Μπροστά στο φάσμα της λειψυδρίας η Κρήτη - Οριακή η κατάσταση μέσα σε ένα χρόνο...

Σε οριακή κατάσταση βρίσκεται η Κρήτη σε σχέση με το νερό και τα αποθέματά που υπαρχουν.

Οπως έχει γράψει το newshub.gr ο Πρόεδρος του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης (ΟΑΚ), Θεόδωρος Νίνος, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου μέσω του newshub.gr, περιγράφοντας μια κατάσταση οριακή, ειδικά στην Ανατολική Κρήτη. Στο Λασίθι, τα αποθέματα σημείωσαν βουτιά 40% μέσα σε μόλις δώδεκα μήνες. Ωστόσο, το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο ουρανός που δεν «βρέχει».

Είναι το πεπαλαιωμένο δίκτυο-«σουρωτήρι» που προκαλεί αιμορραγία στο πολύτιμο αγαθό. Τεράστιες ποσότητες νερού χάνονται πριν φτάσουν στον καταναλωτή, με τους αγωγούς σε Μάλια και Τύλισο να απαιτούν ολική αντικατάσταση. Το κόστος για αυτό το σχέδιο «διάσωσης» αγγίζει τα 100 εκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, το «διαχειριστικό χάος» και η έλλειψη ενιαίου κέντρου ελέγχου καθιστούν κάθε στρατηγική «γράμμα κενό», αφού δεν υπάρχει καν συστηματική καταγραφή για το πού καταλήγει το νερό.

«Αν περιορίζαμε τη σπατάλη στην άρδευση κατά μόλις 10%, θα καλύπταμε τις μισές ανάγκες ύδρευσης ολόκληρης της Κρήτης», σημειώνεται χαρακτηριστικά, αναδεικνύοντας το μέγεθος της πρόκλησης στον αγροτικό τομέα.

Γεωτρήσεις

Ενα άλλο παράδειγμα αποτελεί η Βιάννος. Εκεί ήδη 6-7 γεωτρήσεις από τη λεκάνη της Εμπάρου έχουν στερέψει, με συνέπεια να υπαρχει πρόβλημα υδροδότησης σε αρκετά χωριά του Δήμου. Έμπαρος, Κατωφύγι, Μιλλιαράδων, Θωμαδιανό, Ξενιάκο, Αφρατί, Μάρθα, βιώνουν ηδη τη λειψυδρία. Ενώ νέες γεωτρήσεις που ανοίγονται στη νοτια και ανατολική Κρήτη, για να βγάλουν νερό, πρέπει να φτάσουν σε βάθος ως και 400 μέτρα!

Βροχοπτώσεις

Την ίδια ώρα την ανησυχητική κατάσταση επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών συμφώνα με τα οποία οι βροχοπτώσεις στο νησί το 2025 ήταν περιορισμένες όπως καταγράφουν οι 14 επιλεγμένοι σταθμοί που έχουν τοποθετηθεί στις τέσσερεις περιφερειακές ενότητες της Κρήτης (από το σύνολο 65 σταθμών του δικτύου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών /meteo.gr).

Σύμφωνα με τα στοιχεία ο μέσος όρος ετήσιας βροχής των τελευταίων 12 ετών στο Ρέθυμνο ήταν 539 χλστ. βροχής. Το ύψος της ετήσιας βροχή για το 2025 ήταν 356 χλστ., δηλαδή καταγράφεται απόκλιση από τον μέσο όρο των τελευταίων 12 ετών 66%. Σε ό,τι αφορά την περιοχή των Ανωγείων ο μέσος όρος ετήσιας βροχής των τελευταίων 12 ετών ήταν 976 χλστ., ενώ το ύψος της ετήσιας βροχής για το 2025 ήταν 731 χλστ., δηλαδή η απόκλιση από τον μέσο όρο των τελευταίων 12 ετών είναι 75%. Στο Σπήλι ο μέσος όρος ετήσιας βροχής των τελευταίων 12 ετών ήταν 1.057 χλστ. Η ετήσια βροχή για το 2025 ήταν 724 χλστ., ήτοι απόκλιση από τον μέσο όρο των τελευταίων 12 ετών είναι 69%. Για τον Πλακιά ο μέσος όρος ετήσιας βροχής των τελευταίων 12 ετών ήταν 821 χλστ., η ετήσια βροχή για το 2025 ήταν 737 χλστ., άρα το ποσοστό απόκλισης από τον μέσο όρο των τελευταίων 12 ετών είναι 90%.

Συμφωνα με τα Ρεθυμνιώτικα Νέα, από τα στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών /meteo.gr προκύπτει ότι το Ρέθυμνο είναι η τέταρτη περιοχή της Κρήτης, μετά την Κνωσό, τη Σητεία, το Ασκύφου, με τη μεγαλύτερη απόκλιση ετήσιου ύψους βροχής του 2025 σε σχέση με τον μέσο όρο των τελευταίων 12 ετών, ήτοι 66%.

Την ίδια ώρα στον Πλακιά καταγράφεται η δεύτερη μικρότερη απόκλιση ετήσιου ύψους βροχής του 2025 σε σχέση με τον μέσο όρο των τελευταίων δώδεκα ετών, μετά την Παλαιόχωρα. Παράλληλα, στο Σπήλι Ρεθύμνου το ύψος βροχής το 2025 ήταν από τα χαμηλότερα της τελευταίας δωδεκαετίας μαζί με το Ασκύφου Χανίων.

 Στερεύουν τα αποθέματα

Υπενθυμίζεται ότι στο φράγμα Αποσελέμη βρέθηκε για μια ακόμη φορά ο Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης της Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης, ο οποίος, αναφερόμενος σε σειρά ρεπορταζ του newshub.gr, επανεφερε στο προσκήνιο την αδιαφορία της κυβέρνησης και του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης που απλώς σχολιάζουν το φαινόμενο της λειψυδρίας, - το οποίο είναι το αποτέλεσμα της δικής τους αδράνειας - αφήνοντας την Κρήτη να στεγνώνει:

 «Πρώτη φορά τόσο χαμηλά η στάθμη λειτουργίας. Ο νεροχύτης του φράγματος υπολειτουργεί, η στάθμη τόσο χαμηλά και η υδρομαστευτική στοά αμφίβολο αν λειτουργεί.

Τρία χρόνια τώρα η Κρήτη διψάει και η κυβέρνηση κάνει τον τροχονόμο, απλά παρακολουθεί. Εδώ στην ανατολική Κρήτη και ιδιαίτερα στο Ηράκλειο η λειψυδρία δεν είναι ούτε ξαφνικό φαινόμενο, ούτε βέβαια φυσική καταστροφή. Είναι αποτέλεσμα έλλειψης σχεδιασμού και αδράνειας. Το φράγμα Αποσελέμη λειτουργεί με το βλέμμα στραμμένο μόνο στον ουρανό. Δεν αρκεί απλά να βρέξει, απαιτείται διάρκεια και ποσότητα. Μόνο τότε γεμίζει με νερό το φράγμα. Αν όχι, σε ενενήντα ημέρες κλείνει.

Τρία χρόνια τώρα έβλεπαν το πρόβλημα να έρχεται. Ανακοίνωναν συσκέψεις, διαβουλεύσεις, μελέτες, σχεδιασμούς. Μέχρι και Ολλανδούς από τον Ταύρο, ειδικούς, έταξαν οι οποίος εξαφανίστηκαν. Τρία χρόνια μετά, καμία ουσιαστική παρέμβαση. Η κυβέρνηση και ο Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης απλώς σχολιάζουν το φαινόμενο, αφήνοντας την Κρήτη να στεγνώνει.

Στο Ρέθυμνο, η λίμνη Κουρνά βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά. Οι Ρεθεμνιώτες οδηγούνται στο φράγμα Ποταμών, ένα αρδευτικό έργο που για να δώσει πόσιμο νερό θα εκτινάξει το κόστος και, μοιραία, τα τέλη ύδρευσης.

Την ίδια ώρα, υπάρχουν άμεσες λύσεις. Υπάρχει ο Αλμυρός ποταμός με 240 εκατομμύρια κυβικά νερού ετησίως να χάνονται στη θάλασσα ανεκμετάλλευτα. Υπάρχουν έτοιμες προτάσεις τις οποίες έχω αναδείξει, τεχνικά εφικτές, ρεαλιστικές, μετρήσιμες και μετρημένες. Αλλά για λόγους που μόνο η κυβέρνηση γνωρίζει, τις κρατούν στο συρτάρι από το 2021.

Νερό υπάρχει. Βούληση δεν υπάρχει. Ποιοι θέλουν να φτάσει η Κρήτη στα άκρα; Ποια συμφέροντα κρατούν ένα ολόκληρο νησί σε ομηρία, θέτοντας σε κίνδυνο την οικονομία, τον τουρισμό, την αγροτική παραγωγή; Η Κρήτη βρίσκεται σύμφωνα με τους επιστήμονες σε καθεστώς ξηρασίας και η κυβέρνηση στέκεται θεατής. Οι επόμενοι μήνες θα είναι εξαιρετικά δύσκολοι. Ή θα δράσουμε τώρα, ή θα πληρώσουμε όλοι το κόστος αυτής της αδιαφορίας.».