε αδιέξοδο από το 2018.

Η Γεωργία, που το 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η διαδικασία προσχώρησης της Γεωργίας στην ΕΕ είχε de facto σταματήσει. Έκτοτε, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί σημαντικά, με σοβαρή οπισθοδρόμηση της δημοκρατίας που χαρακτηρίζεται από ταχεία διάβρωση του κράτους δικαίου και σοβαρούς περιορισμούς των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Σύμφωνα με την Έκθεση, καταγράφεται σοβαρή δημοκρατική οπισθοδρόμηση.