Ο Επίσκοπος Κνωσού Πρόδρομος στο Newshub.gr : Η κρίση της πανδημίας μπορεί και πρέπει να αξιοποιηθεί από όλους

Είναι γνωστό και αδιαμφισβήτητο πως ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Κνωσού κ. Πρόδρομος Ξενάκης είναι ένας από τους πλέον αξιόλογους και αγαπητούς Ιεράρχες της Κρήτης.

 Όσοι έχουν την τύχη να τον γνωρίσουν ή να ακούσουν έστω και μια φορά το λόγο του έχουν να λένε για την αμεσότητα, τη γλυκύτητα και την ευγένεια του, για τη δύναμη που εκπέμπει παράλληλα με ευαισθησία, για την αγάπη του προς το συνάνθρωπο και βεβαίως για την Εκκλησία, την οποία υπηρετεί πιστά εδώ και χρόνια από διάφορες θέσεις.

Στη συνέντευξη που μας παραχώρησε μας μιλάει για όλα, δεν αρνήθηκε να απαντήσει σε καμία από τις ερωτήσεις μας αποδεικνύοντας, για άλλη μια φορά, τους πολλούς λόγους για τους οποίους το ποίμνιο τον περιβάλλει με τόση αγάπη.

Μας είπε για τις αλλαγές στη ζωή του αφότου χειροτονήθηκε Επίσκοπος και όσα του δίνουν δύναμη να ανταποκριθεί στις αυξημένες υποχρεώσεις του.Χωρίς υπεκφυγές αναφέρθηκε στις υπερβολές  και βεβιασμένες κινήσεις  που έγιναν στο θέμα διαχείρισης της πανδημίας σε ότι αφορά στην Εκκλησία. Δεν έκρυψε μάλιστα το φόβο του όλο αυτό το διάστημα μήπως προσβληθεί και ο ίδιος από τον ιό και θέσει σε κίνδυνο τους γύρω του. Οι αναφορές του στον Σεβασμιώτατο Αρχιεπίσκοπο Κρήτης συχνές, μαρτυρίες αγάπης και αφοσίωσης.

Εξέφρασε την πεποίθηση πως η υγειονομική κρίση που βιώνουμε θα ενδυναμώσει την πίστη των ανθρώπων για το Θεό αλλά και τη βεβαιότητα πως τα κοινωνικά προβλήματα θα αυξηθούν με την Εκκλησία να στέκεται αρωγός, όπως πάντοτε, δίπλα στους ανθρώπους που θα ζητήσουν τη βοήθεια της.

Ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Κνωσού απαντά και στο μύθο για την αμύθητη εκκλησιαστική περιουσία ενώ τοποθετείται σε ένα θέμα που δεν είναι από τα πλέον «εύκολα» για τους ανθρώπους της Εκκλησίας, την προσέγγιση δηλαδή των ατόμων με διαφορετικότητα. Τέλος εκθέτει τη δική του άποψη για το μάθημα των θρησκευτικών και τον τρόπο διδασκαλίας του.

Διαβάστε όλη την συνέντευξη:

1) Έχουν παρέλθει περίπου 20 μήνες από τη χειροτονία σας εις Επίσκοπο. Τι άλλαξε στη ζωή και τη δραστηριότητα σας έκτοτε;

Δοξάζω το Όνομα του Τρισαγίου Θεού μας για την μοναδική αυτή δωρεά στην αναξιότητά μου, να διακονώ την Αγία μας Εκκλησία, από την Επισκοπική έπαλξη, ως Βοηθός Επίσκοπος του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ. Ειρηναίου. Ταυτόχρονα, εκφράζω για μιά ακόμη φορά την ευγνωμοσύνη μου στον Σεβ. Αρχιεπίσκοπό μας και σε όλους τους Σεβ. Μητροπολίτες της Εκκλησίας μας για την αγάπη, την τιμή και την εμπιστοσύνη τους, καθ’ όλη τη διάρκεια της Εκκλησιαστικής μου διακονίας.

Είναι αλήθεια ότι μετά τη χειροτονία μου όλα άλλαξαν στη ζωή μου, πρωτίστως εσωτερικά και καρδιακά. Είναι μεγάλη η ευθύνη να στέκεσαι ως Επίσκοπος και να γίνεσαι διαρκώς «παράδειγμα», για τη μαρτυρία του Θεού και της Εκκλησίας. Το πρόγραμμα ενός Επισκόπου είναι σαφώς περισσότερο απαιτητικό, καθώς και οι ευθύνες του έναντι του Θεού και των ανθρώπων είναι σαφώς μεγαλύτερες. Ο Επίσκοπος οφείλει να είναι ολοκληρωτικά δοσμένος στη διακονία της Εκκλησίας καθώς έχει την ευθύνη να στέκεται «εις τύπον καί τόπον Χριστού».

Μετά τη χειροτονία μου εις Επίσκοπον είναι γεγονός ότι αυξήθηκαν τα καθήκοντα, οι υποχρεώσεις, οι παρουσίες σε Ιερές Μονές και Ενορίες, καθώς και σε άλλες Ιερές Μητροπόλεις της Εκκλησίας μας, σε διάφορες περιστάσεις και εκδηλώσεις, κυρίως όμως αυξήθηκε το βάρος και η συναίσθηση της ευθύνης μου, έναντι του Θεού και των ανθρώπων.

Μάλιστα, αυτό το βάρος επαυξήθηκε και για δύο επί πλέον συγκυρίες, σημαντικές και καθοριστικές: α. την περίοδο της πανδημίας του κορωνοϊού, με τα νέα δεδομένα τα οποία δημιούργησε και στην Εκκλησιαστική ζωή και β. την αιφνίδια ασθένεια του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου μας κ. Ειρηναίου, από τον Σεπτέμβριο του 2020. Οι δύο αυτές πραγματικότητες, που δημιούργησαν νέες συνθήκες, επαύξησαν σημαντικά το βάρος της διακονίας μου και με κατέστησαν ακόμη περισσότερο υπεύθυνο για την ανάθεση αυτή της Εκκλησίας.

Βεβαίως, ομολογώ, ότι η διακονία αυτή, μου δίδει χαρά και ανάπαυση, παρά τη σωματική κόπωση, καθώς η αποστολή ενός κληρικού και μάλιστα ενός Επισκόπου, είναι συνυφασμένη με την ολοκληρωτική αφοσίωση στο έργο της Εκκλησίας και πάντοτε η κοινωνία και επικοινωνία με τούς ανθρώπους, δίδει δύναμη και ενίσχυση στον αγώνα της καθημερινότητας.

2)Το ποίμνιο της Κρήτης σας περιβάλλει με πολύ αγάπη, νιώθετε πως αυτό σας δίνει δύναμη αλλά και περισσότερες ευθύνες και προς ποια κατεύθυνση;

Ομολογώ ότι με συγκινούν οι εκδηλώσεις αγάπης από πολλούς ανθρώπους στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης και όχι μόνο. Είμαι ευγνώμων στον Θεό, διότι οι άνθρωποι βλέπουν μόνο τα καλά - αν κάτι καλό υπάρχει -  και δεν γινόμαστε αιτία οι κληρικοί, με τα λάθη, τις αστοχίες και τις παραλείψεις μας, σκανδαλισμού των ανθρώπων ή απομάκρυνσής τους από την Εκκλησία.

Η αγάπη είναι η κινητήριος δύναμη κάθε καλού έργου. Για το λόγο αυτό και η αγάπη των ανθρώπων, ιδίως όταν γίνεται μια καρδιακή προσευχή και μια ζεστή αγκαλιά ευχών, λειτουργεί και για εμένα ως έναυσμα για να αγωνισθώ ακόμα περισσότερο, να προσφέρω ακόμα παραπάνω και να γίνομαι ο ίδιος πηγή χαράς και αγάπης προς όλους τους ανθρώπους που με περιβάλλουν.

Άλλωστε, αυτό το δρόμο, το «μονόδρομο» θα έλεγα της αγάπης, μας δίδαξε έμπρακτα ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ. Ειρηναίος, όλα αυτά τα χρόνια και τούτο συνεχίζει να μας διδάσκει με την υπομονή, την ελπίδα, το θάρρος και τη διαρκή δοξολογία Του και τους τελευταίους μήνες, στο διάστημα της ασθένειάς Του. Και όλοι εμείς, που αξιωθήκαμε πλησίον Του να διακονούμε, βιώσαμε πραγματικά την αξία της αληθινής αγάπης. Της αγάπης που λαμβάνεις, ως δώρο και ευλογία και της αγάπης που προσφέρεις αφειδώλευτα στον άλλο, που είναι έμψυχη εικόνα του Θεού.

Βεβαίως, η αγάπη των ανθρώπων πολλές φορές αυξάνει και τις προσδοκίες από ένα πρόσωπο και αυτό πάντοτε το έχω στη σκέψη και στην καρδιά μου, ώστε να προσπαθώ να μην απογοητεύσω αυτά τα αισθήματα και την προσμονή των ανθρώπων και να φανώ αντάξιος της αποστολής και της διακονίας μου στην Εκκλησία μας.

3) Θεοφιλέστατε, τώρα που σιγά σιγά έχουμε αρχίσει να μπαίνουμε σε κανονικούς ρυθμούς ζωής πως αξιολογείτε τα μέτρα που πάρθηκαν για την προστασία του κοινωνικού συνόλου και ειδικότερα στο κομμάτι που αφορά στην Εκκλησία, υπήρξαν αστοχίες;

Είναι γεγονός, ότι η πανδημία του κορωνοϊού ανέτρεψε την καθημερινότητα σε όλες τις πτυχές της ζωής του ανθρώπου. Κατανοώ ότι στην προσπάθεια της αντιμετώπισης αυτής της παγκόσμιας κρίσης, αυτού του  «αόρατου εχθρού», σίγουρα υπήρξαν σημεία υπερβολής και βεβιασμένες κινήσεις και ενέργειες. 

Ομολογουμένως, βλέποντας με ένα ψύχραιμο βλέμμα τα γεγονότα, μπορεί κάποιος να διακρίνει ίσως και μια ιδιαίτερη επιμονή στα θέματα της Εκκλησιαστικής και Λατρευτικής ζωής, τα οποία θα μπορούσαν να τύχουν μιας άλλης διαχείρισης και να αποτελέσουν το αποτέλεσμα ενός ειλικρινούς και συνεχούς διαλόγου. 

Βεβαίως, οφείλω να ομολογήσω ότι η πανδημία και όσα ζούμε τον τελευταίο καιρό, αποτέλεσαν και για την Εκκλησία ένα «σχολείο», καθώς κληθήκαμε όλοι, ως το Σώμα της Εκκλησίας, Κλήρος και Λαός, να αναθεωρήσουμε πράγματα αυτονόητα και δεδομένα, να «ζυγισθούμε», όπως συχνά επαναλαμβάνω, όχι απλώς στην επιτέλεση θρησκευτικών καθηκόντων και στην επανάληψη απλώς μιας «θρησκευτικής συνήθειας», αλλά στην καλλιέργεια αληθινής και βαθύτερης οντολογικής σχέσης με τον Θεό και την εικόνα Του, τον άνθρωπο.

Η κρίση αυτή της πανδημίας είμαι βέβαιος ότι μπορεί και πρέπει να αξιοποιηθεί από όλους μας ουσιαστικά και βαθύτερα, ως αναθεώρηση της σχέσης μας με τον Θεό και τους συνανθρώπους μας, ως μια ευκαιρία αναδόμησης σε μια άλλη ορθή και ειλικρινή βάση, δεδομένων και πτυχών της ζωής του ανθρώπου.

4) Υπήρξαν στιγμές στη διάρκεια του προηγούμενου διαστήματος που φοβηθήκατε μην προσβληθείτε ο ίδιος ή αγαπημένα σας πρόσωπα από κορωνοϊό;

Σε όλο αυτό το διάστημα είναι αλήθεια ότι πάντοτε είχα την αγωνία να μην προσβληθώ από τον κορωνοϊό, κυρίως για δύο λόγους:

α. διότι διαμένω στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης και καθημερινά αναστρέφομαι τον ασθενούντα Σεβασμιώτατο Αρχιεπίσκοπό μας κ. Ειρηναίο, μαζί με μια ομάδα κληρικών και λαϊκών που φροντίζουν σε 24ωρη βάση για την υγεία Του, και

β. διότι στις διάφορες λειτουργικές περιστάσεις αναστρέφομαι πολλούς ανθρώπους και δεν θα ήθελα να γίνω αιτία, άθελά μου, να μεταδώσω τον ιό και να φέρω σε δυσκολία και κίνδυνο συνανθρώπους μας.

Η διπλή αυτή αγωνία μου, πάντοτε με φέρει ενώπιον της ευθύνης μου για την τήρηση των προβλεπόμενων μέτρων προστασίας, καθώς η τήρησή τους αποτελεί υπεύθυνη και «Ορθόδοξη» θα έλεγα στάση ζωής, καθώς έχει ως βάση της την αληθινή Χριστιανική αγάπη.

Άλλωστε, η Εκκλησία της Κρήτης, από την απαρχή αυτού του «πνευματικού επιτιμίου» επέλεξε την υπεύθυνη και συνετή στάση, μακριά από υπερβολές και ακρότητες, διχασμούς και κινδυνολογίες. Τήρησε και τηρεί τα προβλεπόμενα από την Πολιτεία μέτρα προστασίας, με συναίσθηση της ιερότητας του δώρου της ζωής και της αξίας του ανθρώπινου προσώπου. 

5) Η μεγάλη κρίση που βιώσαμε, η οποία δεν ήταν αμιγώς υγειονομική αλλά με πολλές προεκτάσεις, κι ακόμα δεν έχουμε ξεπεράσει, θεωρείτε πως έφερε πιο κοντά τον κόσμο στην Εκκλησία (εννοώντας ενίσχυση της πίστης του) ή τον απομάκρυνε;

Απερίφραστα θα πω ότι η κρίση αυτή της πανδημίας θα κάνει καλό στην Εκκλησία. Ξέρω ότι ίσως ακούγεται παράξενα στα αυτιά κάποιων ανθρώπων, αλλά νομίζω ότι αυτή είναι η αλήθεια. Αισθάνομαι ότι η πανδημία λειτούργησε κάπως σαν ένας δυνατός «σεισμός». Στο σεισμό πέφτουν τα ετοιμόρροπα. Έτσι νομίζω γίνεται και τώρα. «Ξεκαθαρίζουν» τα πράγματα, «αποκαλύπτονται» και αναδομούνται στην ορθή τους βάση, χωρίς «φτιασιδώματα». Δυναμώνει η συνειδητή πίστη των ανθρώπων. Γεννιέται σε ανθρώπους «άγευστους» μέχρι χθες, η αληθινή αναζήτηση της σχέσης τους προς τον Θεό και την Εκκλησία. Το βλέπουμε όλο αυτό το διάστημα.

Το ζήσαμε πριν από λίγες ημέρες τη Μεγάλη Εβδομάδα. Οι άνθρωποι «δίψασαν» αληθινά για τον Χριστό και την Εκκλησία. Όχι από συνήθεια, ούτε «για το καλό». Αναζήτησαν αληθινά τον Θεό μέσα σε όλη αυτή την κατάσταση. Αναθεώρησαν τα πράγματα και αναδόμησαν τη σχέση τους με τον Θεό. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Θεωρώ ότι δεν πρέπει να μείνουμε σε αριθμούς. Άλλωστε, η Εκκλησία δεν μετρά κεφάλια, αλλά  «ζυγίζει» καρδιές και συνειδήσεις των ανθρώπων!

6) Πιστεύετε πως η επόμενη ημέρα λήξης της Πανδημίας θα διογκώσει τα κοινωνικά προβλήματα (ανεργία, φτώχεια) κι αν ναι η Εκκλησία της Κρήτης θα είναι σε θέση να προστρέξει προς ανακούφιση των ανθρώπων που θα ζητήσουν τη βοήθεια της;

Δυστυχώς, είναι σίγουρο και ήδη το βιώνουμε ότι η «επόμενη ημέρα» της πανδημίας δεν θα είναι εύκολη καθώς θα αφήσει πίσω πολλά κοινωνικά προβλήματα, τα οποία θα πρέπει να αντιμετωπιστούν. Η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης και εν γένει η Εκκλησία της Κρήτης πάντοτε και σε όλες τις περιστάσεις στάθηκε δίπλα στα παιδιά Της, για να συνδράμει, να στηρίξει και να ανακουφίσει. Το έπραξε και στη δύσκολη αυτή περίοδο της πανδημίας, καθώς, με κλειστούς τους Ιερούς Ναούς, χωρίς οικονομικές απολαβές και έσοδα, δεν έπαυσε τη λειτουργία της ούτε μία Φιλανθρωπική και Προνοιακή Δομή. Τα Ιδρύματα, τα Συσσίτια, τα Φιλόπτωχα σε ολόκληρο το Νησί, δεν μπήκαν σε «αναστολή», καθώς η αγάπη προς το συνάνθρωπο δεν μπαίνει σε «καραντίνα»! 

Επί πλέον, η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης, όπως και άλλες Μητροπόλεις στη Μεγαλόνησο, δημιούργησαν δομές Ψυχικής Στήριξης των ανθρώπων, καθώς όλοι διαπιστώνουμε πώς η ψυχική πίεση και τα αδιέξοδα των ανθρώπων αυξήθηκαν. Η Εκκλησία και στον τομέα αυτό κράτησε ανοιχτό το δίαυλο επικοινωνίας, τονίζοντας το μήνυμα «Μένουμε σπίτι, αλλά δεν είμαστε μόνοι»!

Η Εκκλησία πάντοτε, στα όρια των δυνατοτήτων Της, και στα δύσκολα που θα ακολουθήσουν έως την ολοκληρωτική υπέρβαση της πανδημίας και των αποτελεσμάτων της, σε όλες τις πτυχές της ζωής, θα συμβάλει στην αντιμετώπιση των προβλημάτων και των αναγκών των ανθρώπων, ψυχικών και σωματικών, με απόλυτο σεβασμό στο ανθρώπινο πρόσωπο και τη μοναδική του αξία.

7) Κάποιοι εκτός του χώρου της Εκκλησίας και μη γνωρίζοντας ακριβώς τη δραστηριότητα που αναπτύσσει πιστεύουν πως η Εκκλησία έχει τεράστια περιουσιακά στοιχεία και ρευστό αλλά όπως λένε χαρακτηριστικά «δεν δίνει». Τι τους απαντάτε;

Θα απαντήσω με τρεις λέξεις: «έρχου και ίδε», δηλαδή, «έλα να δείς». Ξέρετε είναι εύκολο κάποιος καλοπροαίρετα ή όχι, ιστάμενος μακρόθεν, να διατυπώνει κρίσεις, επικρίσεις ή κατακρίσεις. Καλούμε όλους τους ανθρώπους να δουν με στοιχεία και νούμερα την περιουσία της Εκκλησίας και πώς αυτή δαπανάται υπέρ των εμπερίστατων συνανθρώπων μας. 

Όταν κάποιος δει στοιχεία, νούμερα και δεδομένα, θα διαπιστώσει με ευκολία ότι ο «μύθος» της αμύθητης Εκκλησιαστικής Περιουσίας, τουλάχιστον για την Εκκλησία Κρήτης για την οποία γνωρίζω εκ της θέσεώς μου, ως Αρχιγραμματέως της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας Κρήτης, δεν υφίσταται και είναι, να το πω απλά, μια «φούσκα». Είναι εύκολο, θα λέγαμε «πουλάει», να επαναλαμβάνουν κάποιοι το ίδιο  «αφήγημα» περί της δήθεν τεράστιας Εκκλησιαστικής Περιουσίας.

Θα πω μόνο ότι στην Κρήτη, τεράστιες Μοναστηριακές εκτάσεις δεν είναι αξιοποιήσιμες, καθώς είναι χορτολιβαδικές και κάποιες από αυτές μάλιστα έχουν καταπατηθεί. Χρειάζεται προσοχή πάντοτε στην προσέγγιση του θέματος, για να μην δημιουργούνται εντυπώσεις και είμαι βέβαιος ότι κάθε καλοπροαίρετος συνομιλητής θα εξάγει τα συμπεράσματά του, μετά από μια ειλικρινή επικοινωνία με τα αρμόδια πρόσωπα.

8) Υπάρχουν νέοι αλλά και άτομα διαφόρων ηλικιών που είτε λειτουργούν έξω από τα λατρευτικά πλαίσια είτε στη ζωή τους υπάρχει μια «διαφορετικότητα» που δεν αρνούνται και δεν κρύβουν. Ποια πιστεύετε πως πρέπει να είναι η στάση της Εκκλησίας απέναντι τους;

Ανέφερα και σε μια προηγούμενη ερώτηση το  «μονόδρομο της αγάπης». Θεωρώ ότι η στάση της Εκκλησίας, πρέπει να είναι η στάση της μάνας. Να έχει αγάπη και μια ανοιχτή αγκαλιά για όλα τα παιδιά της. Να κρατήσει την πόρτα της ανοιχτή!

Ξέρετε, είναι εύκολο πάντοτε να βάζουμε στο μέτωπο ενός ανθρώπου μια «ταμπέλα». Να χαρακτηρίζουμε, να απορρίπτουμε, να κρίνουμε, να κατακρίνουμε, να «επιτρέπουμε» ή να «στερούμε» στους ανθρώπους τη «σωτηρία», σύμφωνα με τα δικά μας δεδομένα. Κάποιες φορές ακόμα, να τους «απαγορεύουμε» και αυτή τη μετάνοια και την αλλαγή!
Όμως, η Εκκλησία έχει ένα άλλο δρόμο και ένα άλλο τρόπο ποιμαντικής, που είναι γεμάτος από «ανατροπές»! Αν δούμε μόνο μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα, θα διαπιστώσουμε ότι μια μετανοούσα πόρνη δικαιώνεται και ένας ληστής εισέρχεται πρώτος στον Παράδεισο με τον Χριστό! Την ίδια ώρα ένας μαθητής Τον αρνείται τρεις φορές και ένας άλλος μαθητής, Τον προδίδει για τριάντα αργύρια!  Αν δεν είναι αυτό ανατροπή, τότε τι είναι;

Νομίζω ότι η στάση της Εκκλησίας πρέπει να είναι στάση ευαγγελισμού της ζωής των ανθρώπων, με βάση το Ιερό Ευαγγέλιο και την Παράδοση και με στόχο τη σωτηρία του ανθρώπου. Η πορεία αυτή είναι μια πορεία μοναδική και μια διαρκής πρόσκληση, με σεβασμό στην ελευθερία και τη μοναδικότητα του ανθρωπίνου προσώπου, χωρίς αποκλεισμούς και εγκλωβισμούς. Στο μυστήριο της μετανοίας έχουν αναγεννηθεί αναρίθμητα πρόσωπα και έχουν οδηγηθεί, κυριολεκτικά και μεταφορικά, «από το πεζοδρόμιο στο εικονοστάσι».

Εδώ είναι και η ευθύνη της Εκκλησίας και των ποιμένων Της. Να προσεγγίσει όλους τους ανθρώπους, να δώσει το Ευαγγελικό μήνυμα, να μαρτυρήσει την Αλήθεια του Χριστού και να σταθεί ευεργετικά, θεραπευτικά και σωστικά δίπλα σε όλα τα παιδιά Της. 

9) Ποια νομίζετε πως πρέπει να είναι η στόχευση του μαθήματος των θρησκευτικών στα σχολεία; Είστε σύμφωνος με την διαθρησκειακή προσέγγιση που επιχειρείται μέσω του μαθήματος στις μέρες μας;

Η στόχευση του μαθήματος των Θρησκευτικών θεωρώ ότι πρέπει να είναι η καλλιέργεια της Ορθόδοξης Αυτοσυνειδησίας και της Ταυτότητάς μας. 
Η Εκκλησία της Κρήτης πολλές φορές έχει επισήμως και εγγράφως εκφράσει την άποψή Της για τα βιβλία του μαθήματος των Θρησκευτικών και για άλλες πτυχές της διδασκαλίας του μαθήματος, προς την κατεύθυνση αυτή.

Προσωπικώς, δεν θεωρώ λανθασμένη την ανάγκη της γνώσης και της διδασκαλίας των διαφόρων θρησκευμάτων, αλλά νομίζω ότι αυτό πρέπει να γίνεται όταν ο μαθητής είναι σε ώριμη ηλικία και όχι στην Γ’ ή τη Δ’ Τάξη του Δημοτικού Σχολείου, όταν το παιδί δεν μπορεί ακόμη να κρίνει και να κατανοήσει βασικά σημεία και διαφορές μεταξύ των θρησκειών.

Στα θέματα αυτά χρειάζεται προσοχή, διάκριση και λεπτοί χειρισμοί. Και εμείς ως μαθητές, διδαχθήκαμε για τα άλλα θρησκεύματα, στην Β’ καί Γ’ Λυκείου, όταν είχαμε κρίση και δυνατότητα κατανόησης ουσιωδών διαφορών. 

Ναι, λοιπόν, στη γνώση των θρησκευμάτων, στην κατάλληλη ηλικία, όχι, όμως, στη  σύγχυση και στη δημιουργία λανθασμένων εντυπώσεων και παρερμηνειών, εις βάρος της ταυτότητας του Γένους μας, ως Ορθοδόξων.