Τριάντα έξι χώρες προτείνουν τη σύσταση ειδικού δικαστηρίου για την άσκηση δίωξης κατά του Βλαντίμιρ Πούτιν

Με κατηγορίες για το έγκλημα της επιθετικότητας κατά της Ουκρανίας, τριάντα έξι χώρες, κυρίως από την Ευρώπη, υπέγραψαν υπέρ της σύστασης ειδικού δικαστηρίου για την άσκηση δίωξης κατά του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, το οποίο θα έχει την έδρα του στην ολλανδική πόλη της Χάγης.

Η κοινή δέσμευση επισημοποιήθηκε την Παρασκευή κατά τη διάρκεια της ετήσιας συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Οι υπουργοί ενέκριναν ψήφισμα που θα καθορίζει τη δομή και τις λειτουργίες της διαχειριστικής επιτροπής που θα επιβλέπει το δικαστήριο. Μεταξύ των καθηκόντων της, η επιτροπή θα εγκρίνει τον ετήσιο προϋπολογισμό, θα θεσπίζει εσωτερικούς κανόνες και θα εκλέγει δικαστές και εισαγγελείς. Οι χώρες δεσμεύονται να σέβονται την ανεξαρτησία των δικαστικών διαδικασιών.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρέι Σιμπίχα, ο οποίος συμμετείχε στην τελετή, χαιρέτισε τη στιγμή ως «το σημείο χωρίς επιστροφή» στην πολυετή αναζήτηση λογοδοσίας και έκανε αναφορά στο πνεύμα των δικών της Νυρεμβέργης που δημιούργησαν προηγούμενο και οδήγησαν σε δίκη τους επιζώντες ηγέτες της ναζιστικής Γερμανίας.

Το ψήφισμα της Παρασκευής υπογράφηκε από την Ανδόρα, την Αυστρία, το Βέλγιο, την Κροατία, την Κύπρο, την Τσεχία, τη Δανία, την Εσθονία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ισλανδία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, τη Λετονία, το Λιχτενστάιν, τη Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, τη Μολδαβία, το Μονακό, το Μαυροβούνιο, τις Κάτω Χώρες, τη Νορβηγία, την Πολωνία, την Πορτογαλία, τη Ρουμανία, τον Άγιο Μαρίνο, τη Σλοβενία, την Ισπανία, τη Σουηδία, την Ελβετία, την Ουκρανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η Αυστραλία και η Κόστα Ρίκα ήταν οι μόνες μη ευρωπαϊκές χώρες που υπέγραψαν.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε επίσης την πρωτοβουλία, παρόλο που τέσσερα από τα κράτη μέλη της, η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Μάλτα και η Σλοβακία, δεν πρόσθεσαν τα ονόματά τους στο ψήφισμα της Παρασκευής.

Η λίστα παραμένει ανοιχτή για να συμμετάσχουν και άλλες χώρες, ευρωπαϊκές ή μη.

Ο Αλέν Μπερσέ, γενικός γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, προέτρεψε τους συμμετέχοντες να ολοκληρώσουν τις νομοθετικές τους διαδικασίες και να διαθέσουν την απαραίτητη χρηματοδότηση για να διασφαλίσουν ότι το δικαστήριο θα μπορέσει να αρχίσει να λειτουργεί το συντομότερο δυνατό. Η ΕΕ έχει ήδη δεσμεύσει 10 εκατομμύρια ευρώ.

«Η ώρα να λογοδοτήσει η Ρωσία για την επιθετικότητά της πλησιάζει. Ο δρόμος που έχουμε μπροστά μας είναι αυτός της δικαιοσύνης και η δικαιοσύνη πρέπει να επικρατήσει», δήλωσε ο Μπερσέ.

Η προσαγωγή του Πούτιν σε δίκη

Η σύσταση ενός ειδικού δικαστηρίου αποτελεί πιεστική προτεραιότητα για την Ουκρανία και τους συμμάχους της από τότε που το Κρεμλίνο ξεκίνησε την πλήρη εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022.

Η πρωτοβουλία κρίθηκε απαραίτητη επειδή το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο μπορεί να ασκήσει δίωξη για το έγκλημα της επίθεσης μόνο όταν αυτό αποδίδεται σε κράτος-μέρος. Η Ρωσία δεν έχει υπογράψει το Καταστατικό της Ρώμης και μπορεί να χρησιμοποιήσει το βέτο της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για να εμποδίσει τυχόν αλλαγές.

Τριάντα έξι χώρες προτείνουν τη σύσταση ειδικού δικαστηρίου για την άσκηση δίωξης κατά του Βλαντίμιρ Πούτιν
Σε αντίθεση με τα εγκλήματα πολέμου, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τη γενοκτονία, τα οποία ισχύουν για άτομα που διαπράττουν τις φρικαλεότητες, το έγκλημα της επιθετικότητας είναι ένα έγκλημα ηγεσίας που βαρύνει τους ανθρώπους που είναι τελικά υπεύθυνοι για τον έλεγχο του επιτιθέμενου κράτους.

Στην πράξη, αυτό καλύπτει την λεγόμενη «τρόικα» – τον ​​πρόεδρο, τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών – μαζί με υψηλόβαθμους στρατιωτικούς διοικητές που έχουν επιβλέψει την επίθεση κατά της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας.

Ο Πούτιν, ο εγκέφαλος πίσω από την εισβολή και ο κύριος υποστηρικτής της αναθεωρητικής της αφήγησης, είναι ο πλέον καταζητούμενος στόχος. Αλλά είναι απίθανο να κριθεί σύντομα.

Είναι βέβαιο όμως ότι η «τρόικα» θα παραμείνει άτρωτη σε δίκες ερήμην για όσο διάστημα παραμένει στο αξίωμά της. Ο εισαγγελέας μπορεί να καταθέσει κατηγορητήριο εναντίον του Πούτιν και του υπουργού Εξωτερικών του, Σεργκέι Λαβρόφ, αλλά το δικαστήριο θα διατηρήσει την διαδικασία σε αναστολή μέχρι οι κατηγορούμενοι να αποχωρήσουν από τα καθήκοντά τους.

Δίκη ερήμην μπορεί να διεξαχθεί εναντίον ατόμων εκτός της τρόικας που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του εγκλήματος της επίθεσης, όπως ο Βαλέρι Γκερασίμοφ, αρχηγός του γενικού επιτελείου των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων, ο Σεργκέι Κομπιλάς, διοικητής της Ρωσικής Πολεμικής Αεροπορίας, και ο Σεργκέι Σόιγκου, γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας. Όσοι καταδικαστούνι με αυτόν τον τρόπο θα έχουν το δικαίωμα σε επανάληψη της δίκης αν εμφανιστούν κάποια στιγμή αυτοπροσώπως.

Υψηλόβαθμοι αξιωματικοί από τη Λευκορωσία και τη Βόρεια Κορέα, δύο χώρες που έχουν βοηθήσει άμεσα στον πόλεμο της Ρωσίας, ενδέχεται επίσης να διωχθούν.

Το δικαστήριο θα έχει την εξουσία να επιβάλλει αυστηρές ποινές σε όσους κριθούν ένοχοι, συμπεριλαμβανομένης της ισόβιας κάθειρξης, της δήμευσης προσωπικής περιουσίας και των χρηματικών προστίμων, τα οποία θα διοχετεύονται στο ταμείο αποζημιώσεων για τα θύματα.

«Δεν θα υπάρξει δίκαιη και διαρκής ειρήνη στην Ουκρανία χωρίς λογοδοσία από τη Ρωσία και τους δράστες των φρικτών εγκλημάτων που διαπράχθηκαν κατά του ουκρανικού λαού», δήλωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλας.