Σφίγγει ο κλοιός στο μεταναστευτικό, αλλά οι «καραβιές» συνεχίζουν να «πνίγουν» την Κρήτη

Δεν έχουν τέλος οι μεταναστευτικές ροές στην Κρήτη. Η μια μετά την άλλη καταγράφονται οι αφίξεις μεταναστών στο νησί. Την περασμένη Κυριακή μετανάστες εντοπίστηκαν και διασώθηκαν στην παραλία Δυσκό του Δήμου Γόρτυνας. Οι 48 μετανάστες, ανάμεσα τους και γυναίκες, μεταφερθηκαν με λεωφορείο στο Ηράκλειο.  Λίγη ώρα αργότερα οι Αρχές ενημερώθηκαν για νέο περιστατικό άφιξης μεταναστών αυτή τη φορά νότια της Γαύδου. 

Συγκεκριμένα, εντοπίστηκε πλοιάριο το οποίο μετέφερε 40 μετανάστες.   Αυτό είναι το σκηνικό... πολέμου που έχει στηθεί στα παράλια της Κρήτης, στα νότια του νησιού. Είναι ενδεικτικό ότι το τριήμερο 23, 24 και 25 Μαϊου έφτασαν στα νότια παράλια της Κρήτης  πάνω από 1.100 άτομα. Ενώ από τις αρχές του έτους οι αφίξεις μεταναστών στην Κρήτη ξεπερνούν τους 4.800, όταν το 2024 οι συνολικές αφίξεις ήταν λίγο πάνω απο τις 5000. 

Είναι δε χαρακτηριστικό ότι για να αντιμετωπιστεί ο όγκος των περιστατικών ειδικά στα δυτικά της Κρήτης, εχουμε και μετακινήσεις προσωπικού του Λιμενικού από το Ηράκλειο, με στόχο να ενισχυθούν οι ανδρες της Υπηρεσίας.

Το νέο νομοσχέδιο

Αποφασισμένη να εισάγει στη μεταναστευτική πολιτική της χώρας ένα σαφώς πιο περιοριστικό πλαίσιο από το ισχύον είναι η κυβέρνηση.  

Το νέο νομοσχέδιο, το οποίο θα παρουσιαστεί στο υπουργικό συμβούλιο στις 28 Μαΐου και αναμένεται να ψηφιστεί εντός του Ιουνίου, θα ρίχνει το βάρος στην επίσπευση της διαδικασίας απέλασης, ενώ θα περιλαμβάνει μεγαλύτερα κίνητρα για οικειοθελείς επιστροφές.

Ωστόσο οι μεγάλες ανατροπές αφορούν την αυστηροποίηση στον μέγιστο βαθμό της διαδικασίας διοικητικής κράτησης, προκειμένου όσοι δεν δικαιούνται άσυλο να μην μπορούν να μετακινούνται ανεξέλεγκτα είτε εντός είτε εκτός Ελλάδας.

Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου είναι αποφασισμένος να σκληρύνει το πλαίσιο, φθάνοντας στο σημείο να μιλήσει  προσφατα στη Βουλή για «βραχιολάκι» εντοπισμού, υποχρεωτική εμφάνιση στο αστυνομικό τμήμα, καταβολή χρηματικής εγγύησης και γνωστοποίηση διεύθυνσης μόνιμης κατοικίας.

Μιλώντας στη Βουλή, ο Μ. Βορίδης αποκάλυψε την πρόθεσή του να νομοθετήσει εμπροσθοβαρώς πολλές από τις διατάξεις του σχεδίου ευρωπαϊκού κανονισμού.

Θέλοντας ουσιαστικά να αποδυναμώσει και τον κίνδυνο των δευτερογενών επιστροφών, εκεί όπου η χώρα μας θα αντιμετώπιζε πρόβλημα από την απόφαση της Γερμανίας να επιστρέψει στην Ελλάδα δεκάδες χιλιάδες μετανάστες, το υπουργείο θα ενισχύσει την προσπάθεια για ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα επιστροφών.

Στην πράξη αυτό σημαίνει πως η ισχύς της απόφασης απομάκρυνσης ενός υπηκόου, ενός πολίτη τρίτης χώρας, από χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα αναγνωρίζεται από όλα τα κράτη-μέλη. Επομένως, αν ένα κράτος-μέλος αποφασίσει την απομάκρυνση δεν θα χρειάζεται εκ νέου μια νέα διοικητική διαδικασία εάν ο πολίτης τρίτης χώρας μετακινηθεί εντός της Ε.Ε. και βρεθεί κάπου αλλού.

Στην πράξη, η απόφαση απομάκρυνσης, η οποία θα εκδίδεται για παράδειγμα στην Ελλάδα, θα μπορεί να εκτελεστεί από οποιαδήποτε χώρα της Ε.Ε. στην οποία μπορεί να βρεθεί ο μετανάστης.

Από εκεί και πέρα, η ελληνική πλευρά επιθυμεί να ενδυναμώσει τις οικειοθελείς επιστροφές. Με βάση το ισχύον πλαίσιο, το κίνητρο το οποίο δίνεται σε όποιον δεν δικαιούται άσυλο είναι ένα δωρεάν αεροπορικό εισιτήριο επιστροφής.

Σε αυτή την κατεύθυνση, το αρμόδιο υπουργείο σκέπτεται σοβαρά την ενίσχυση των οικονομικών κινήτρων, δηλαδή ένα άτυπο οικονομικό μπόνους που θα λαμβάνει όποιος συναινέσει σε οικειοθελή επιστροφή. Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, το ύψος του θα είναι σαφώς μικρότερο από το κόστος που θα υπήρχε αν ο αιτών άσυλο έμενε στη χώρα.

Οριο επανεισόδων

Στο ίδιο πλαίσιο αυστηροποίησης των κυρώσεων μελετάται και η αύξηση του ορίου απαγόρευσης επανεισόδου στην Ευρωπαϊκή Ενωση όσων επιλέξουν να παραμείνουν παράνομα στη χώρα. Τα συγκεκριμένα πρόσωπα εγγράφονται σε ειδικό κατάλογο παρανόμως διαμενόντων, ο οποίος κοινοποιείται σε ολόκληρη την Ε.Ε., ενώ η απαγόρευση επανεισόδου επεκτείνεται από τα πέντε στα δέκα έτη.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, πέραν του ότι το 97% των εισερχομένων παράτυπα στη χώρα αιτείται άσυλο, είναι το ζήτημα της κατάχρησης των όρων παραμονής αλλά και της διαφυγής. Συγκεκριμένα, η άγνοια πολλές φορές του κράτους να γνωρίζει πού βρίσκεται εκείνος του οποίου η αίτηση ασύλου απορρίφθηκε στο μεσοδιάστημα μεταξύ της κοινοποίησης της απόφασης και της εκτέλεσης της απέλασης.

Ο Μ. Βορίδης ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει στην ενίσχυση των περιοριστικών μέτρων και στη σύνδεσή τους με τη διοικητική κράτηση η οποία κατά τον νόμο είναι μέσο εκτέλεσης της απόφασης απομάκρυνσης.

Στην ίδια κατεύθυνση, το νομοσχέδιο αναμένεται να συμπεριλάβει ορισμούς κινδύνου διαφυγής προς πιο αυστηρή κατεύθυνση για όσους δεν συνεργάζονται. Σε αυτό το πλαίσιο, θα προστίθενται ως αντικειμενικά κριτήρια που αποτελούν κίνδυνο διαφυγής α) η μη ύπαρξη κατοικίας ή γνωστής διαμονής, β) η άνευ προηγούμενης ενημέρωσης των αρμόδιων Αρχών εγκατάλειψη ή μεταβολή τόπου κατοικίας ή γνωστής διαμονής και γ) η άρνηση υποβολής σε ταυτοποίηση με βιομετρικά ή άλλα μέσα.

Οι αιτούντες άσυλο

Ο στόχος του υπουργείου είναι ξεκάθαρος και αφορά την αυστηροποίηση των όρων διαμονής στη χώρα για όσους δεν δικαιούνται άσυλο. Σε αυτό το πλαίσιο, τα ένδικα μέσα τα οποία ασκεί ο αιτών άσυλο -και μέχρι σήμερα είχαν ως αποτέλεσμα να μπλοκάρουν τη διαδικασία απέλασης- δεν θα παρακωλύουν τη διαδικασία, ενώ μειώνονται και οι προβλεπόμενες προθεσμίες για οικειοθελή αναχώρηση από τις 25 στις 14 ημέρες, καθώς και για παράταση προθεσμίας οικειοθελούς αναχώρησης για εξαιρετικούς λόγους από τις 120 στις 60 ημέρες.

Ταυτόχρονα, η προθεσμία της διοικητικής κράτησης επεκτείνεται από τους 18 μήνες στους 24 μήνες. Το πλαίσιο θα αυστηροποιηθεί περαιτέρω με την πρόβλεψη ως υποχρεωτικού λόγου απαγόρευσης εισόδου του κινδύνου από την παρουσία του πολίτη τρίτης χώρας για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια, την εθνική ασφάλεια και τη δημόσια υγεία.

Αίσθηση προκάλεσαν και οι αποκαλύψεις του Μ. Βορίδη σε σχέση με τους αριθμούς του μεταναστευτικού. Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου υποστήριξε ότι καθημερινά συλλαμβάνεται τουλάχιστον ένας λαθροδιακινητής, γεγονός που έχει ως συνέπεια περίπου το 15% των εγκλείστων στις ελληνικές φυλακές να κατηγορείται για διακίνηση ανθρώπων.

Θέλοντας μάλιστα να καταδείξει το μέγεθος του φαινομένου που καλείται να διαχειριστεί το Λιμενικό Σώμα, ο Μ. Βορίδης έθεσε και τον οικονομικό παράγοντα λέγοντας χαρακτηριστικά ότι οι διακινητές παίρνουν 10.000 ευρώ το κεφάλι για κάθε άνθρωπο που θα βάλουν στη βάρκα για να περάσει τα θαλάσσια σύνορά μας.