Κρήτη: Σήμα κινδύνου για τον επίγειο παράδεισο, το φοινικόδασος της Πρέβελης (φωτο)

Νέα κραυγή αγωνίας για τον επίγειο παράδεισο της Πρέβελης στο Ρέθυμνο. Συγκεκριμένα σε νέα δημόσια παρέμβαση στην οποία εκθειάζει την “οικολογική αξία” και την “μοναδική ομορφιά” του οικοσυστήματος του Πρέβελη, προχώρησε ο Σύνδεσμος Σύνδεσμος Τουριστικών Πρακτόρων Ρεθύμνης, χαιρετίζοντας την πρόσφατη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε από πλευράς της Αντιπεριφέρειας Ρεθύμνης με τον αρμόδιο Υπουργό στην Αθήνα.

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε, ο Σύνδεσμός χαρακτηρίζει “απλά απογοητευτική” την κατάσταση “που έχει δημιουργηθεί στην ευρύτερη περιοχή του Μέγα Ποταμού με την ανοχή των αρχών”, καλώντας τους φορείς και την κοινωνία να δράσουν άμεσα για να μην γίνει ξεφύγουν και γίνουν μη αναστρέψιμα τα πράγματα.

Η παρέμβαση έρχεται λίγες μέρες μετά το «πράσινο φως» που δόθηκε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος στην Αντιπεριφέρεια Ρεθύμνης, προκειμένου να πραγματοποιηθεί σειρά παρεμβάσεων στη μοναδικού φυσικού κάλλους περιοχή, αλλά και να υπάρξει νέο πλαίσιο σε ότι αφορά στους όρους διέλευσης.

Οι τουριστικοί πράκτορες ωστόσο, περιγράφουν με μελανά χρήματα την κατάσταση που επικρατεί στο Φοινικόδασος, επισημαίνουν την ανάγκη να μην υπάρξουν άλλες καθυστερήσεις.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Σύνδεσμος που είχε στις 21.06.2022 παρέμβει δημόσια για «την απαράδεκτα επικίνδυνη κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στο Φοινικόδασος του Πρέβελη», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, διατυπώνει την ελπίδα ότι μετά και τη συνάντηση της Αντιπεριφερειάρχη Μαίρης Λιονή με τον αρμόδιο Υπουργό, να προχωρήσουν με γρήγορους ρυθμούς τα έργα.

Η οικολογική αξία και η μοναδική ομορφιά του οικοσυστήματος του Πρέβελη γιγάντωσαν την φήμη του η οποί πλέον ξεπερνά τα στενά τοπικά και τα ελληνικά όρια. Αποτελεί δε έναν τεράστιας σημασίας για τον τουρισμό της περιοχής αλλά και της Κρήτης, προορισμό, υπογραμμίζει ο Σύνδεσμος που μεταξύ άλλων, αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος: φοινικόδασος Πρέβελη

Ξεκινώντας από τις πηγές του Κουρταλιώτη με τους καταρράκτες όπου κυρίως το καλοκαίρι συχνάζουν εκατοντάδες επισκέπτες νεαρής κυρίως ηλικίας ( κάποιες ημέρες τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα φτάνουν μέχρι το χωριό Ασώματος, η κατάσταση δεν είναι αποδεκτή.
Σε αυτό το σημείο με τους καταρράκτες και την σχηματιζόμενη λίμνη, εκατοντάδες επισκέπτες προσπαθούν να πλησιάσουν, να δουν να φωτογραφηθούν να κολυμπήσουν διακινδυνεύοντας πολλές φορές την σωματική τους ακεραιότητα ανάμεσα σε εγκαταλειμμένους άχρηστους σωλήνες, μπετόβεργες και σπασμένα τσιμέντα , καθώς δεν υπάρχει ασφαλές μονοπάτι ( η ασχήμια που δημιουργείται είναι εξίσου σημαντική ).
Περπατώντας κατά μήκος του ποταμού ( river trekking ) δεν υπάρχει οριοθετημένο μονοπάτι και φυσικά δεν συζητάμε για ξύλινες ράμπες, γέφυρες και σκάλες στα δύσκολα σημεία, όπως στα περισσότερα οργανωμένα φαράγγια της Ευρώπης.

Συνεχίζοντας νότια, συρματοπλέγματα κλείνουν την πρόσβαση στον ποταμό και ιδιωτικές τσιμεντένιες κατασκευές και παράγκες υπάρχουν στην κοίτη του ποταμού ( μιλάμε για μόνιμες κατασκευές όχι για τους κατασκηνωτές).

Η ανακοίνωση των τουριστικών πρακτόρων

Οι Τουριστικοί Πράκτορες του Ρεθύμνου τονίζοντας όλα τα προβληματικά σημεία, κατέθεσαν μία σειρά από προτάσεις, οι οποίες εμπεριέχονται στην ακόλουθη ανακοίνωση:

Μετά από την από 21.06.2022 δημόσια παρέμβαση του Συνδέσμου μας για την απαράδεκτα επικίνδυνη κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στο Φοινικόδασος του Πρέβελη, με χαρά διαβάσαμε των ανακοίνωση της Αντιπεριφέρειας Ρεθύμνης (17.11.22), ότι επιτέλους έγινε συνάντηση (πήρε βέβαια 5 μήνες΄και ένα καλοκαίρι σε καθεστώς κινδύνου) με τον αρμόδιο υπουργό στην Αθήνα για να ξεκινήσουν οι διαδικασίες ( ελπίζουμε σύντομα ) για τον καθαρισμό , την πυροπροστασία αλλά και τον έλεγχο των επισκεπτών της περιοχής.

Η οικολογική αξία και η μοναδική ομορφιά του οικοσυστήματος του Πρέβελη γιγάντωσαν την φήμη του η οποί πλέον ξεπερνά τα στενά τοπικά και τα ελληνικά όρια. Αποτελεί δε έναν τεράστιας σημασίας για τον τουρισμό της περιοχής αλλά και της Κρήτης, προορισμό.

Ως εξ αντικειμένου γνώστες του Τουρισμού και των επιθυμιών των επισκεπτών μας ξέρουμε ότι οι επισκέπτες μας δεν έρχονται μόνο για τα ξενοδοχεία , τις ωραίες τουριστικές κατοικίες και την πεντανόστιμη και υγιεινή κουζίνα μας, αλλά κυρίως για το μοναδικής ομορφιάς περιβάλλον του νησιού μας και τους ανθρώπους του.

Θα θέλαμε λοιπόν για μία ακόμη φορά να παρέμβουμε δημόσια, πιστεύοντας οτι ο Πρέβελης αξίζει της προσοχής όλων μας.

Θεωρούμε ότι η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στην ευρύτερη περιοχή του Μέγα Ποταμού με την ανοχή των αρχών είναι απλά απογοητευτική. Θεωρούμε οτι οι φορείς και η κοινωνία πρέπει να δράσει άμεσα για να μην γίνει ξεφύγει και γίνει μη αναστρέψιμη.

· Ξεκινώντας από τις πηγές του Κουρταλιώτη με τους καταρράκτες όπου κυρίως το καλοκαίρι συχνάζουν εκατοντάδες επισκέπτες νεαρής κυρίως ηλικίας ( κάποιες ημέρες τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα φτάνουν μέχρι το χωριό Ασώματος, η κατάσταση δεν είναι αποδεκτή.

Σε αυτό το σημείο με τους καταρράκτες και την σχηματιζόμενη λίμνη, εκατοντάδες επισκέπτες προσπαθούν να πλησιάσουν , να δούν να φωτογραφηθούν να κολυμπήσουν διακινδυνεύοντας πολλές φορές την σωματική τους ακεραιότητα ανάμεσα σε εγκαταλειμμένους αχρηστους σωλήνες, μπετόβεργες και σπασμένα τσιμέντα , καθώς δεν υπάρχει ασφαλές μονοπάτι ( η ασχήμεια που δημιουργείται είναι εξίσου σημαντική ).

· Περπατώντας κατά μήκος του ποταμού ( river trekking ) δεν υπάρχει οριοθετημένο μονοπάτι και φυσικά δεν συζητάμε για ξύλινες ράμπες, γέφυρες και σκάλες στα δύσκολα σημεία, όπως στα περισσότερα οργανωμένα φαράγγια της Ευρώπης.

· Συνεχίζοντας νότια, συρματοπλέγματα κλείνουν την πρόσβαση στον ποταμό και ιδιωτικές τσιμεντένιες κατασκευές και παράγκες υπάρχουν στην κοίτη του ποταμού ( μιλάμε για μόνιμες κατασκευές οχι για τους κατασκηνωτές).

· Μετά την τοξοτή Γεφυρα, η πρόσβαση για όσους δέν είναι μυημένοι σε τεχνικές canyoning είναι μάλλον αδύνατη καθώς δεν υπάρχουν οι ξύλινοι διάδρομοι και σκάλες..όπως και παραπάνω τονίσαμε.

· Φτάνοντας στο highlight της περιοχής και της νότιας Κρήτης , στο φοινικόδασος με την σχηματιζόμενη λίμνη, μας περιμένουν διαλυμμένα μονοπάτια, ξύλα κλαδιά και κορμοί επιμελώς στοιβαγμένα ( από ανθρώπινα χέρια) κάτω από τα Φοινικόδενδρα.

· Μια καντίνα εξυπηρετεί τους επισκέπτες με ψησταριά με οτι κινδύνους αυτό εγκυμονεί.

Προτάσεις:

Πυροπροστασία, καθαρισμός της περιοχής από άχρηστα υλικά ( σωλήνες , λάστιχα, κομμάτια τσιμέντου, κλαδιά κλπ.)

Μελέτη για την βελτίωση της προσβασιμότητας, της προστασίας και ανάδειξης της περιοχής.

Ενιαίος Φορέας Διαχείρισης από της πηγές μέχρι και την παραλία, στα πρότυπα της Σαμαριάς , ο οποίος δεν θα αναλάβει απλά τον έλεγχο εισόδου και την είσπραξη του αντίτιμου αλλά και τον ουσιαστικό καθαρισμό και την προστασία του οικοσυστήματος.

Κατασκευή ξύλινων διάδρομων , ράμπες και σκάλες στα δύσκολα και επικίνδυνα σημεία.

Ανταποδοτικό αντίτιμο εισόδου για την βελτίωση και συντήρηση των παραπάνω. Ας παραδειγματιστούμε από τον Δήμο Σητείας με το φαράγγι του Ρίχτη, η μεταμόρφωση του οποίου αποτελεί καλό παράδειγμα, αποτελεσματικής και άοκνης προσπάθειας φορέων και αυτοδιοίκησης.

Κλείνοντας :

Η περιοχή του Πρέβελη αποτελεί το μοναδικό διεθνούς εμβέλειας, φυσικού κάλους οικοσύστημα του νομού μας αλλά και της νότιας Κρήτης γενικότερα.

Η αποτελεσματική προστασία και ανάδειξή του σε προορισμό αντάξιο της φήμης του, θα πρέπει να είναι προτεραιότητα όλων μας.

Κατεπείγουσα η ανάγκη προστασίας του Φοινικόδασους

Για το θέμα μίλησε στην ΕΡΤ Χανίων η Αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου Μαίρη Λιονή, η οποία αναφέρθηκε στον αγώνα δρόμου που έχει δώσει προκειμένου, αυτή η καταπληκτική περιοχή Natura, να εποπτεύεται από τον Ενιαίο Φορέα Διαχείρισης και να λειτουργεί κατά το πρότυπο του Φαραγγιού της Σαμαριάς -διαμόρφωση μονοπατιών, φύλαξη, απαγόρευση διανυκτέρευσης, εισιτήριο εισόδου κλπ-.

Το Φοινικόδασος του Πρέβελη βρίσκεται στο νότιο τμήμα του Δήμου Αγίου Βασιλείου, σε μια περιοχή, που έχει πληγεί ανεπανόρθωτα από τις πυρκαγιές τα τελευταία χρόνια. Αποτελεί επομένως μέγιστη προτεραιότητα η κατά το δυνατόν καλύτερη προστασία του φοινικόδασους από νέα πυρκαγιά, τονίζει η κ. Λιονή για να διευκρινήσει ότι ως φορείς της Αυτοδιοίκησης (Περιφέρεια και Δήμος) δε μπορούμε να προβούμε σε ενέργειες προς αυτή την κατεύθυνση καθώς την αποκλειστική αρμοδιότητα διαχείρισης της παραπάνω περιοχής ως μέρους ενταγμένου στο δίκτυο Natura 2000, έχει η Διεύθυνση Δασών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της ΕΡΤ Χανίων, η Αντιπεριφερειάρχης προτείνει στον Υπουργό -ο οποίος αναμένεται να επισκεφτεί το Ρέθυμνο το πρώτο 10ήμερο του Ιανουαρίου- ο καθαρισμός του Φοινικοδάσους μέσω του προγράμματος “Antinero”, που υλοποιεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας , σε συνεργασία με το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, στο πλαίσιο της αντιπυρικής προστασίας.

Πιέσεις

Την ίδια ώρα δεν αφήνουν το θέμα της προστασίας του Φοινικόδασους του Πρέβελη οι φορείς του Ρεθύμνου, που επιμένουν να το κρατούν «ζεστό» και κυρίως να πιέζουν με τον τρόπο τους το Υπουργείο Περιβάλλοντος, με την ελπίδα να μην χρονίσει η συζήτηση και να μην αργήσουν οι λύσεις.

Σε αυτή τη λογική, μετά τη συνάντηση, που είχαν πρόσφατα στην Αθήνα ο Βουλευτής Ρεθύμνου, κ. Γιάννης Κεφαλογιάννης, η Αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνης, κα Μαρία Λιονή και ο Δήμαρχος Αγίου Βασιλείου, κ. Γιάννης Ταταράκης, με τον Υφυπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας κ. Γιώργο Αμυρά σχετικά με τη διαχείριση του Φοινικόδασους του Πρέβελη και της ευρύτερης περιοχής, που κινδυνεύει από τις πυρκαγιές, ακολούθησε την Τρίτη η αποστολή δύο επιστολών αναφορικά στην προστασία του Φοινικόδασους και τη διαχείρισή του συμφωνα με το goodnet.gr.

Τις επιστολές προς τον Υφυπουργό, κ. Αμυρά συνυπογράφουν οι Βουλευτές Ρεθύμνου, κ.κ. Γιάννης Κεφαλογιάννης και Ανδρέας Ξανθός, η Αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνης, κα Μαρία Λιονή και ο Δήμαρχος Αγίου Βασιλείου, κ. Γιάννης Ταταράκης.

Η πρώτη αφορά την ανάγκη ένταξης του φοινικόδασους σε πρόγραμμα για τον καθαρισμό του και η δεύτερη την δημιουργία φορέα διαχείρισης της περιοχής, ώστε να είναι δυνατή η προστασία του.

Αναλυτικά οι επιστολές αναφέρουν:

Επιστολή για καθαρισμό Φοινικόδασους Πρέβελη

«Αξιότιμε κ. Υπουργέ,

Με την παρούσα επιστολή θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε σχετικά με ένα σημαντικό ζήτημα, που απασχολεί την τοπική κοινωνία και αφορά στη διαχείριση του Φοινικόδασους του Πρέβελη και της ευρύτερης περιοχής.

Η περιοχή Πρέβελη είναι αδιαμφισβήτητα ένα οικολογικό στολίδι για τον τόπο μας, που προσελκύει μεγάλο αριθμό τουριστών και ντόπιων ετησίως, σχεδόν καθ’ όλη την διάρκεια του έτους, λόγω του απαράμιλλου φυσικού της κάλλους.

Το Φοινικόδασος του Πρέβελη βρίσκεται στο νότιο τμήμα του Δήμου Αγίου Βασιλείου, σε μια περιοχή, που έχει πληγεί ανεπανόρθωτα από τις πυρκαγιές τα τελευταία χρόνια. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν ότι για μας αποτελεί μέγιστη προτεραιότητα η κατά το δυνατόν καλύτερη προστασία του φοινικόδασους από νέα πυρκαγιά.

Είναι άμεση ανάγκη να γίνουν παρεμβάσεις σε ό,τι αφορά στον καθαρισμό της ξερής βλάστησης, που υπάρχει εδώ και καιρό στην εν λόγω περιοχή, καθώς πέραν του ότι συνιστούν αιτία πυρκαγιάς επιπρόσθετα την καθιστούν δύσβατη σε περίπτωση, κατά την οποία χρειάζεται πυρόσβεση με τεχνητά μέσα.

 Δυστυχώς, ως φορείς της Αυτοδιοίκησης (Περιφέρεια και Δήμος) δε μπορούμε να προβούμε σε ενέργειες προς αυτή την κατεύθυνση καθώς την αποκλειστική αρμοδιότητα διαχείρισης της παραπάνω περιοχής ως μέρους ενταγμένου στο δίκτυο Natura 2000, έχει η Διεύθυνση Δασών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης.

Θεωρούμε επιβεβλημένη την παρέμβαση του Υπουργείου σας, ώστε να γίνει δασικός καθαρισμός στο Φοινικόδασος του Πρέβελη και στη συνεχόμενη περιοχή του Κουρταλιώτικου Φαραγγιού μέσω του προγράμματος “Antinero”, που υλοποιεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος κι Ενέργειας σε συνεργασία με το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, στο πλαίσιο της αντιπυρικής προστασίας, που έχει αναχθεί σε εθνική προτεραιότητα, αλλά και της προστασίας του μοναδικού δασικού πλούτου που διαθέτει η χώρα μας.

Για αυτό το λόγο ζητάμε την ένταξη του Φοινικόδασους του Πρέβελη στο πρόγραμμα “Antinero”, που υλοποιεί εντατικές δράσεις πυροπροστασίας με σκοπό τη θωράκιση έναντι της κλιματικής κρίσης που πλήττει τα μεσογειακά οικοσυστήματα. Με αυτό τον τρόπο θα επιτευχθεί η απομάκρυνση της επί σειρά ετών συσσωρευμένης καύσιμης ύλης στο Φοινικόδασος και θα μειωθεί σημαντικά η πιθανότητα εκδήλωσης πυρκαγιών με ανεξέλεγκτες διαστάσεις ενώ παράλληλα διασφαλίζεται η αποτελεσματική προσβασιμότητα των επίγειων μέσων δασοπυρόσβεσης, μέσα από ένα καλά συντηρημένο δασικό οδικό δίκτυο.

Ευελπιστούμε τη θετική σας ανταπόκριση στο δίκαιο αίτημά μας».

Επιστολή για τον Φορέα Διαχείρισης Φοινικόδασους Πρέβελη

 «Αξιότιμε κ. Υπουργέ,

Με την παρούσα επιστολή θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε σχετικά με το μείζον ζήτημα της προστασίας του Φοινικόδασους του Πρέβελη, ενός μοναδικού οικοσυστήματος, που λόγω του απαράμιλλου φυσικού του κάλλους έχει μεγάλη επισκεψιμότητα με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε λειτουργικές ανάγκες για την ορθή διαχείριση και την αποτελεσματική προστασία ης περιοχής.

Το Φοινικόδασος του Πρέβελη βρίσκεται στο νότιο τμήμα του Δήμου Αγίου Βασιλείου, σε μια περιοχή, που έχει πληγεί ανεπανόρθωτα από τις πυρκαγιές τα τελευταία χρόνια. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν ότι για μας αποτελεί μέγιστη προτεραιότητα η κατά το δυνατόν καλύτερη προστασία του φοινικόδασους από νέα πυρκαγιά.

Προς αυτή την κατεύθυνση θεωρούμε επιβεβλημένη τη διαχείριση του Φοινικόδασους από Μονάδα Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (ΜΔΠΠ), όπως με επιτυχία έχει γίνει και στο Φαράγγι της Σαμαριάς στη γειτονική περιοχή της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων.

Με αυτόν τον τρόπο θα διασφαλιστεί η αποτελεσματική προστασία και θα αναδειχτούν παράλληλα οι αξίες αυτής, μέσω της ενσωμάτωσης της περιβαλλοντικής παραμέτρου στα τοπικά αναπτυξιακά πρότυπα και προγράμματα. Επιπλέον, η Μονάδα Διαχείρισης θα αναλάβει την εκπόνηση των απαιτούμενων μελετών και θα συμμετάσχει στην εκτέλεση τεχνικών ή άλλων έργων που περιλαμβάνονται στα οικεία σχέδια διαχείρισης, τα οποία είναι απαραίτητα για την προστασία, διατήρηση, αποκατάσταση και ανάδειξη της προστατευόμενης περιοχής.

Μέσα από αυτό το καθεστώς διαχείρισης η είσοδος και έξοδος των επισκεπτών θα γίνει ελεγχόμενη με την καταβολή συμβολικού ανταποδοτικού αντιτίμου για την πρόσληψη φυλάκων και την κατασκευή περίφραξης. Αξίζει να αναφερθεί ότι η αστυνόμευση της περιοχής είναι ελλιπής με αποτέλεσμα κατά τις ημέρες κατά τις οποίες ο δείκτης επικινδυνότητας για την εκδήλωση πυρκαγιάς είναι 4 και 5, εκδίδεται από την Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης απόφαση για την απαγόρευση της εισόδου και παραμονής πολιτών στο Φοινικόδασος του Πρέβελη, ενώ περιπολίες οργανώνονται από εθελοντές.

Όπως γίνεται αντιληπτό από τα παραπάνω μία προστατευόμενη περιοχή, όπως το Φοινικόδασος του Πρέβελη πρέπει να τύχει οργανωμένης διαχείρισης, που θα εγγυηθεί την αποτελεσματική προστασία της, τη μόνιμη επιστημονική παρακολούθηση και εφαρμογή των σχεδίων διαχείρισης.

Για αυτούς τους λόγους ζητάμε από το Υπουργείο σας να συμπεριληφθεί και το Φοινικόδασος του Πρέβελη στη χωρική αρμοδιότητα της Μονάδας Διαχείρισης του Φαραγγιού της Σαμαριάς, ώστε η προστασία της περιοχής να γίνεται συντεταγμένα και αποτελεσματικά.

Ευελπιστούμε τη θετική σας ανταπόκριση στο δίκαιο αίτημά μας».

Διαβάστε επισης:

Παραλία Πρέβελη: Ένας επίγειος παράδεισος που κάποιοι μπερδεύουν με μπαρ

Κρήτη: Θετικό το Υπουργείο για την προστασία δύο περιβαλλοντικών «διαμαντιών» - Οι αποφάσεις και τα μέτρα