Το Ηράκλειο αποτέλεσε σημείο συνάντησης της ευρωπαϊκής συνεργασίας, της εκπαίδευσης και της διαπολιτισμικής επικοινωνίας, φιλοξενώντας τη διήμερη διακρατική συνάντηση και το Εργαστήριο Ενδιάμεσης Αξιολόγησης του ευρωπαϊκού έργου «RefuLearn – Learning for a Brighter Future in a New Homeland». Τη διοργάνωση φιλοξένησε το Ινστιτούτο Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών (ΙΑΚΕ), υποδεχόμενο τους εταίρους του έργου από την Πολωνία και την Τουρκία, καθώς και εκπροσώπους εκπαιδευτικών και κοινωνικών φορέων, πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο, σε ένα διήμερο ουσιαστικής συνεργασίας, ανταλλαγής εμπειριών και βιωματικής μάθησης.

Το έργο RefuLearn, το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+ KA210-ADU, έχει ως βασικό στόχο την ενίσχυση της κοινωνικής ένταξης και της ενεργού συμμετοχής προσφύγων και αιτούντων άσυλο μέσα από την εκπαίδευση ενηλίκων και τη διά βίου μάθηση. Παράλληλα, επιδιώκει την ενδυνάμωση των εκπαιδευτών και των οργανισμών που δραστηριοποιούνται στον συγκεκριμένο τομέα, μέσα από την ανάπτυξη εκπαιδευτικών εργαλείων, την ανταλλαγή καλών πρακτικών και τη συνεργασία μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών.

Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα κατείχε η βιωματική εκπαιδευτική επίσκεψη στα Ανώγεια και στο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO Ψηλορείτη, κατά την πρώτη ημέρα της συνάντησης. Οι Ευρωπαίοι εταίροι, μαζί με πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο που συμμετείχαν με την υποστήριξη του προγράμματος HELIOS, είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά την πολιτιστική κληρονομιά και τις παραδόσεις της κρητικής υπαίθρου. Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η ενεργός συμμετοχή 15 αιτούντων άσυλο στην παραδοσιακή διαδικασία τυροκόμησης στα μιτάτα των Ανωγείων, στον Τόπο του Βοσκού. Μέσα στο αυθεντικό περιβάλλον της κρητικής κτηνοτροφικής παράδοσης, οι συμμετέχοντες γνώρισαν βιωματικά την τέχνη της παρασκευής τυριού, ήρθαν σε επαφή με γνώσεις που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά και συνεργάστηκαν με ανθρώπους της τοπικής κοινωνίας.

Η εμπειρία αυτή ξεπέρασε τα όρια μιας απλής εκπαιδευτικής επίσκεψης, αποτελώντας μια ουσιαστική ευκαιρία ανθρώπινης επαφής, αλληλογνωριμίας και διαπολιτισμικής ανταλλαγής. Η κοινή συμμετοχή σε μια παραδοσιακή δραστηριότητα ανέδειξε τη δύναμη της βιωματικής μάθησης στην υπέρβαση γλωσσικών και πολιτισμικών διαφορών, ενισχύοντας το αίσθημα της αποδοχής και της συμμετοχής.

Μέσα από την πρωτοβουλία αυτή, το RefuLearn ανέδειξε στην πράξη ότι η κοινωνική ένταξη δεν επιτυγχάνεται μόνο μέσα στις αίθουσες διδασκαλίας, αλλά καλλιεργείται και μέσα από την καθημερινή επικοινωνία, τη συμμετοχή στην τοπική ζωή και τη γνωριμία με τον πολιτισμό του τόπου υποδοχής.

Οι εργασίες της δεύτερης ημέρας πραγματοποιήθηκαν στην αίθουσα «Καρούζου» του Επιμελητηρίου Ηρακλείου, με τη συμμετοχή των Ευρωπαίων εταίρων και εκπροσώπων φορέων που δραστηριοποιούνται στους τομείς της εκπαίδευσης, της κοινωνικής υποστήριξης και της ένταξης.

Η Ελένη Μαράκη, Πρόεδρος του ΙΑΚΕ και Εντεταλμένη Σύμβουλος Παιδείας και Διά Βίου Μάθησης της Περιφέρειας Κρήτης, καλωσόρισε τους συμμετέχοντες, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ευρωπαϊκής συνεργασίας και της ανάπτυξης κοινών πρωτοβουλιών που προάγουν την κοινωνική συνοχή. Αναφερόμενη στη βιωματική επίσκεψη στα Ανώγεια και στη συμμετοχή των προσφύγων στην παραδοσιακή τυροκόμηση, ανέδειξε την αξία της άμεσης επαφής με την τοπική κοινωνία, επισημαίνοντας ότι η ουσιαστική ένταξη προϋποθέτει όχι μόνο πρόσβαση στην εκπαίδευση και στις υπηρεσίες, αλλά και πραγματικές ευκαιρίες επικοινωνίας, αλληλεπίδρασης και συμμετοχής.

Από την πλευρά του, ο Εμμανουήλ Μπελαδάκης, Αντιπρόεδρος του ΙΑΚΕ και Διευθυντής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ηρακλείου, αναφέρθηκε στον καθοριστικό ρόλο της εκπαίδευσης ως μέσου ενδυνάμωσης και κοινωνικής συμπερίληψης. Υπογράμμισε ότι η μάθηση συμβάλλει στην ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης, της αυτονομίας και των δεξιοτήτων των προσφύγων και αιτούντων άσυλο, δημιουργώντας προϋποθέσεις για την ισότιμη συμμετοχή τους στην κοινωνική ζωή. Παράλληλα, επισήμανε την ανάγκη στενής συνεργασίας μεταξύ εκπαιδευτικών οργανισμών, τοπικής αυτοδιοίκησης, κοινωνικών φορέων και ευρωπαϊκών εταίρων.

Η Ζάμπια Λαζανάκη και η Βανέσσα Νερούτσου, συντονίστριες ομάδων, παρουσίασαν την πρωτοβουλία του Τμήματος Κοινωνικής Πρόνοιας του Δήμου Ηρακλείου για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας από μετανάστες και αλλοδαπούς κατοίκους. Μέσα από την παρουσίασή τους αναδείχθηκε η καθοριστική σημασία της γλωσσικής εκπαίδευσης ως εργαλείου επικοινωνίας, προσωπικής αυτονομίας, πρόσβασης στις υπηρεσίες και ενεργού συμμετοχής στην καθημερινή ζωή.

Στη συνέχεια, ο Γεώργιος-Νικόλαος Κοκολάκης, Περιφερειακό Σημείο Επαφής του HELIOS+ στην Κρήτη, και η Φαίη Μπορμπαδονάκη, Βοηθός Έργου στον τομέα της Εκπαίδευσης, εκπρόσωποι του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ), παρουσίασαν το πρόγραμμα HELIOS+ και τις δράσεις του για την ένταξη υπηκόων τρίτων χωρών στην αγορά εργασίας στην Κρήτη. Η εισήγησή τους ανέδειξε τη σημασία της σύνδεσης της εκπαίδευσης και της ανάπτυξης δεξιοτήτων με την πρόσβαση στην απασχόληση, την οικονομική αυτονομία και την κοινωνική ένταξη.

Οι παρουσιάσεις ανέδειξαν τον ουσιαστικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι τοπικοί φορείς, όταν η εκπαίδευση, η κοινωνική υποστήριξη και η πρόσβαση στην απασχόληση λειτουργούν συμπληρωματικά, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο υποστήριξης για ανθρώπους που επιδιώκουν να οικοδομήσουν μια νέα ζωή στη χώρα υποδοχής.

Στο κύριο μέρος του Εργαστηρίου Ενδιάμεσης Αξιολόγησης, οι εταίροι του RefuLearn προχώρησαν σε αποτίμηση της μέχρι σήμερα πορείας του έργου και στον συντονισμό των επόμενων δράσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων και των μελετών περίπτωσης που έχουν πραγματοποιηθεί στις συμμετέχουσες χώρες, καθώς και στην ανάπτυξη ενός πρακτικού οδηγού για πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο.

Παράλληλα, συζητήθηκε η δημιουργία ψηφιακής εκπαιδευτικής πλατφόρμας Moodle, η οποία θα υποστηρίζει την πρόσβαση σε εκπαιδευτικό υλικό και ευκαιρίες μάθησης. Σημαντικό μέρος των εργασιών αφιερώθηκε στη διασφάλιση της ποιότητας, στη διάδοση των αποτελεσμάτων και στη βιωσιμότητα των εκπαιδευτικών εργαλείων μετά την ολοκλήρωση του έργου.

Το ΙΑΚΕ παρουσίασε τις δράσεις επικοινωνίας και διάχυσης του RefuLearn, αναδεικνύοντας τη σημασία της ενημέρωσης της εκπαιδευτικής κοινότητας, των κοινωνικών φορέων και του ευρύτερου κοινού για τις δυνατότητες που προσφέρει η ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης ενηλίκων και της κοινωνικής ένταξης.

Η διήμερη συνάντηση στο Ηράκλειο ανέδειξε τη σημασία της σύνδεσης της ευρωπαϊκής συνεργασίας με τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Μέσα από τις εργασίες του RefuLearn και τη βιωματική δράση στα Ανώγεια, αναδείχθηκε ένα ουσιαστικό μήνυμα: η εκπαίδευση, ο πολιτισμός και η ανθρώπινη επικοινωνία μπορούν να αποτελέσουν ισχυρά εργαλεία κοινωνικής ένταξης, αμοιβαίου σεβασμού και συνύπαρξης.

Το Ινστιτούτο Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών εκφράζει τις θερμές ευχαριστίες του προς τους Ευρωπαίους εταίρους του έργου, τους προσκεκλημένους ομιλητές και όλους τους φορείς που συνέβαλαν στην επιτυχή πραγματοποίηση της συνάντησης. Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται στην Αντιδήμαρχο Κοινωνικής Μέριμνας του Δήμου Ηρακλείου, Στυλιανή Αρχοντάκη-Καλογεράκη, και στην Αντιδήμαρχο Εθελοντισμού, Φιλαρέτη Δαφέρμου-Χρονάκη, στο Επιμελητήριο Ηρακλείου, στους εκπροσώπους του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης και του προγράμματος HELIOS+, στον Τόπο του Βοσκού στα Ανώγεια, καθώς και σε όλους όσοι υποστήριξαν τις δράσεις. Ξεχωριστές ευχαριστίες απευθύνονται στους πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο, των οποίων η ενεργός συμμετοχή έδωσε ιδιαίτερη αξία και ουσιαστικό περιεχόμενο στη διοργάνωση.

Το ΙΑΚΕ, μέσα από τη συμμετοχή του στο RefuLearn, συνεχίζει να συμβάλλει στην προώθηση της διά βίου μάθησης, της διαπολιτισμικής συνεργασίας και της κοινωνικής συμπερίληψης, αναδεικνύοντας την εκπαίδευση ενηλίκων ως θεμέλιο μιας κοινωνίας με περισσότερες ευκαιρίες για όλους.