Eπιδότηση 70%-95% και έως €300 ανά τ.μ. για ενοικίαση ή ιδιοκατοίκηση με το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας»

Στην τελική ευθεία εισέρχεται το πιλοτικό πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», μετά και την δημοσίευση της απόφασης του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση για τους βασικούς όρους επιλεξιμότητας της νέας δράσης. Για πρώτη φορά οι ιδιοκτήτες θα επιδοτηθούν όχι μόνο για ενεργειακή αναβάθμιση, αλλά και για ολική επισκευή και ανακαίνιση των ακινήτων τους, με στόχο να επιστρέψουν στην αγορά κλειστά σπίτια προσφέροντας λύσεις στο στεγαστικό πρόβλημα.

Η ενίσχυση θα φτάνει έως τα 36.000 ευρώ ανά κατοικία, αλλά συνοδεύεται από αυστηρούς όρους, εισοδηματικά κριτήρια, τεχνικές προϋποθέσεις και πενταετή δέσμευση χρήσης. Ωστόσο η νέα δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» δεν είναι απλώς ένα ακόμη πρόγραμμα επιδότησης, καθώς η επιδότηση συνδέεται με τη χρήση και ενοικίαση του ακινήτου μετά την ολοκλήρωση του έργου, αλλά και με το ύψος του μισθώματος στα πρώτα χρόνια.

Η συνολική επιδότηση για εργασίες και υλικά θα φτάσει στα 200,8 εκατομμύρια ευρώ συνολικά, εκ των οποίων τα 91 εκατ. αφορούν στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, τα 33,3 εκατ. αφορούν στην Αττική, 20 εκατ. στην Κεντρική Μακεδονία, 9 εκατομμύρια στην Κρήτη και μικρότερα ποσά (3-6 εκατ. ευρώ) στις άλλες περιφέρειες της χώρας.

Τι επιδοτείται

Η δράση χρηματοδοτεί ανακαινίσεις και ήπιες ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών με πόρους του ΕΣΠΑ 2021-2027. Η επιδότηση καλύπτει και «κλειστά» ακίνητα που θα βγουν ξανά στην αγορά, αλλά και κατοικίες που ήδη κατοικούνται και χρειάζονται αναβάθμιση.

Η επιχορήγηση καλύπτει εργασίες ανακαίνισης, επισκευής και ενεργειακής αναβάθμισης, καθώς και την αγορά υλικών και προϊόντων που συνδέονται με αυτές. Η δημόσια ενίσχυση φτάνει έως το 80% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία (χαμηλότερα εισοδήματα) και έως το 70% για τη δεύτερη (μεσαία εισοδήματα). Προβλέπεται επιπλέον προσαύξηση 5% για ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, για μονογονεϊκές, τρίτεκνες ή πολύτεκνες οικογένειες και για άτομα με αναπηρία, με ανώτατο όριο 95% και 85% αντίστοιχα.

Το πρόγραμμα καλύπτει έως 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με συνολικό ανώτατο ποσό τις 36.000 ευρώ για κατοικία 120 τ.μ. Επιπλέον, χρηματοδοτούνται πλήρως έως 2.500 ευρώ για μηχανικούς, Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, άδειες και ελέγχους ολοκλήρωσης.

Ποιοι μπαίνουν

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν όλα τα φυσικά πρόσωπα που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά όρια για το φορολογικό έτος 2025. Για άγαμο το όριο είναι έως 18.000 ευρώ στην πρώτη κατηγορία (επιδότηση 80%) και έως 25.000 ευρώ στη δεύτερη (επιδότηση 70%), ενώ για έγγαμο χωρίς παιδιά κριτήριο αποτελεί το οικογενειακό εισόδημα (χωρίς τα απαλλασσόμενα από φόρο ποσά) μέχρι 25.000 ευρώ ή 35.000 ευρώ αντίστοιχα ανά κατηγορία.

Για οικογένεια με ένα παιδί τα όρια ανεβαίνουν σε 30.000 ή 40.000 ευρώ αντίστοιχα, ενώ με δύο παιδιά στα 35.000 ευρώ ή 45.000 ευρώ, ανάλογα με την κατηγορία. Ωστόσο υπάρχει πρόβλεψη και για μεγαλύτερα νοικοκυριά, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί, ενώ για μονογονεϊκή με 1 παιδί ξεκινά από 28.000 στην 1η κατηγορία , ή 39.000 ευρώ στη 2η κατηγορία.

Σε περίπτωση που το εισόδημα του 2025 υπερβαίνει τα ανωτέρω όρια, μπορεί να ληφθεί υπ’όψιν ο μέσος όρος των εισοδημάτων 2023-2025, εφόσον καλύπτονται οι προϋποθέσεις.

Ποιες κατοικίες καλύπτει

Η επιλέξιμη κατοικία πρέπει να έχει οικοδομική άδεια έως 31 Δεκεμβρίου 1990 ή ισοδύναμο νομιμοποιητικό στοιχείο, να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέα και να έχει κύριους χώρους έως 120 τ.μ. Για τρίτεκνους και πολύτεκνους το όριο ανεβαίνει έως τα 150 τ.μ. υπό όρους. Απαραίτητο είναι επίσης το ακίνητο να κατατάσσεται ενεργειακά έως την κατηγορία Γ ή σε χαμηλότερη.

Για τις κλειστές κατοικίες απαιτείται να αποδεικνύεται ότι δεν χρησιμοποιούνταν το 2024 και το 2025, είτε μέσω διακοπής ηλεκτροδότησης είτε μέσω πολύ χαμηλής κατανάλωσης ρεύματος. Για τις ανοικτές κατοικίες, το ακίνητο πρέπει να αποτελεί κύρια κατοικία του αιτούντος.

Τα βήματα

Η διαδικασία γίνεται σε δύο στάδια. Πρώτα, ο ενδιαφερόμενος εκδίδει βεβαίωση επιλεξιμότητας μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας, με διασταύρωση στοιχείων από ΑΑΔΕ και ΔΕΔΔΗΕ. Για να γίνει αυτό, πρέπει να είναι ενημερωμένα τα στοιχεία του στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας.

Στη δεύτερη φάση, υποβάλλεται η αίτηση χρηματοδότησης στο σύστημα του ΤΕΕ. Εκεί κατατίθεται το σχέδιο παρεμβάσεων και υπεύθυνη δήλωση ότι ο αιτών θα φέρει μέσα σε τρεις μήνες το Α’ ΠΕΑ και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Η αξιολόγηση γίνεται άμεσα και η σειρά προτεραιότητας κρίνεται από την ακριβή χρονική σφραγίδα υποβολής.

Όσοι προκριθούν ως αρχικά επιλέξιμοι θα πρέπει να προσκομίσουν τα πλήρη δικαιολογητικά εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας. Όσοι μείνουν εκτός προϋπολογισμού θα κατατάσσονται ως επιλαχόντες.

Τι δεσμεύσεις επιφέρει

Με βάση την απόφαση Παπαθανάση («Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία υλοποίησης της δράσης Ανακαίνιση Κατοικίας») , η κατοικία πρέπει να παραμείνει στον σκοπό της δράσης για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Οι ανοικτές κατοικίες μένουν σε ιδιοκατοίκηση, ενώ οι κλειστές είτε ιδιοκατοικούνται είτε ενοικιάζονται μόνο ως κύρια κατοικία. Απαγορεύονται η βραχυχρόνια μίσθωση, η επαγγελματική χρήση και η υπεκμίσθωση. Αν το ακίνητο μεταβιβαστεί μέσα στην πενταετία, η επιχορήγηση επιστρέφεται.

Το μέτρο έχει σαφή στεγαστική κατεύθυνση στόχο, είτε ως ιδιοκατοικούμενη είτε ως ενοικιαζόμενη. Ωστόσο πολλά θα κριθούν από τους περιορισμούς που θέτει και κατά πόσον οι ιδιοκτήτες μπορούν να καλύψουν τις προϋποθέσεις (εισοδηματικά κριτήρια) , τις δεσμεύσεις (χρήση ως μόνιμη κατοικία, σταθερό ενοίκιο) και την ιδιωτική συμμετοχή.