Ενέργεια: “Βαρυχειμωνιά” στις τιμές

“Καυτό” αναμένεται να είναι το δίμηνο Δεκεμβρίου - Ιανουαρίου για τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, όπως καταφαίνεται και από το πρώτο δεκαήμερο του τρέχοντος μήνα. Ήδη, μέχρι την περασμένη Πέμπτη καταγράφηκε στη χονδρεμπορική αγορά εκτόξευση τιμών, της τάξης   του 56,8% για να επέλθει νένα σχετικό φρένο προς το τέλος του επταημέρου

Ωστόσο, με τα μέχρι τώρα δεδομένα η μέση μηνιαία τιμή στην αγορά χονδρικής κινείται πάνω από τα επίπεδα του Νοεμβρίου και υπολογίζεται σε τιμές πάνω από τα 140 ευρώ/MWh. Να σημειωθεί ότι η μέση τιμή του Νοεμβρίου, ήταν στα 137,42 ευρώ/ΜWh. Κι αυτό όταν η τιμή Νοεμβρίου ήταν 52,5% υψηλότερη από τον Οκτώβριο (90,06 ευρώ/MWh) και 30% υψηλότερη από το Νοέμβριο του 2023 (105,4 ευρώ/MWh). 

Στη βάση της εκτόξευσης αυτής είναι ο “συνήθης” ύποπτος, το φυσικό αέριο, αλλά και η ζήτηση, κυρίως και από το μέτωπο των εξαγωγών, που σε συνδυασμό με την μείωση της παραγωγής ΑΠΕ, εκτινασει τις τιμές. Κι όλα αυτά όταν βαδίζουμε για τον Ιανουάριο, που  “παραδοσιακά” πέφτει η απόδοση των ΑΠΕ, κάτι που μεταξύ άλλων αποτελεί και μεγάλο “πονοκέφαλο” για την δύσκολη εξίσωση της αποθήκευσης, που θα πρέπει να βασιστεί σε εναλλακτικές των μπαταριών τεχνολογίες, για εκείνο το συγκεκριμένα διάστημα, όπως την αντλησιοταμίευση, πέρα από τις ευέλικτες θερμικές μονάδες.

Να σημειωθεί ότι και στην Κεντρική Ευρώπη οι τιμές την εβδομάδα ποπυ πέρασε γνώρισαν πρωτοφανείς “κουρφώσεις” με τιμές, την Πέμπτη, στη Γερμανία στα 395,34 ευρώ/MWh, στην Αυστρία 358,87 ευρώ/MWh , στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία στα 326,84 ευρώ/MWh.

Οι μεταβλητές

Την ίδια ώρα σταθερά σε υψηλά επίπεδα κινείται η τιμή του φυσικού αερίου, κυρίως, όμως λόγω της Ουκρανικής κρίσης αλλά και της έλευσης του χειμώνα στην Ευρώπη.

Έτσι, το,  φυσικό αέριο στον Ολλανδικό κόμβο TTF κινείται λίγο κάτω από τα 45 ευρώ/MWh, έχοντας μια αύξηση σε μηνιαία βάση της τάξης του 2%. Βέβαια η άνοδος σε ετήσια βάση (Year -  Today YTD) είναι στο 38% περίπου.

Πάντως, προβληματισμός επικρατεί για το τι μέλλει γενέσθαι το 2025 και τι τιμές για την προμήθεια φυσικού αερίου θα πληρώσει η Ελλάδα το 20, καθώς η ροή του φθηνότερου ρωσικού φυσικού αερίου  που εισάγεται από τα βόρεια σύνορα της χώρας, μέσω του αγωγού από το Σιδηρόκαστρο είναι ενδεχόμενο να διακοπεί  από το τέλος του μήνα. Και αυτό λόγω της κυρώσεων που επέβαλαν οι ΗΠΑ στη Gazrombank και της ανακοίνωσης της Βουλγαρίας ότι θα  σταματήσει τη τράνζιτ διαμετακόμιση ρωσικού φυσικού αερίου,  εκτός εάν η Gazprom βρει τρόπο να πληρώσει τα τέλη διέλευσης. 

Ήδη, ο υπηρεσιακός υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας Βλαντιμίρ Μαλίνοφ. δήλωσε ότι  η Bulgartransgaz θα εφαρμόσει αυστηρά τη σύμβασή της και δεν θα επιτρέψει τη διέλευση φυσικού αερίου εάν η υπηρεσία δεν πληρωθεί”. Πράγμα που σημαίνει ότι αν οι Ρώσοι δεν βρουν κάποια συμβατή φόρμουλα για να πληρώσουν τα τέλη διέλευσης στη Βουλγαρία, η ροή του αερίου θα διακοπεί. 

Ασφάλεια τροφοδοσίας

Πάντως, σε σχέση με την ασφάλεια εφοδιασμού, δεν υπάρχει ανησυχία, καθώς η Ελλάδα διαθέτει λόγω Ρεβυθούσας και FSRU Αλεκανδούπολης πρόσβαση και σε LNG. Ωστόσο, άγνωστο είναι το εάν θα επηρεαστούν οι τιμές, καθώς η τιμή του αερίου αγωγών, αλλά και LNG από τη Gazprom ήταν χαμηλότερη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ, στο εννεάμηνο του 2024, οι ρωσικές εισαγωγές αερίου- αγωγού και LNG  κάλυψαν το 60,1% του συνόλου των εισαγωγών αερίου  στο ελληνικό  σύστημα, ποσοστό που αντιστοιχεί  σε 29,18 TWh από τις  48,51 TWh, του συνόλου των εισαγωγών αερίου. Μόνο το ρωσικό αέριο που εισάγεται μέσω  του Σιδηροκάστρου, όπου καταλήγει ο transit αγωγός από τη Βουλγαρία,  αντιστοιχεί στο 54,2% των εισαγωγών αερίου της χώρας, παρουσιάζοντας μία αύξηση 62,6% σε σχέση με το  εννιάμηνο του 2023, όταν  οι εισαγωγές από την πύλη του  Σιδηρόκαστρου δεν ξεπέρασαν τις 16,18 TWh.

Μάλιστα εξ αιτίας της μεγάλης αύξησης των ροών από το Σιδηρόκαστρο, μειώθηκαν θεαματικά οι εισαγωγές LNG στη Ρεβυθούσα, συμπαρασύροντας στην πτώση και τις εισαγωγές αμερικανικού LNG, που είχαν αυξηθεί τα προηγούμενα χρόνια. Τώρα όμως η κατάσταση δείχνει να αντιστρέφεται, με τον ΔΕΣΦΑ να έχει ήδη προγραμματίσει για τον Δεκέμβριο αφίξεις και  εκφορτώσεις 5 πλοίων LNG στη Ρεβυθούσα.  Παράλληλα λειτουργεί από τον Οκτώβριο και ο νέος πλωτός σταθμός αποθήκευση- αεριοποίησης LNG της εταιρίας Gastrade στην  Αλεξανδρούπολη, που είναι το πρώτο FSRU της χώρας.

Η αγορά

Με αυτά τα δεδομένα, σε κατάσταση περιδίνησης είναι χιλιάδες ΜμΕ που βλέπουν το ενεργειακό κόστος να καλπάζει και την κυβέρνηση να “ζυγίζει” το πώς θα επιδοτήσεις τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις για τους λογαριασμούς ρεύματος τον Δεκέμβριο, ανακοινώσεις που αναμένεται να γίνουν την επόμενη εβδομάδα. 

Όπως είπε ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ σχολιάζοντας το αυξημένο ενεργειακό κόστος είναι απαραίτητη η στήριξη των επιχειρήσεων και με τη μορφή επιδοτήσεων όπως στα νοικοκυριά.

 «Δεν  μπορεί να μην υπάρξει επιδότηση. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ειδικά οι ενεργοβόρες, δεν μπορούν να αντέξουν την τόσο μεγάλη αύξηση του ενεργειακού κόστους», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Στο μεταξύ την αντίδραση των αρτοποιών και των ζαχαροπλαστών έχει προκαλέσει η πρόθεση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να επιδοτηθούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις έως 35 KwA.

Σε κοινή επιστολή για την επιδότηση στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας απέστειλαν στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θόδωρο Σκυλακάκη, η Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδος (ΕΟΑ) και η Ομοσπονδία Επαγγελματοβιοτεχνών Ζαχαροπλαστών Ελλάδος (ΟΕΖΕ)  υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα ένταξης των επιχειρήσεων αρτοποιίας- ζαχαροπλαστικής στο πρόγραμμα επιδοτήσεων, ανεξαρτήτως συμφωνημένης ισχύος.

Σύμφωνα, πάντως,  με τα όσα είπε την εβδομάδα που πέρασε σε τηλεοπτική συνέντευξη ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρος Σκυλακάκης αναζητείται ένας απλούστερος τρόπος από τη γνωστή  πλατφόρμα στην οποία οι επιχειρήσεις θα δηλώνουν δεν υπερβαίνουν τα όρια του de minimis, σε ότι αφορά τις κρατικές ενισχύσεις, δηλαδή τα 200.000 ευρώ για μια τριετία.

energia.gr