Φαράγγι Σαμαριάς: Παρέμβαση του αντιπεριφερειάρχη Ν.Καλογερή για τα κλεισίματα του Φαραγγιού

Οι δημόσιες τοποθετήσεις των εμπλεκομένων στη λειτουργία του Φαραγγιού της Σαμαριάς που ήρθε στο φως της δημοσιότητας τις τελευταίες μέρες είναι ενδεικτική της αγωνίας όλων για το ζωτικής σημασίας για τα Χανιά και την Κρήτη Φαράγγι, καθώς και για τους χιλιάδες επισκέπτες του, η ασφάλεια των οποίων αποτελεί προτεραιότητά μας.

Σε συνέχεια των παρεμβάσεων των Δήμων Πλατανιά και Σφακίων ο Αντιπεριφερειάρχης Χανίων Νίκος Καλογερής επισημαίνει τα εξής: 

« Δεν υπάρχει συνολικό πρόβλημα λειτουργίας του Φαραγγιού Σαμαριάς, δεδομένου ότι η διαχείριση του από τον ΟΦΥΠΕΚΑ κρίνεται ικανοποιητική.

Πρόβλημα δημιουργείται όταν το Φαράγγι κλείνει λόγω κάποιων μετεωρολογικών προβλέψεων τα όρια των οποίων έχουν τεθεί από τον ΟΦΥΠΕΚΑ, όρια που περιλαμβάνονται ως αναπόσπαστο τμήμα στο Σχέδιο Διαχείρισης του Φαραγγιού, το οποίο έχουν προσυπογράψει οι Δήμοι Σφακίων και Πλατανιά, όπως αναφέρει στα έγγραφά του ο ΟΦΥΠΕΚΑ, ενώ η Περιφέρεια Κρήτης, όχι μόνο δεν το υπέγραψε αλλά αντίθετα προσέφυγε στο ΣτΕ, καταθέτοντας Αίτηση Ακυρώσεως με την Ε1056/2025 κατά των Υ.Α. 

(α) ΥΠΕΝ/ΓρΓΓΦΠΥ/27261/917/11.03.2025 και 
(β) ΥΠΕΝ/ΓρΓΓΦΠΥ/27458/292/11.03.2025 

Η αναφορά μου αυτή δεν αποτελεί μομφή για τους δύο Δήμους που έχουν εγκρίνει το Σχέδιο Διαχείρισης, δεδομένου ότι το περιεχόμενό του ασφαλώς δεν τους δημιουργεί σοβαρά προβλήματα και για τον λόγο αυτό το αποδέχθηκαν. 

Σε αντίθεση με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται σε αυτό και αφορούν στην Περιφέρεια Κρήτης. Υποχρεώσεις για τις οποίες η Περιφέρεια Κρήτης ουδέποτε ερωτήθηκε, καθώς δεν  συμμετείχε στη διαμόρφωση του Σχεδίου Διαχείρισης, και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποδεχθεί λόγω εγγενούς αδυναμίας. 

Είναι λοιπόν το λιγότερο παράδοξο να αναφέρεται κάθε φορά η Αντιπεριφέρεια Χανίων στις αποφάσεις κλεισίματος του Φαραγγιού από τον ΟΦΥΠΕΚΑ, με την επίκληση εγγράφου, που όπως ο ίδιος αναγράφει, αποτελεί αναπόσπαστο παρακολούθημα του Σχεδίου Διαχείρισης, το οποίο εμείς ουδέποτε αποδεχθήκαμε. 

•    Με βάση την εμπειρία όχι μόνο των δύο μηνών λειτουργίας του την εφετινή περίοδο, αλλά και τη συσσωρευμένη εμπειρία των προηγούμενων χρόνων, όπου εύκολα διαπιστώνει κάποιος ότι, αν όχι όλες, τις περισσότερες φορές αυτό κλείνει εντελώς αδικαιολόγητα, θεωρούμε σκόπιμο να την αξιοποιήσουμε προς όφελος του προορισμού και του τόπου.

Το πρόβλημα ουσιαστικά έγκειται στην αντικειμενική αδυναμία της ΕΜΥ, να προβλέψει με ακρίβεια τα μετεωρολογικά δεδομένα της επόμενης ημέρας στην ούτως ή άλλως οριακή και ιδιαίτερου μικροκλίματος θέση, οδηγώντας κατά κανόνα το Φαράγγι σε αδικαιολόγητο κλείσιμο. 

Στο σημείο αυτό να υπενθυμίσω ότι εκκρεμεί μια σύσκεψη με τους ανθρώπους της ΕΜΥ για πιθανή προμήθεια πρόσθετου εξοπλισμού που θα μπορούσε να συμβάλλει στην ακριβέστερη πρόγνωση των καιρικών συνθηκών μετριάζοντας τις πιθανότητες αστοχίας.
 
•    Το πρόβλημα επιτείνεται από τη δυσμενή ερμηνεία των όρων, που ο ίδιος ο ΟΦΥΠΕΚΑ έχει θεσμοθετήσει. Μας προξενεί ιδιαίτερη εντύπωση το γεγονός ότι πρόταση που είχε υποβληθεί από τον ίδιο το Δήμαρχο Πλατανιά για την οποία συμφωνήσαμε όλοι στην υιοθέτησή της, δεν λαμβάνεται υπόψη από τον Φορέα. Η πρόταση αφορούσε στο κλείσιμο του Φαραγγιού με πρόβλεψη υπέρβασης των ορίων σε δύο τουλάχιστον από τις τρεις θέσεις ελέγχου. Όλες οι τελευταίες αποφάσεις κλεισίματος αναφέρουν υπέρβαση ορίων σε μία μόνο θέση. Εκτιμώ ότι ο Δήμαρχος Πλατανιά θα έπρεπε να είναι ο πρώτος που θα διαμαρτυρόταν, και όχι εγώ.

Επίσης τίθεται το ερώτημα τι θα πρέπει να συμβαίνει όταν υπάρχει  πρόβλεψη σε μία μόνο θέση (Ξυλόσκαλο) ανέμου 7-8 μποφόρ, με ριπές 9 όπως αναφέρει το δελτίο της ΕΜΥ. Συμφωνούμε όλοι ότι σηματοδοτεί κατάσταση εκτός ορίων που επιβάλλει το κλείσιμό του; Εμείς πάντως διαφωνούμε ριζικά. 

•    Συμφωνήσαμε καταρχήν, όπως άλλωστε παραδέχτηκα και στην τελευταία σύσκεψη (26/6/2026) για τη Σαμαριά με τα όρια που είχαν τεθεί από τον ΟΦΥΠΕΚΑ τον Μάιο 2025 προκειμένου να ξεκινήσει η λειτουργία του Φαραγγιού μέχρις ότου εγκριθεί το σχέδιο διαχείρισης εκτάκτων αναγκών. Είναι επίσης γνωστό σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ότι λίγους μήνες μετά βλέποντας τα προβλήματα που δημιουργούνται από τους όρους που είχαν τεθεί από τον ΟΦΥΠΕΚΑ, πρότεινα συγκεκριμένες αλλαγές ούτως ώστε να αποφευχθούν τα άσκοπα κλεισίματά του. (22/7/2025). Έχουμε υποβάλλει έγγραφες προτάσεις για αναθεώρηση των ορίων θερμοκρασίας  (που συνυπέγραψε και ο Δήμαρχος Σφακίων), αλλά και στις συσκέψεις με όλους τους εμπλεκόμενους έχει εκφραστεί η αντίθεσή μας, τόσο με τους όρους που έχουν τεθεί, όσο και για την εφαρμογή τους.

•    Σημειώνω ότι δεδομένη αρμοδιότητα της Περιφέρειας είναι να προβαίνει στο κλείσιμο του Φαραγγιού της Σαμαριάς όταν ο δείκτης επικινδυνότητας πυρκαγιάς είναι υψηλός. Η Αντιπεριφέρεια Χανίων έχει εκδώσει σχετικές αποφάσεις τα τελευταία επτά χρόνια, μόνο όταν ο δείκτης ανέρχεται στο 5, όπου μάλιστα στην απόφασή της περιλαμβάνει όλα τα φαράγγια και τις προστατευόμενες περιοχές της Π.Ε. Χανίων. Η Π.Ε. Χανίων αποφασίζει το κλείσιμο κάποιων περιοχών και με δείκτη επικινδυνότητας 4, όπου σε αυτές δεν περιλαμβάνεται το Φαράγγι της Σαμαριάς, θεωρώντας ότι το πλαίσιο λειτουργίας του προστατεύει επαρκώς επισκέπτες και εργαζόμενους.

Ασφαλώς θα συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας για εξορθολογισμό του ισχύοντος πλαισίου για να βοηθήσουμε στην ανάδειξη και προώθηση του Φαραγγιού Σαμαριάς, όπως έχουμε χρέος άλλωστε, έναντι ενός μνημείου της φύσης που είναι στον Κατάλογο Αποθέματος της Βιόσφαιρας της UNESCO.

Είναι απορίας άξιο πως στις αναρτήσεις τους οι  2 Δήμοι (οι οποίοι συμμετέχουν στην διαχείριση μόνο υποστηρικτικά και πληρώνονται γι’ αυτό με ποσοστό από τα εισιτήρια), αναφέρουν ότι το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο επιβάλλει ο ΟΦΥΠΕΚΑ να εισηγείται για το κλείσιμο του Φαραγγιού Σαμαριάς και η Αντιπεριφέρεια  (άμεσα και χωρίς την κατάλληλη επιστημονική στελέχωση) να παίρνει το βάρος της τελικής απόφασης, ενώ γνωρίζουν καλά ότι αυτή την διαδικασία δεν την εφαρμόζει ο ίδιος ο ΟΦΥΠΕΚΑ, γιατί προφανώς την θεωρεί παράνομη και μη λειτουργική. 

Κλείνοντας, αν και αυτονόητο, θεωρώ ότι πρέπει να αναφέρω ότι η συνεργασία της Περιφέρειας Κρήτης με τους Δήμους Πλατανιά και Σφακίων και τον ΟΦΥΠΕΚΑ είναι επιβεβλημένη και θα συνεχιστεί για τη βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας του Φαραγγιού, με ασφάλεια για επισκέπτες και εργαζόμενους.»