WSJ: Η Ευρώπη στήνει σχέδιο για τo άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς τις ΗΠΑ

Οι ευρωπαϊκές χώρες καταρτίζουν ένα σχέδιο για έναν ευρύ συνασπισμό με σκοπό να βοηθήσουν στο άνοιγμα της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, συμπεριλαμβανομένης της αποστολής πλοίων για εκκαθάριση ναρκών και άλλων στρατιωτικών σκαφών. Ωστόσο, το σχέδιο θα προκύψει μόνο μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και αποσκοπεί στο να αποκλείσει μία συγκεκριμένη χώρα: Τις ΗΠΑ.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε την Τρίτη (14.04.2026) ότι το σχέδιο αφορά μια διεθνή αμυντική αποστολή στα Στενά του Ορμούζ, που δεν περιλαμβάνει τα «εμπόλεμα» μέρη, δηλαδή τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν. Ευρωπαίοι διπλωμάτες που γνωρίζουν το σχέδιο λένε ότι τα ευρωπαϊκά πλοία δεν θα βρίσκονται υπό αμερικανική διοίκηση.

Στόχος του ευρωπαϊκού σχεδίου είναι η διασφάλιση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μετά το τέλος των εχθροπραξιών, κάτι που, σύμφωνα δημοσίευμα της Wall Street Journal που επικαλείται αξιωματούχους, θα μπορούσε να γίνει κάποια στιγμή αργότερα.

Το ευρωπαϊκό σχέδιο είναι πιθανό να περιλαμβάνει τη Γερμανία, η οποία μέχρι τώρα ήταν δημόσια απρόθυμη να εξετάσει καν οποιαδήποτε στρατιωτική εμπλοκή, σύμφωνα με ανώτερο Γερμανό αξιωματούχο. Η Γερμανία, η οποία αντιμετωπίζει μεγάλα πολιτικά και νομικά εμπόδια για να συμμετάσχει σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, θα μπορούσε να διευκρινίσει τη δέσμευσή της ήδη από την Πέμπτη, σύμφωνα με τον αξιωματούχο.

Η εμπλοκή του Βερολίνου σημαίνει ότι η αποστολή θα μπορούσε να είναι πιο σημαντική από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως. Η Γερμανία έχει μεγαλύτερη δημοσιονομική ισχύ από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία και ορισμένα βασικά στρατιωτικά μέσα που απαιτούνται για αυτή τη συγκεκριμένη αποστολή.

Αυτή την Παρασκευή, ο Μακρόν και ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ θα φιλοξενήσουν μια διαδικτυακή συνάντηση αρκετών δεκάδων χωρών για να συζητήσουν τον καλύτερο τρόπο αστυνόμευσης του Ορμούζ μόλις τερματιστούν οι εχθροπραξίες. Ο Στάρμερ θα παραστεί αυτοπροσώπως στην εκδήλωση στο Παρίσι, ενώ οι περισσότερες χώρες θα συμμετάσχουν μέσω τηλεδιάσκεψης.

Οι ΗΠΑ δεν θα παραστούν, δήλωσαν Γάλλοι και Βρετανοί αξιωματούχοι. Η Κίνα και η Ινδία προσκλήθηκαν, αλλά δεν είναι σαφές εάν θα παραστούν, δήλωσε Γάλλος αξιωματούχος.

«Η αποστολή στην οποία αναφερόμαστε θα μπορούσε να αναπτυχθεί μόνο όταν αποκατασταθεί η ηρεμία και σταματήσουν οι εχθροπραξίες», δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό, προσθέτοντας ότι ο διεθνής συνασπισμός θα συντονιστεί με τις χώρες που συνορεύουν με το στενό, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν και του Ομάν. Αυτό υποδηλώνει ότι καμία αποστολή δεν θα προχωρήσει χωρίς την έγκριση του Ιράν.

Το σχέδιο

Το σχέδιο έχει τρεις γενικούς στόχους: Πρώτον, την εφαρμογή της εφοδιαστικής για να διασφαλιστεί ότι τα εκατοντάδες πλοία που έχουν κολλήσει στο στενό θα μπορούν να αποχωρήσουν. Στη συνέχεια, την εφαρμογή μιας μεγάλης επιχείρησης αποναρκοθέτησης για να ανοίξει ο δρόμος για έναν πολύ μεγαλύτερο αριθμό πλοίων ώστε να χρησιμοποιήσουν ένα ευρύτερο τμήμα του στενού. Το Ιράν ναρκοθέτησε τμήματα της πλωτής οδού τις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης και η απομάκρυνσή τους είναι ζωτικής σημασίας για την επανεκκίνηση των πλοίων.

Η αποναρκοθέτηση είναι ένας τομέας στρατιωτικής ισχύος όπου η Ευρώπη διαθέτει πολύ περισσότερα μέσα από τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν σε μεγάλο βαθμό παροπλίσει τον στόλο ναρκαλιείας τους, ενώ οι ευρωπαϊκές δυνάμεις διαθέτουν πάνω από 150 σκάφη, σύμφωνα με αναλυτές. Αλλά είναι επίσης μια μακρά και χρονοβόρα διαδικασία.

Ο τελικός στόχος είναι η τακτική στρατιωτική συνοδεία και επιτήρηση —μέσω φρεγατών και αντιτορπιλικών— να δώσει στις ναυτιλιακές εταιρείες την διασφάλιση για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Δεν είναι σαφές σε αυτό το στάδιο πόσο μεγάλη ναυτική παρουσία θα απαιτείται για να γίνει αυτό.

Ακόμα και μετά από μια διαρκή κατάπαυση του πυρός, η ύπαρξη δυτικής στρατιωτικής παρουσίας θα είναι ζωτικής σημασίας για την επαναλειτουργία της πλωτής οδού, λένε οι αναλυτές. «Κάποια στιγμή θα χρειαστεί ένα σύστημα συνοδείας ή κάποια νηοπομπή για την προστασία των πλοίων», δήλωσε ο Mujtaba Rahman, επικεφαλής Ευρώπης της εταιρείας ανάλυσης κινδύνου Eurasia Group. «Οι ασφαλιστικές εταιρείες και οι ναυτιλιακές εταιρείες πιθανότατα θα απαιτήσουν αυτήν την προστασία».

Η συμμαχική αποστολή θα βασίζεται στην επιχείρηση Aspides της Ναυτικής Δύναμης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία περιελάμβανε τη συνεργασία αρκετών κρατών της ΕΕ το 2024 για την παροχή ναυτικής συνοδείας για εμπορικά πλοία μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και προστασία από επιθέσεις των Χούθι.

Κατά τη διάρκεια αυτής της αποστολής, την οποία η ΕΕ χαρακτήρισε καθαρά αμυντική, χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Γερμανία και η Ελλάδα παρείχαν φρεγάτες και ελικόπτερα εκ περιτροπής για να βοηθήσουν στην αποτροπή επιθέσεων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη των Χούθι. Οι σύμμαχοι παρείχαν περίπου τρία πλοία κάθε φορά για να βοηθήσουν στη συνοδεία φορτίων και στην παροχή επιτήρησης.

Αυτό πραγματοποιήθηκε ανεξάρτητα από ένα σχέδιο υπό την ηγεσία των ΗΠΑ που ονομάζεται Επιχείρηση Prosperity Guardian, το οποίο λειτούργησε στην Ερυθρά Θάλασσα μεταξύ 2023 και 2025 και ήταν πολύ μεγαλύτερης κλίμακας, με τη συμμετοχή αεροπλανοφόρων και αρκετών αντιτορπιλικών.

Η Γερμανία έχει αυστηρούς συνταγματικούς περιορισμούς που διέπουν τυχόν τέτοιες αναπτύξεις. Για να συμμετάσχει σε μια αποστολή στο Ορμούζ, η κυβέρνηση θα πρέπει να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική άδεια, η οποία με τη σειρά της απαιτεί ισχυρή διεθνή εντολή.

Αυτή θα μπορούσε να είναι μια εντολή του Κεφαλαίου IV που θα υιοθετηθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, η οποία περιλαμβάνει άδεια χρήσης βίας όχι μόνο για αυτοάμυνα. Εναλλακτικά, η ΕΕ θα μπορούσε να επεκτείνει την εντολή της λεγόμενης αποστολής EUNAVFOR Aspides στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η Γερμανία θα μπορούσε να συνεισφέρει πλοία, συμπεριλαμβανομένων ναρκαλιευτικών. Η μοίρα ναρκαλιευτικών της χώρας έχει έδρα το λιμάνι του Κιέλου στις ακτές της Βαλτικής Θάλασσας και περιλαμβάνει περίπου 12 σκάφη ναρκαλιευτικής και εκκαθάρισης ναρκών.

Το γερμανικό ναυτικό αναπτύσσεται αυτή τη στιγμή στη Βαλτική Θάλασσα και στον Βόρειο Ατλαντικό για να αποτρέψει τη Ρωσία. Το Βερολίνο θα πρέπει να είναι ικανοποιημένο ότι ορισμένα από αυτά τα περιουσιακά στοιχεία μπορούν να μεταφερθούν στη Μέση Ανατολή χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η αποστολή αυτή.

Ένας άλλος τομέας όπου το Βερολίνο θα μπορούσε να βοηθήσει είναι η επιτήρηση. Η Γερμανία είχε τουλάχιστον ένα αεροσκάφος επιτήρησης με έδρα το Τζιμπουτί που συμμετείχε στην αποστολή στην Ερυθρά Θάλασσα.

Το σχέδιο βασίζεται επίσης σε μεγάλο βαθμό στην έννοια του «Συμμαχία των Προθύμων» στην Ουκρανία, σύμφωνα με την οποία αρκετές ευρωπαϊκές χώρες προσφέρουν να αναπτύξουν περιορισμένο αριθμό στρατιωτικών στρατευμάτων στη χώρα -αλλά μόνο μετά την υπογραφή μιας μόνιμης ειρηνευτικής συμφωνίας- για να λειτουργήσουν ως αποτρεπτική δύναμη κατά της Ρωσίας και να βοηθήσουν στην ανοικοδόμηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών στην ουκρανική οικονομία.