Αφιέρωμα Newshub.gr: Εξήντα χρόνια από την επανακομιδή της Τιμίας Κάρας του Αγίου Τίτου από τη Βενετία (Φωτο)

Με λαμπρότητα αναμένεται να εορταστεί φέτος το Μάιο στο Ηράκλειο η επέτειος συμπλήρωσης 60 χρόνων από την επανακομιδή της Τιμίας Κάρας του Αγίου Αποστόλου Τίτου, Πρώτου Επισκόπου Κρήτης, από τη Βενετία.

Η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης οργανώνει σειρά εκδηλώσεων και δράσεων για να γιορτάσει τη σημαντική αυτή επέτειο για την Εκκλησία μας με τη δέουσα μεγαλοπρέπεια.

Ήταν το Σεπτέμβρη του 1669, όταν ο τελευταίος Βενετός υπερασπιστής του Χάνδακα,  Φραντσέσκο Μοροζίνι,  βλέποντας πως η πόλη ετοιμάζεται να πέσει στα χέρια των Οθωμανών συγκέντρωσε πληθώρα κειμηλίων για να τα μεταφέρει στη Βενετία ώστε να μην πέσουν στα χέρια των αλλόθρησκων.

Μεταξύ αυτών των κειμηλίων και η Κάρα του Αγίου Τίτου, η οποία  ξαναγύρισε στο Ηράκλειο, μετά από αιώνες παραμονής στην Ιταλία, στις 15 Μαΐου 1966.

Πως συνέβη αυτό; Μα με πολύ προσπάθεια και αγώνα.

Το 1957, ο τότε Μητροπολίτης Κρήτης Ευγένιος με επιστολή του προς τον Πάπα Ιωάννη ΚΓ΄ ζητούσε φωτογραφία της Τιμίας Κάρας και αντίγραφο της ιερής εικόνας της Παναγίας Μεσοπαντίτισσας, η οποία είχε επίσης μεταφερθεί στη Βενετία, το 1669.

Ο Πάπας Ιωάννης, απέστειλε τη φωτογραφία και αντίγραφο της εικόνας και τότε άρχισαν με ζήλο και προσευχές οι ενέργειες για επανακομιδή της Τιμίας Κάρας του Αγίου Τίτου στην Κρήτη.

Το 1964, μετέβη στη Βενετία μια ομάδα κληρικών και λαϊκών από το Ηράκλειο, για να προσκυνήσουν την Κάρα του Αγίου.

Ο Μητροπολίτης Ευγένιος είχε στείλει  με τον τότε Πρωτοσύγκελλό του, Κύριλλο Κυπριωτάκη, επιστολή προς τον Καρδινάλιο Ιωάννη Ουρμπάνι, Πατριάρχη Βενετίας, μέσω της οποίας εξέφραζε  το βαθύ πόθο του Κλήρου και του λαού της Κρήτης για επιστροφή της Τιμίας Κάρας στο Ηράκλειο.

Η απάντηση ήταν κατ’ αρχήν θετική, όμως χρειάστηκε να σταλούν κι άλλες επιστολές για το ζήτημα αυτό, όχι μόνο στη Βενετία αλλά και σε άλλα σημαίνοντα πρόσωπα της Καθολικής Εκκλησίας.

Τελικά ο Πατριάρχης Βενετίας, στις 9 Μαρτίου 1965, ανήγγειλε την τελική απόφαση για επιστροφή της Τιμίας Κάρας του Απ. Τίτου στην Εκκλησία της Κρήτης.

Αρχικά αποφασίστηκε η επανακομιδή να γίνει στις 25 Αυγούστου 1965, όμως για διάφορους λόγους ματαιώθηκε και πραγματοποιήθηκε στις 15 Μαΐου 1966.

Η λαμπρή επιστροφή

Στις 11 Μαΐου 1966 μέσω Ρώμης αντιπροσωπεία της Εκκλησίας της Κρήτης έφθασε στη Βενετία. Την αντιπροσωπεία αποτελούσαν ο Μητροπολίτης Κισσάμου και Σελήνου  Ειρηναίος, ο Πρωτοσύγκελος της Μητροπόλεως Κρήτης Κύριλλος, ο Αρχιμανδρίτης Φώτιος και ο Διάκονος Γεώργιος Σωμαράκης.

Την επόμενη ημέρα στο ναό του Αγίου Μάρκου τελέσθηκε Θεία Λειτουργία και στο κεντρικό θυσιαστήριο του ναού είχε εναποτεθεί το ιερό Λείψανο του Αγίου Τίτου.

Ο Καρδινάλιος Ουρμπάνι είχε πει τότε στην ομιλία του πως «Η βεβαιότης ότι εις την νήσον η οποία ενθυμείται μετά πάροδον 20 αιώνων τον ευαγγελισμόν του μαθητού του Αγίου Παύλου, ο Άγιος Τίτος θα τύχη λαμπράς και αενάου τιμής, μας έπεισε ίνα η επιστροφή αύτη αποτελέση δεσμόν αδελφικής φιλίας μεταξύ της Εκκλησίας σας και της ιδικής μας».

Το απόγευμα της 12^ης Μαΐου στο παρεκκλήσι του Αγίου Μάρκου έλαβε χώρα ειδική τελετή αναγνώρισης του ιερού λειψάνου της Κάρας του Αγίου Τίτου και η κρητική αντιπροσωπεία την προσκύνησε και την τοποθέτησε σε θήκη που είχε το σχήμα αρχιερατικής μίτρας στολισμένης με πολύτιμους λίθους και παραστάσεις του Αγίου Αποστόλου Παύλου και του Αγίου Τίτου.

Την ιδιαίτερη αυτή θήκη είχε κατασκευάσει ο εκκλησιαστικός οίκος των αδελφών Βογιατζή στην Αθήνα με δωρεές ευσεβών χριστιανών από το Ηράκλειο.

Στις 9 το πρωί στις 13 Μαΐου η σεπτή Κάρα του Αγίου Τίτου μεταφέρθηκε στο αεροδρόμιο της Βενετίας και με αεροσκάφος της Ολυμπιακής  οδηγήθηκε στην Ελλάδα.

Στην Αθήνα την υποδέχθηκε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρυσόστομος και εκπρόσωποι της Κυβέρνησης . Μεταφέρθηκε στο Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών όπου τέθηκε σε προσκύνηση.

Στις 14 του μηνός το απόγευμα η Τιμία Κάρα μεταφέρθηκε στο Δέλτα Φαλήρου και στο Πολεμικό Πλοίο «Δόξα» το οποίο απέπλευσε για το Ηράκλειο.

Η Κυριακή της 15^ης Μαΐου υπήρξε ιστορική ημέρα για την Εκκλησία της Κρήτης.

Με μετριοπαθείς υπολογισμούς 100.000 πιστών και πολλές εκατοντάδες κληρικών και μοναχών είχαν κατακλύσει το χώρο μπροστά από το ενετικό λιμάνι, την Λ. 25^ης Αυγούστου, τον Ιερό Ναό του Αγίου Τίτου και το προαύλιο του, τα μπαλκόνια και τις στέγες των κοντινών κτιρίων περιμένοντας να υποδεχθούν με ευλάβεια την Κάρα του Αγίου Τίτου.

Αντιπροσώπους στην εορταστική τελετή είχαν στείλει ο τότε βασιλιάς Κωνσταντίνος, τον Αντιστράτηγο Φ. Μεσηνόπουλο και η Κυβέρνηση τους υπουργούς Παιδείας και Θρησκευμάτων, Συντονισμού, Δικαιοσύνης, τον υφυπουργό Οικονομικών και το Β’ Αντιπρόεδρο της Βουλής.

Επίσης στην Κρήτη είχαν έλθει για τις εκδηλώσεις Μητροπολίτες άλλων περιοχών της χώρας, εκπρόσωποι διαφόρων Πανεπιστημίων, της Ακαδημίας Αθηνών και φυσικά παρούσες ήταν όλες οι τοπικές Αρχές.

Αφού τελέσθηκε ο Όρθρος στον Άγιο Τίτο, στις 8.45 το πρωί, σχηματίστηκε μεγαλειώδης πομπή με τη συμμετοχή όλων των Αρχιερέων και εκατοντάδων ιερέων που φορούσαν πολυτελή ιερατική αμφίεση, η οποία κατευθύνθηκε προς το λιμάνι.

Στις 9 το πρωί στην πλατεία μπροστά από το Λιμεναρχείο, σε εξέδρα που είχε στηθεί γι αυτό το σκοπό, πραγματοποιήθηκε τελετή σε κλίμα βαθύτατης θρησκευτικής συγκίνησης.

Ενώ χτυπούσαν χαρμόσυνα οι καμπάνες όλων των εκκλησιών της πόλης του Ηρακλείου παραδόθηκε η Τιμία Κάρα του Αγίου Αποστόλου Τίτου από τον Επίσκοπο Βενετίας Ουρμπάνι στο μακαριστό σήμερα Μητροπολίτη Κρήτης κυρό Ευγένιο.

Τιμές απέδωσαν η μπάντα της 5^ης Μεραρχίας, η Μπάντα του Δήμου , άγημα ναυτών και ενόπλου τμήματος του Στρατού.

Αμέσως μετά σε πομπή η Τιμία Κάρα, που κρατούσε στα χέρια του ο Ευγένιος, μεταφέρθηκε, μέσω της Λ. 25^ης Αυγούστου, που είχε στρωθεί με μυρτιές και δάφνες, στο ναό του Αγίου Τίτου όπου και τοποθετήθηκε σε ξυλόγλυπτο κουβούκλιο  τοποθετημένου στα σκαλιά του επισκοπικού θρόνου.

Σε όλη τη διαδρομή μαθήτριες σχολείων έραναν την πομπή με ροδοπέταλα  ενώ το ίδιο έπρατταν και οι πιστοί που παρακολουθούσαν από μπαλκόνια και στέγες.

Στη συνέχεια τελέσθηκε Δοξολογία , Αρχιερατικό Συλλείτουργο και αντί του Ευαγγελίου της Κυριακής του Τυφλού αναγνώσθηκε εκείνο που διαβάζεται την Κυριακή των Αγίων Πατέρων της Α’ εν Νικαία Οικουμενικής Συνόδου.

Η συμμετοχή Ορθοδόξων και Ρωμαιοκαθολικών έδωσε ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια στο ιστορικό εκείνο Συλλείτουργο.

Με την ολοκλήρωση της Θείας Λειτουργίας όλοι οι ξένοι επίσημοι μετακινήθηκαν με αυτοκίνητα στο τότε ξενοδοχείο Ξενία όπου ξεκουράστηκαν ενώ οι αντιπρόσωποι και άλλοι αρχιερείς της Εκκλησίας της Ελλάδος αναπαύθηκαν σε δωμάτια του καινούργιου εκείνη την περίοδο Μητροπολιτικού Μεγάρου.

Εκεί δόθηκε δεξίωση το μεσημέρι της ίδιας ημέρας και αμέσως μετά πρόγευμα.

Έκτοτε κάθε χρόνο η Εκκλησία στην Κρήτη γιορτάζει με λαμπρότητα την επανακομιδή της Τιμίας Κάρας του Αγίου Αποστόλου Τίτου και φέτος ειδικά με ακόμα περισσότερη λόγω της συμπλήρωσης 60 ετών από εκείνη τη σημαντική ημέρα που επέστρεψε στο Ηράκλειο.

Ο ναός του Αγίου Τίτου

Η πρώτη εκκλησία αφιερωμένη στο όνομα του Αγίου Τίτου  βρισκόταν στην παλιά πρωτεύουσα Γόρτυνα που στέγαζε και τη μητρόπολη του νησιού.

Με την ανάκτηση της Κρήτης από το Νικηφόρο Φωκά, η έδρα της επισκοπής μεταφέρθηκε από τη Γόρτυνα στον Χάνδακα που έγινε η πρωτεύουσα της Κρήτης.

Τότε χτίστηκε στην πόλη του Ηρακλείου ο πρώτος ορθόδοξος ναός του Αγίου Τίτου, ώστε ν’ αναζωπυρωθεί η χριστιανική πίστη και παράδοση στο νησί που είχε καμφθεί λόγω της κατάκτησής της από τους Άραβες.

Στον νέο ναό μετέφεραν την κάρα του Αγίου Τίτου, τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Μεσοπαντίτισσας και άλλα ιερά κειμήλια από τον ναό της Γόρτυνας.

Οι Βενετοί, όταν κατέλαβαν την Κρήτη, εγκατάστησαν στην ορθόδοξη επισκοπή τον λατίνο αρχιεπίσκοπο μετατρέποντας το ναό του Άγιου Τίτου σε επισκοπή τους .

Στα μέσα του 15ου αιώνα ο ναός ανακαινίζεται από τον καθολικό αρχιεπίσκοπο Φ.Ντάντολο.

Όμως άλλες καταστροφές θα προκληθούν στο κτίσμα από σεισμούς και πυρκαγιά με αποτέλεσμα να ξανακτιστεί εξαρχής, γύρω στα 1557.

Είχε σχήμα βασιλικής, σχεδόν τετράγωνο, χωρίς κόγχες, με τρούλο στη μέση και κωδωνοστάσιο στη νοτιοδυτική του γωνία.

Το εσωτερικό του χωριζόταν σε τρία κλίτη με δύο τοξοστοιχίες.

Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας ο ναός παραχωρήθηκε στον Φαζίλ Αχμέτ Κιοπρουλή και μετατράπηκε σε τζαμί, ενώ το κωδωνοστάσιο σε μιναρέ.

Ο μεγάλος σεισμός του 1856 κατέστρεψε το ναό που κτίστηκε πάλι από την αρχή.

Μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών, η Εκκλησία της Κρήτης επισκεύασε το ναό και το 1925 αφιερώθηκε και πάλι στον Απόστολο Τίτο.