Κρήτη: Τη στιγμή που αναζητούμε νερό, τα αποθέματα του Αναποδάρη ποταμού πάνε στη θάλασσα

Το ζήτημα της λειψυδρίας «καίει» την Κρήτη και ειδικά το ανατολικό τμήμα του νησιού, με την ανάγκη για τη λήψη μέτρων να είναι κάτι παραπάνω από επιτακτική!
Και ενώ γίνεται η συζήτηση αυτή, για μια ακόμη φορά έρχεται στην επικαιρότητα η αδιαφορία για την αξιοποίηση των υδάτινων πόρων του νησιού, που συνεχίζουν να χάνονται στη θάλασσα. Μιλάμε για πολλά εκατομμύρια κυβικά νερού, τα οποία θα μπορούσαν - με τη διαχείριση και αξιοποίηση τους - να έχουν λύσει, εδώ και χρόνια το πρόβλημα και να μην είχαμε φτάσει στην τωρινή κατάσταση.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του Αναποδάρη ποταμού, τα νερά του οποίου καταλήγουν στη νότια πλευρά του Νομού Ηρακλείου, στην περιοχή της Βιάννου. Μιλάμε για περίπου 80 εκ. κυβικά νερού, τα οποία χάνονται την ώρα που οι αγρότες δεν μπορούν να ποτίσουν τα χωράφια τους.

Το ζήτημα αυτό έχει έρθει ξανά στην επιφάνεια μέσα από πρωτοβουλία του Βουλευτή Ηρακλείου της Νέας Δημοκρατίας, του κ. Κωνσταντίνου Κεφαλογιάννη, σε συνέχεια σχετικής παρέμβασής του στη Βουλή και μετά από κύκλο επαφών του με τις πολιτικές ηγεσίες των αρμοδίων Υπουργείων, προτείνει οδικό χάρτη για την αξιοποίηση των υδάτων του ποταμού Αναποδάρη.

Η παρέμβαση του Βουλευτή έρχεται να προτείνει λύσεις σε μία περίοδο που η έλλειψη νερού έχει προκαλέσει εύλογες ανησυχίες και προβληματισμό στους κατοίκους των περιοχών του Ηρακλείου, που πλήττονται από τη λειψυδρία.
Σύμφωνα με μελέτες, η κατασκευή φράγματος με ταμιευτήρα στην περιοχή Δεμάτι του Δήμου Μινώα Πεδιάδος θα εξασφαλίσει ποσότητα νερού 20 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων ετησίως, από την μέση ετήσια απορροή του χειμάρρου Αναποδάρη, που υπολογίζεται σε 35 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού.

Πρόκειται για μία ποσότητα νερού που θα δώσει ξανά ζωή στις διψασμένες περιοχές των Δήμων Μινώα Πεδιάδος και Αρχανών – Αστερουσίων, μετά την κατασκευή των απαιτούμενων υδραυλικών έργων.
Σύμφωνα με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, στην αρμοδιότητά του εμπίπτει η μελέτη και κατασκευή φραγμάτων εφόσον αυτά χαρακτηριστούν με Απόφαση αρμοδίου Υπουργού, ως ειδικά και σημαντικά έργα Εθνικού Επιπέδου, μετά από αίτημα της Περιφέρειας.

Εξάλλου, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μπορεί όπως αναφέρεται  να χρηματοδοτήσει νέα έργα ταμίευσης επιφανειακού νερού για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, τα οποία όμως θα έχουν επικαιροποιημένη και πλήρη οριστική μελέτη συμπεριλαμβανομένης της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, σύμφωνα με την ενημέρωση που είχε ο Βουλευτής από την πολιτική ηγεσία του αρμόδιου Υπουργείου.

Κατόπιν αυτού, όπως λέει το Υπουργείο, η Περιφέρεια Κρήτης έχει την πρωτοβουλία να προχωρήσει στις εκ μέρους τις περαιτέρω διαδικασίες. Είτε με την εξασφάλιση χρηματοδότησης ύψους περίπου 1 εκ. ευρώ για την ωρίμανση της απαιτούμενης μελέτης είτε με την υποβολή αιτήματος στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, για την ανάληψη της αρμοδιότητας από το τελευταίο, προκειμένου στη συνέχεια να εξεταστεί από την Κυβέρνηση, η ένταξη της χρηματοδότησης κατασκευής του έργου.  

Μάλιστα ο Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης, ειχε τις προηγουμενες μέρες συναντήσεις με τις δημοτικές Αρχές των Δήμων Μινώα Πεδιάδος, Βιάννου και Αρχανών - Αστερουσιών και στη συνέχεια με τον Περιφερειάρχη, Σταύρο Αρναουτάκη προκειμένου να γίνει συντονισμός των απαιτούμενων ενεργειών για ένα τόσο σημαντικό έργο που θα οδηγήσει στην επίλυση του αρδευτικού προβλήματος του νοτιοανατολικού τμήματος της Π. Ε. Ηρακλείου


Τα Φράγματα  

Από την άλλη πλευρά οι κάτοικοι της Μεσαράς, γίνονται αποδέκτες ατελείωτων και μονίμως ανεκπλήρωτων υποσχέσεων, από τους εκάστοτε κυβερνώντες, για τα φράγματα της περιοχής.
«Από παιδί ακούω για την εκτροπή του Πλατύ Ποταμού που και σήμερα ακούμε αλλά δεν έχει γίνει τίποτα. Αν όμως γίνει αυτό το έργο, είναι απολύτως σίγουρο ότι η Μεσαρά θα λύσει τα προβλήματα του νερού για πάρα πολλά χρόνια», σχολιάζει ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Τυμπακίου Ιπποκράτης Σκαντζάκης.

Για την κατάσταση εξάλλου που επικρατεί στη Μεσαρά στον τομέα του νερού, ειχε μιλήσει στο newshub.gr ο γεωλόγος – υδρογεωλόγος και μηχανικός Περιβάλλοντος Ηρακλής Μπουλουκάκης: «Το νερό της βροχής που πέφτει στους ορεινούς όγκους, πάει το 50% κάτω και εμπλουτίζει τον υδροφόρο ορίζοντα. Στις πεδιάδες όπως είναι ο κάμπος της Μεσαράς, δεν πάει το 50%.
Πάει ένα 15%, 18%, 20% ανάλογα με τα επιφανειακά πετρώματα.
Εσύ δέχεσαι ισοζύγιο 20%. Και τραβάς 21% τι κάνεις; Δε ρίχνεις τη στάθμη; Άρα αυτό που χάνεις πρέπει να το αναπληρώνεις. Πώς πρέπει να το αναπληρώνεις; Με τεχνητό εμπλουτισμό. Έχουμε λοιπόν στη Μεσαρά τον Γεροπόταμο τόσα χρόνια. Και αφήνουμε τα νερά του και πάνε στη θάλασσα. Και την ίδια ώρα, ρυπαίνεται από τα σκουπίδια και τα λύμματα και
γενικά από πολλούς ρυπαντές.
 Πρέπει λοιπόν πρώτα να τον καθαρίσουν και στη συνέχεια να κάνουν μικρά φράγματα ανάσχεσης. Να κρατείται το νερό σε ορισμένα σημεία που είναι το είναι περατός ο υδροφόρος ορίζοντας. Μέσα από αυτά τα φράγματα ανάσχεσης συγκρατούμε το νερό και δημιουργούμε τεχνητό εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα».

Για τον Πλατύ Ποταμό, ο γεωλόγος – υδρογεωλόγος και μηχανικός περιβάλλοντος Ηρακλής Μπουλουκάκης, θυμάται:
«Από πολύ παλιά όταν ήμουνα εγώ στη Διεύθυνση Υδάτων, θυμάμαι τη μελέτη για τον Πλατύ Ποταμό. Τι θα προβλέπεται να γίνει με αυτό το έργο; Θα ενισχύσει το φράγμα της Φανερωμένης και παράλληλα θα βοηθήσει στον τεχνικό εμπλουτισμό. Τι γίνεται σήμερα στη Μεσαρά; Τελείωσε το νερό. Έχει πέσει η στάθμη. Και όταν το νερό στη γεώτρηση τελειώσει, δημιουργούνται προβλήματα στην ίδια τη γεώτρηση. Κι αυτό συμβαίνει, διότι «αναγκάζεται» το νερό να έρθει από πολύ μακριά και «βουλώνει» τη γεώτρηση κάποια στιγμή γύρω - γύρω. Και μετά χρειάζεσαι μεγάλη διαδικασία.
Αυτή είναι η κατάσταση στη Μεσαρά όπου πρέπει να γίνει τεχνητός εμπλουτισμός. Όπως ισχύει και στη Βιάννο και στην πλευρά του Καστελίου – Θραψανού – Αρκαλοχωρίου. Και σε πολλά σημεία της Ιεράπετρας. Πρέπει λοιπόν να γίνει τεχνητός εμπλουτισμός και ένα άλλο που πρέπει να κάνουμε είναι να δούμε τι μπορεί να γίνει με τα υφάλμυρα νερά. Πώς μπορούμε να πάρουμε μια μεγάλη ποσότητα από αυτά. Ή μπορείς να κάνεις και ανάμειξη πολλές φορές του αλμυρού και του γλυκού νερού και να το φέρεις μετά στα επιθυμητά επίπεδα. Υπάρχει νερό. Διαχείριση δεν έχουμε σωστή στην Κρήτη».

Ο Ψηλορείτης

Και καταλήγοντας, φέρνει ως παράδειγμα τον Ψηλορείτη. «Πέφτουν το χρόνο 440 εκατομμύρια κυβικά. Από αυτά, τα 250 εκατομμύρια κυβικά εκπορτίζονται από τις διάφορες πηγές, άρα μένει ένα μεγάλο ποσοστό νερού στον Ψηλορείτη, που για να το πάρεις θέλεις βαθιές γεωτρήσεις».