«Η Πυργού στο πέρασμα των αιώνων» - Το βιβλίο με όλη την ιστορία του Μαλεβιζιώτικου χωριού

Ντοκουμέντα για την ιστορία του όμορφου, πλην όμως σήμερα σχεδόν ερημωμένου χωριού, που «γνώρισε» λαμπρές εποχές παρά τις δυσκολίες, περιλαμβάνονται σε μία μοναδική έκδοση για την Πυργού του Μαλεβιζίου, το χωριουδάκι που συνορεύει με τον Άγιο Μύρωνα του δήμου Ηρακλείου.

Μέσα σε αυτό το βιβλίο, «ξαναζωντανεύει» το χθες, όχι μόνο της Πυργούς αλλά και της ευρύτερης περιοχής, που κάποτε «πνιγόταν» στα αμπέλια και κατοικούνταν από ωραίους και περήφανους νοικοκύρηδες.

Ένας παθιασμένος με την ιστορία κάτοικος, ο φιλόλογος και λυκειάρχης Κωστής Μαστρογιαννάκης, αφιέρωσε πάνω από είκοσι με τριάντα  χρόνια της ζωής του,  για να δώσει  την «ψυχή» του, μέσα σε μία πολυσέλιδη έκδοση, φεύγοντας το 2022 από τη ζωή, χτυπημένος από την επάρατη νόσο, στα 72 του χρόνια.

«Η Πυργού στο πέρασμα των αιώνων», σε χίλια αντίτυπα, κοσμεί τη βιβλιοθήκη της Δημοτικής Κοινότητας Πυργούς, με τους λιγοστούς πλέον κατοίκους να ξέρουν πως όλη τους η ζωή – αυτών και των προγόνων τους – βρίσκεται μέσα σε 542 σελίδες.

Ο εργατικός και αξιοσέβαστος φιλόλογος και κάτοικος του χωριού, θα μνημονεύεται για πάντα ακόμα και από τον τελευταίο κάτοικο της Πυργούς, για μία τόσο μεγάλη προσφορά.

Αξίζει να σημειωθεί, πως το βιβλίο το προλογίζει ο επίσης αείμνηστος ιστορικός Θεοχάρης Δετοράκης.

Ο πρόεδρος της Κοινότητας Μιχάλης Χαιρέτης, μίλησε στο newshub.gr  για την πολυσέλιδη και καλαίσθητη έκδοση, με μεγάλη περηφάνια και συγκίνηση.

«Το βιβλίο αυτό για να το γράψει ο συγχωριανός μας φιλόλογος, που δυστυχώς δεν είναι πια μαζί μας, έκανε έρευνες για περισσότερα από δέκα χρόνια ερχόμενος σε επαφή με τους πιο ηλικιωμένους, καταγράφοντας τις μαρτυρίες τους.

 Ήταν σε διαρκή επαφή με όλους τους κατοίκους του χωριού. Έκανε συνεντεύξεις και μάζευε μαρτυρίες και φωτογραφικό υλικό. Πρόλαβε και το ολοκλήρωσε και δυστυχώς την επόμενη χρονιά «έφυγε» από τη ζωή, χτυπημένος από τον καρκίνο»…

Ο Μιχάλης Χαιρέτης τονίζει πως για τον εξαιρετικό αυτό φιλόλογο και συγχωριανό, αυτό το βιβλίο ήταν σκοπός ζωής.

Μάλιστα, πρόκειται για μία ακριβή έκδοση που για τις ανάγκες της, δαπανήθηκαν 10 χιλιάδες ευρώ και όλα τα χρήματα, από το πρώτο μέχρι το τελευταίο ευρώ, συγκεντρώθηκαν αποκλειστικά και μόνο από τους κατοίκους, από ενορίες και από πολιτιστικούς συλλόγους.

Με χρήματα δηλαδή των απλών ανθρώπων και της εκκλησίας,  που κατάλαβαν πως αυτό το βιβλίο πρέπει πάση θυσία να ολοκληρωθεί και να κυκλοφορήσει.

«Εδώ μέσα «διασώζεται» η ιστορία του χωριού μας από το 1.200 μέχρι και σήμερα. Βρέθηκε δηλαδή ένα συμβόλαιο αγοραπωλησίας από εκείνη την περίοδο. Όμως, επειδή έχει βρεθεί και ένα λατομείο από αρχαιοτάτων χρόνων, αποδεικνύεται πως στην πραγματικότητα το χωριό έχει τις ρίζες του σε ακόμα πιο παλιές εποχές.

Απ’ ό,τι λένε, το χωριό πήρε την ονομασία του από έναν Πύργο που υπήρχε στην περιοχή και ανήκε στον ενετό φεουδάρχη της περιοχής».

Και καταλήγει ο Μιχάλης Χαιρέτης: «Θα δανειστώ τα λόγια ενός φίλου μου που λέει: Ποιοι είναι οι ευεργέτες; Αυτοί που κάνουν ένα σχολείο και ένα νοσοκομείο ή αυτοί που σώζουν την ιστορία του τόπου τους»; Δηλαδή, είναι μια μεγάλη υπόθεση. Ποιος θα κάτσει να ασχοληθεί τόσο πολύ; Εμείς του δώσαμε ό,τι στοιχεία μπορούσαμε από τα δημοτολόγια μας και μέσα από το υλικό που είχαν οι παλαιότεροι κάτοικοι».

Το νοτιοανατολικό Μαλεβίζι

Διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο: Στο νοτιοανατολικό Μαλεβίζι ανάμεσα στα λεκανοπέδια του Ξενικάδου (Γαζανού) και του Γιόφυρου ποταμού, αγναντεύοντας τη νοτιοανατολική ρίζα του Ψηλορείτη, απλώνεται σε μια εύφορη πλαγιά χιλιάδες χρόνια τώρα ο οικισμός Πυργού.

Μάρτυρες της πολύχρονης πορείας στο χρόνο τα νεολιθικά, μινωϊκά, αρχαϊκά, ρωμαϊκά, βυζαντινά, ενετικά και νεότερα ευρήματα που όρισαν τη φυσιογνωμία του τόπου και τη δημιουργικότητα των κατοίκων στον ίδιο χώρο και με το ίδιο όνομα πιθανότατα από την πρωτοβυζαντινή περίοδο.

Πυργού από τον βυζαντινό πύργο και Παναγία του Πύργου ή Πυργιώτισσα Παναγία.

Σήμερα η Πυργού απορφανισμένη πληθυσμιακά και οικονομικά αναζητά την ιστορική της ταυτότητα στα μεγάλα και θαυμαστά έργα των ανθρώπων που έζησαν στα ιερά αυτά χώματα και οραματίζεται ένα ελπιδοφόρο μέλλον».

«Κεντρίζει το ενδιαφέρον»…

Χαρακτηριστικό το απόσπασμα που διαβάζουμε από τον αείμνηστο Θεοχάρη Δετοράκη στον πρόλογο του βιβλίου: «Το βιβλίο «η Πυργού στο πέρασμα των αιώνων» κεντρίζει το ενδιαφέρον του αναγνώστη από την πρώτη κι όλας σελίδα, με τον πλούτο και την ποικιλία των πληροφοριών του. Είναι ένα εκτεταμένο «Λεύκωμα» πληροφοριών για την Πυργού και την ευρύτερη περιοχή της, που ο συγγραφέας με γνώση, με προσοχή και ευαισθησία αντλεί από τεράστιο πλήθος πρωτογενών πηγών και τεκμηριώνει με πλούσια και έγκυρη βιβλιογραφία».